I SA/Ol 456/10
PostanowienieWSA w Olsztynie2010-08-16
Skład orzekający: Anna Ambroziak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni może zostać zwolniona od kosztów sądowych w całości lub częściowo ze względu na trudną sytuację materialną?Ratio decidendi
Sąd przyznał częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, uznając, że wnioskodawczyni jest w stanie ponieść koszt wpisu sądowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania, natomiast zwolnienie całkowite nie jest zasadne ze względu na posiadane dochody i brak wystarczających dowodów na całkowitą niemożność poniesienia kosztów.Stan faktyczny
Ł.T. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku od spadków i darowizn. Wnioskodawczyni prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, posiada dom o powierzchni 142 m2, uzyskuje dochody z działalności gospodarczej i emerytury, a także wskazała na trudną sytuację materialną i konieczność pilnego remontu domu oraz operacji okulistycznej. W odpowiedzi na wezwanie sądu przedłożyła dokumenty potwierdzające dochody, wydatki i zadłużenia.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych ponad kwotę wpisu sądowego od skargi.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie - Anna Ambroziak po rozpoznaniu w dniu 16 sierpnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Ł. T. o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Ł.T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie: ustalenia podatku od spadków i darowizn postanawia : przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych ponad kwotę wpisu sądowego od skargi
Wnioskiem z dnia 15 lipca 2010 r. złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej Ł.T. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. Z oświadczenia skarżącej wynika, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. W skład majątku wchodzi dom o pow. całkowitej 142 m2. Miesięcznie uzyskuje dochody z działalności gospodarczej w wysokości 2300 zł brutto. W uzasadnieniu wniosku wyjaśniła, że z uwagi na opóźnienie w przekazaniu prawomocnego postanowienia Sądu przez Kancelarię Adwokacką została obciążona podatkiem. Wskazała, że znajduje się w bardzo trudnej sytuacji materialnej, spowodowanej zagrożeniem miejsca pracy jak i stanem zdrowia. Oczekuje na operację oka, której koszt na wynieść najmniej ok. 4.000 zł. Nadto konieczny jest pilny remont 33-letniego domu oraz zakup pieca gazowego.
Oświadczenie zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okazało się niewystarczające do oceny stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącej, dlatego na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., została wezwana do uzupełnienia wniosku poprzez przedłożenie dodatkowych oświadczeń i dokumentów tj: wyjaśnień w kwestii wysokości uzyskiwanych dochodów z tytułu świadczenia emerytalnego, oświadczenia w kwestii posiadanych polis ubezpieczeniowych, oświadczenia o zakresie prac remontowych przeprowadzonych w roku 2010 oraz wysokości poniesionych w związku z tym nakłdów. Nadto przedłożenia wyciągów i wykazów z posiadanych rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z okresu ostatnich sześciu miesięcy albo oświadczenia o braku takowych rachunków oraz odpisów dokumentów potwierdzających wysokość ponoszonych wydatków na utrzymanie gospodarstwa domowego, kosztów leczenia, spłaty rat kredytów itp.
W odpowiedzi na wezwanie skarżąca przy piśmie z dnia 28 lipca 2010 r. przedłożyła odcinek dla odbiorcy z ZUS, z którego wynika, że pobiera świadczenie w wysokości 1227,46 zł. Wskazał, że w miesiącu lipcu 2010 r. na remont domu wydatkowała kwotę 1.575,03 zł. Ponadto przedłożyła rachunki za energie elektryczną za lipiec 2010 r. w wysokości 164,03 zł oraz za listopad i grudzień 2010 r. na kwoty 133,77 zł i 142,01 zł, rachunek za wodę na kwotę 158,16 zł, rachunek za podatek od nieruchomości w wysokości 266 zł za rok 2010, rachunek za telefon za miesiąc maj na kwotę 160,93 zł oraz rachunek za odbiór odpadów komunalnych na kwotę 26 zł miesięcznie . Nadto przedstawiła informację o zadłużeniu dla firmy "A" na kwotę 7.684,35 zł oraz dla hurtowni "B" na kwotę 775,05 ZŁ. Przedłożyła także dwa wyciągi z rachunku bankowego na dzień 01.06.2010 r. oraz na dzień 01.07.2010 r. z których wynika, że saldo na te dni na rachunku wynosiło odpowiednio 25,15 zł oraz 48,93 zł oraz wyciąg z dnia 20.05.2010 r. z saldem końcowym w kwocie 4.511,19 zł. Dodatkowo przedłożyła odpisy recept oraz rachunek za badanie okulistyczne na kwotę 100 zł, faktury na zakup benzyny bezołowiowej na kwoty 61,85 zł i 52,36 zł oraz odpis umowy ubezpieczenia nieruchomości na kwotę 400.000 zł. Do pisma załączyła odpis pisma Ministra Zdrowia z dnia 12.04.2010 r.
Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje:
Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zasadą jest, że każdy podmiot wszczynający postępowanie przed sądami administracyjnymi musi liczyć się z koniecznością poniesienia kosztów postępowania sądowego. Zgodnie jednak z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. osobie fizycznej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym bądź częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania czy też nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zatem to na stronie spoczywa obowiązek udowodnienia zaistnienia okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy w określonym zakresie.
Oceniając sytuację materialną skarżącej w kontekście przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy należy stwierdzić, że nie spełniła warunków do przyznania pomocy w postaci całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych. Niewątpliwie koszty utrzymania domu i jego remontu stanowią znaczący wydatek w budżecie domowym, jednakże należy zauważyć, że strona uzyskuje stały dochód z tytułu emerytury w kwocie 1227,46 zł miesięcznie oraz z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w kwocie 2300 zł miesięcznie. Zaś z przedstawionych rachunków wynika, że średnie miesięczne koszty utrzymania domu tj. opłaty za media , podatek i ubezpieczenie domu w przeliczeniu na jeden miesiąc kalendarzowy wynoszą ok. 550 zł. Fakt poniesienia kosztów remontu w kwocie 1.575,03 zł w miesiącu lipcu nie zmienia tej oceny. Nie jest to bowiem wydatek mogący mieć pierwszeństwo przed kosztami sądowymi jak i wydatek stały. Nadto zauważyć należy, że wpis sądowy w przedmiotowej sprawie wynosi 331 zł. W ocenie orzekającego skarżąca jest w stanie z uzyskiwanego dochodu opłacić wpis sądowy od skargi w tej wysokości bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Dodatkowo należy zauważyć, że strona nie przedstawiła wyciągów i wykazów z posiadanych rachunków bankowych ograniczając się do przedstawienia tylko trzech wyciągów bankowych pokazujących operacje bankowe na rachunku i saldo końcowe na jeden dzień. Powyższe uniemożliwiło ocenę czy skarżąca ewentualnie posiada jakieś oszczędności na rachunku bakowym. W tak ustalonym stanie faktycznym oceniono, że poniesienie kosztów sądowych w postaci opłacenia wpisu sądowego nie będzie stanowiło uszczerbku utrzymania dla skarżącej. Natomiast poniesienie innych kosztów postępowania w postaci ewentualnych innych opłat sądowych, wydatków mogłoby spowodować uszczerbek utrzymania koniecznego dla skarżącej.
Mając na względzie przedstawione wyżej okoliczności, na podstawie art. 246§1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło