I SA/Ol 457/12

PostanowienieWSA w Olsztynie2012-10-19

Skład orzekający: sędzia WSA Wojciech Czajkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym?
Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie całkowitym, uznając, że strona skarżąca wykazała niemożność poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Analiza dochodów i wydatków strony, w tym utrzymanie małoletnich dzieci, otrzymywane alimenty, dodatek mieszkaniowy oraz zajęcie wynagrodzenia przez komornika, jednoznacznie wskazuje na trudną sytuację materialną, która uniemożliwia pokrycie kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
Stan faktyczny
Strona skarżąca B.G. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego) w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej odmawiającą określenia straty z działalności gospodarczej. Skarżąca podała, że utrzymuje dwie małoletnie córki, uzyskuje niskie dochody z pracy i alimentów, nie posiada majątku, a jej wynagrodzenie jest zajęte przez komornika. Ponosi wysokie koszty utrzymania mieszkania i rodziny. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, jednak po wniesieniu sprzeciwu i uzupełnieniu dokumentacji przez stronę, sąd rozpoznał wniosek ponownie.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Czajkowski po rozpoznaniu w Olsztynie w dniu 19 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B.G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie: odmowy określenia straty poniesionej z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w 2003 r. postanawia : przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. B.G. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na wymienioną wyżej decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]", w przedmiocie: odmowy określenia straty poniesionej z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w 2003 r. Wnioskiem z dnia 18 lipca 2012 r., skarżąca zwróciła się o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu podała, iż na Jej utrzymaniu pozostają dwie małoletnie córki. Podniosła, że uzyskuje dochody z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości 630 zł brutto oraz z zaliczek alimentacyjnych w wysokości po 400 zł na każde z dzieci. Nie posiada majątku, zaś na wynagrodzeniu za pracę dokonano zajęcia na rzecz alimentów dla dorosłej córki. Dodatkowo strona wskazała, że korzysta z dodatku mieszkaniowego wypłacanego przez MOPS. Zamieszkuje w mieszaniu stanowiącym własność Gminy. Ponosi miesięczne koszty z tytułu czynszu za mieszkanie w wysokości 350 zł, opłat za energię elektryczną w kwocie około 200 zł, ogrzewania gazowego - średnio ok. 300 zł, opłaty abonamentowej za TV - 110 zł. Pozostałą kwotę wydatkuje na żywność, ubranie i leki. Wyjaśniła także, że w lipcu 2012 r. córka przeszła operację kolana, z czym wiązał się wydatek w postaci zakupu ortopedycznego usztywniacza kolana na kwotę 350 zł. W piśmie z dnia 15 sierpnia 2012 r. strona wyjaśniła, że z tytułu wynagrodzenia za pracę w maju 2012 r. otrzymała kwotę 766 zł, w czerwcu 2012 r. - 764,95 zł i 711,28 zł za lipiec 2012 r.. Otrzymuje także świadczenia od pozostającego bez stałego miejsca zameldowania, mieszkającego u Niej brata M.L., w wysokości 250 zł. Na miesięczne stałe wydatki skarżącej składają się: opłaty za energię elektryczną - 160 zł, opłaty za gaz - 300 zł, czynsz - 271 zł, internet wraz z TV - 100 zł. Łączne stałe wydatki skarżąca określiła na kwotę 831 zł. Wydatki na wyżywienie trzyosobowej rodziny wynoszą około 900 zł miesięcznie, na zakup środków higienicznych i chemicznych - 70 zł miesięcznie. W zależności od poczynionych oszczędności w opłatach stałych, na zakup ubrań przeznacza zaś kwotę od 30 zł do 50 zł miesięcznie. Strona przedstawiła ponadto odpis wystawionego w dniu 19 października 2010r. przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym, zajęcia wynagrodzenia za pracę B.G., celem zaspokojenia należności I.G. z tytułu alimentów w wysokości 600 złotych + opłaty. Postanowieniem z dnia 30 sierpnia 2012 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Wezwana przez Sąd w związku ze złożonym sprzeciwem na to postanowienie, na podstawie art. 255 p.p.s.a., do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy i złożenia dodatkowych dokumentów źródłowych, skarżąca przesłała wydruki przelewów bankowych otrzymywanych wynagrodzeń za pracę za miesiące od kwietnia do lipca 2012 r., wydruki przelewów bankowych ponoszonych opłat za czynsz w poszczególnych miesiącach 2012 r., tj. za: kwiecień – 350 zł, maj -350 zł, czerwiec - 500 zł, wrzesień – 300 zł, wydruki opłat za abonament TV za: maj 2012 r. – 200 zł, czerwiec 2012 r. – 116 zł, sierpień 2012 r. – 250 zł, wrzesień 2012 r. -250 zł, oraz potwierdzenia zapłaty dwóch faktur opłat za gaz w miesiącu maju 2012 r. na kwotę 600 zł i lipcu 2012 r. na kwotę 300 zł. Ponadto przedstawiono kopie decyzji Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia "[...]" oraz z "[...]" o przyznaniu skarżącej dodatku mieszkaniowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 260 p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc. Zatem wniosek strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych podlega ponownemu rozpoznaniu. Artykuł 246 §1 pkt 1 p.p.s.a. stanowi, iż sąd przyznaje prawo pomocy w zakresie całkowitym, w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Należy podkreślić, że w orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się, iż wobec użycia w tym przepisie określenia "gdy wykaże", ciężar dowodu odnośnie braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Wskazuje się, że strona ma przekonać sąd, iż znajduje się w sytuacji wskazanej w tych przepisach. W związku z tym, to sam wnioskodawca powinien należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy i jeżeli fakty, które podaje we wniosku, nie znajdują pokrycia w aktach sprawy lub pozostają w sprzeczności z zawartymi tam informacjami o stanie majątkowym strony, istnieją podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy (postanowienie NSA z dnia 9 września 2004 r. sygn. akt FZ 360/04; M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, komentarz do art. 246 p.p.s.a.). Zdaniem Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy powyższa przesłanka uzasadniająca przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym przez stronę zakresie została spełniona. Z przesłanej w związku z wezwaniem Sądu dokumentacji wynika, że sytuacja majątkowa B.G. jest trudna. Na Jej utrzymaniu pozostają dwie małoletnie córki, na które otrzymuje alimenty w wysokości po 400 zł na każde z dzieci. W świetle przesłanej w związku z wezwaniem Sądu, decyzji Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia "[...]" oraz z "[...]" B.G. korzysta z pomocy tego Ośrodka w postaci comiesięcznego dodatku mieszkaniowego, począwszy od sierpnia 2011r.. Z dołączonego do akt dokumentu potwierdzającego dokonane w dniu 19 października 2010r. przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym zajęcie wynagrodzenia za pracę B.G., wynika, iż skarżąca obciążona została obowiązkiem alimentacyjnym na rzecz I.G. w wysokości 600 złotych + opłaty. Wobec przedstawionych wyżej danych odnośnie kwot uzyskiwanych przez Wnioskodawczynię dochodów i ponoszonych wydatków trudno uznać, aby ze środków finansowych jakimi dysponuje miesięcznie, była Ona w stanie zgromadzić środki pieniężne na pokrycie przedmiotowych kosztów postępowania sądowego oraz ustanowienia radcy prawnego. Powyższe okoliczności, uzasadniają twierdzenie, że poniesienie przez Skarżącą jakichkolwiek kosztów postępowania może spowodować powstanie uszczerbku w koniecznym utrzymaniu Jej i małoletnich dzieci. Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 260 ustawy p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło