I SA/Ol 457/08

PostanowienieWSA w Olsztynie2008-11-28

Skład orzekający: Małgorzata Klimek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych, powinien zostać uwzględniony, jeśli wnioskodawcy wykazali trudną sytuację materialną, ponoszą znaczne wydatki związane z leczeniem i utrzymaniem, a ich dochody nie pozwalają na pokrycie kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych, powinien zostać uwzględniony, jeśli wnioskodawcy wykażą, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W sytuacji, gdy wnioskodawcy przedstawili dowody na trudną sytuację materialną, znaczne wydatki związane z leczeniem i utrzymaniem, a ich dochody są niewystarczające do pokrycia kosztów sądowych, przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym są spełnione.
Stan faktyczny
Skarżący I. i W. W. złożyli wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia zaległości podatkowej. Wnioskodawcy wskazali na niskie dochody z emerytury i pracy w zakładzie chronionej, posiadanie mieszkania czynszowego, brak majątku, orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności, konieczność leczenia i rehabilitacji. Ponoszą wysokie wydatki związane z potrąceniami komorniczymi, czynszem, opłatami za media, leczeniem i wyżywieniem. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Małgorzata Klimek po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I. i W. W. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi I. i W. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie: odmowy umorzenia zaległości podatkowej postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych Wnioskami z dnia 24 listopada 2008 r., złożonymi na urzędowych formularzach wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej, skarżący I. i W. W. zwrócili się o zwolnienie od kosztów sądowych, w tym wpisu od skargi w wysokości 500 zł. Ze złożonego przez skarżących formularza wniosku o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, iż I. W. pozostaje bez pracy i jest na utrzymaniu męża. W. W. uzyskuje dochód z tytułu emerytury w wysokości 1243,24 zł brutto miesięcznie oraz dochód z tytułu zatrudnienia w zakładzie pracy chronionej w wysokości 1.126,00 zł brutto miesięcznie. Prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Skarżący posiadają mieszkanie czynszowe o powierzchni 62 m2. Ponadto nie posiadają żadnego majątku nieruchomego jak i ruchomego, przedmiotów wartościowych, oraz zasobów finansowych. Oboje mają orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności: skarżąca na stałe, natomiast skarżący czasowo tj. do 31.08.2010r.. Wymagają leczenia, rehabilitacji oraz stałej opieki innej osoby w związku z ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Skarżący wskazali na wydatki jakie ponoszą z uzyskiwanych dochodów są to: potrącenia komornicze 722,20 zł, czynsz za mieszkanie 635,00 zł, opłata za energię elektryczną 88 zł, opłata za gaz 60 zł, koszty leczenia 600 – 700 zł kwartalnie. Argumentując wniosek wskazali, iż uzyskiwane dochody uniemożliwiają uiszczenie kosztów sądowych, w sytuacji gdy większą część dochodów pochłaniają opłaty, koszty długotrwałego leczenia i koszty wyżywienia. Zgodnie z treścią przepisu art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd przyznaje prawo pomocy w zakresie całkowitym, w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast stosownie do pkt 2 §1 art. 246 ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zaznaczyć jednocześnie należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a w zakresie częściowym obejmuje tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art.245§2 i 3 p.p.s.a.). Mając na uwadze przedstawioną wyżej sytuację materialną skarżących stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie spełniona została przesłanka uzasadniająca przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym przez skarżących zakresie. Wskazać należy, iż skarżący, na których to spoczywa ciężar udowodnienia, iż znajdują się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy, w wystarczający sposób uwiarygodnili swoją rzeczywistą sytuację materialną, bytową i rodzinną, wykazując, iż jest ona na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie. Skarżący załączyli do formularza wniosku orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zaświadczenie lekarskie oraz zaświadczenie z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej. Wykazali z czego się utrzymują, przedstawili koszty utrzymania poprzez odpowiednie oświadczenie. Na podstawie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz załączonych dokumentów stwierdzić można, iż wnioskodawcy utrzymują się z bardzo skromnych środków finansowych, które nie pozwalają na zgromadzenie środków pieniężnych na uiszczenie, na obecnym etapie postępowania, wpisu sądowego w wysokości 500 zł oraz ewentualnych przyszłych kosztów sądowych. Skarżący ponoszą wydatki, które pochłaniają w większości uzyskiwany dochód. Trudno zatem uznać, aby z otrzymywanych przez wnioskodawców środków finansowych w wysokości 2.369,24 zł brutto miesięcznie byli oni w stanie zgromadzić środki pieniężne na należne koszty sądowe. Skarżący nie posiadają natomiast środków majątkowych, które umożliwiłyby im poniesienie kosztów postępowania sądowego. Mieszkanie, w którym zamieszkują służy bowiem zaspokojeniu ich własnych potrzeb mieszkaniowych. Należy mieć również na uwadze, iż skarżący są osobami schorowanymi, wymagającymi leczenia, opieki innych osób, borykającymi się dodatkowo z problemami natury finansowej W tej sytuacji, za uzasadnione uznać należy przyznanie skarżącym prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, gdyż z okoliczności niniejszej sprawy wynika, że nie są oni w stanie ponieść pełnych kosztów utrzymania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W związku z tym na podstawie art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. i art. 258§2 pkt 7 p.p.s.a. orzec należało jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło