I SA/Ol 465/06

WyrokWSA w Olsztynie2007-01-10

Skład orzekający: Wiesława Pierechod, Zofia Skrzynecka, Wojciech Czajkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo pozostawił bez rozpoznania wnioski o stwierdzenie nieważności postanowień dotyczących zaliczenia zwrotu podatku VAT na poczet zaległości podatkowej, wzywając stronę do uzupełnienia braków formalnych, mimo że z akt sprawy wynikało, iż strona sprecyzowała swoje żądania?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że Dyrektor Izby Skarbowej nie dopełnił wymogu dokładnego przeanalizowania treści pism strony i organu I instancji, co doprowadziło do bezzasadnego zastosowania art. 169 § 1 i § 4 Ordynacji podatkowej. W konsekwencji, wniosek strony o stwierdzenie nieważności postanowień nie został rozstrzygnięty w odpowiednim trybie procesowym, co uzasadnia uchylenie zaskarżonych postanowień.
Stan faktyczny
Skarżąca B. G. wniosła o stwierdzenie nieważności dwóch postanowień Dyrektora Izby Skarbowej dotyczących zaliczenia zwrotu podatku VAT na poczet zaległości podatkowej. Dyrektor Izby Skarbowej pozostawił te wnioski bez rozpoznania, wzywając stronę do uzupełnienia braków formalnych. Skarżąca zarzuciła rażące naruszenie prawa i domagała się uchylenia postanowień oraz stwierdzenia nieważności wcześniejszych postanowień. Sąd administracyjny uznał, że Dyrektor Izby Skarbowej bezzasadnie zastosował przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące pozostawienia wniosku bez rozpoznania.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" sierpnia 2006r. oraz utrzymane nimi w mocy postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" czerwca 2006r.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Pierechod (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Zofia Skrzynecka Asesor WSA Wojciech Czajkowski Protokolant Katarzyna Niewiadomska po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 10 stycznia 2007r. sprawy ze skarg B. G. na dwa postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" nr "[...]" i "[...]" w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania wniosków z dnia 14 lutego 2006r. o stwierdzenie nieważności postanowienia z dnia "[...]" lipca 2001r. Nr "[...]" w sprawie zaliczenia zwrotu podatku od towarów i usług za m-c czerwiec 2001 na poczet zaległości podatkowej oraz postanowienia z dnia "[...]" marca 2001r. nr "[...]" uchyla zaskarżone postanowienia oraz utrzymane nimi w mocy postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" nr "[...]" i nr "[...]". Zaskarżonymi dwoma postanowieniami z dnia "[...]" sierpnia 2006r. Dyrektor Izby Skarbowej, działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 239 Ordynacji podatkowej utrzymał w mocy postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" czerwca 2006r. nr "[...]" i nr "[...]", którymi organ ten - na podstawie art. 169 § 4 w związku z art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej pozostawił bez rozpoznania wniosek B. G. z dnia 14 lutego 2006r. o stwierdzenie nieważności odpowiednio: 1) postanowienia z dnia "[...]" lipca 2001r. nr "[...]" 2) postanowienia z dnia "[...]" marca 2001r. nr "[...]". Z motywów tych postanowień wynika, że: W dniu 15 lutego 2006r. do organu I instancji wpłynęło pismo B. G., w którym zawarto wnioski o stwierdzenie nieważności postanowienia z dnia "[...]" lipca 2001r. "[...]" w sprawie zaliczenia zwrotu podatku od towarów i usług oraz postanowienia z dnia "[...]" marca 2001r. "[...]". Naczelnik Urzędu Skarbowego przy piśmie z dnia "[...]" lutego 2006r. nr "[...]" przekazał powyższe żądania Dyrektorowi Izby Skarbowej jako organowi właściwemu do rozpatrzenia wniosków. Dyrektor Izby Skarbowej działając na podstawie art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej wezwał stronę do uzupełnienia braków formalnych przez wskazanie postanowień, których stwierdzenia nieważności się domagała oraz podania przesłanek, na których oparto wniesione żądanie. W wezwaniu zostało zawarte pouczenie, że uzupełnienia należy dokonać w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia żądania bez rozpatrzenia. Wezwanie zostało odebrane przez B. G. w dniu 17 maja 2006r. Strona we wskazanym terminie nie zgłosiła się na wezwanie ani nie nadesłała odpowiedzi za pośrednictwem poczty. Dyrektor Izby Skarbowej dwoma postanowieniami z dnia "[...]" czerwca 2006r. pozostawił pismo B. G. z dnia 14 lutego 2006r. bez rozpoznania. Rozpoznając zażalenie na te postanowienia postanowił utrzymać je w mocy wskazując na treść art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej oraz argumentując, że wystosowanie wezwania do uzupełnienia braków formalnych wniosku było konieczne: – Wymienione we wniosku postanowienie oznaczone numerem "[...]" nie stało się ostateczne, a w myśl przepisów Ordynacji podatkowej organ podatkowy może stwierdzić nieważność wyłącznie decyzji ostatecznej oraz w przypadku zaistnienia przesłanek określonych w art. 247 § 1 tej ustawy. – W dniu 14 marca 2001r. organ podatkowy I instancji nie wydał postanowienia o numerze wskazanym przez stronę, dlatego zaistniały wątpliwości co do przedmiotu wniesionego żądania. Nie dopełnienie przez wnioskodawczynię czynności sprecyzowania żądań zawartych we wniosku z dnia 14 lutego 2006r. spowodowało pozostawienie go bez rozpoznania, dlatego nie są zasadne podniesione zarzuty o bezprawnym działaniu organu. W jednakowej treści skargach do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego B. G. zarzuciła zaskarżonym postanowieniom Dyrektora Izby Skarbowej, rażące naruszenie prawa. Zdaniem skarżącej należy je uchylić i orzec o stwierdzeniu nieważności wcześniejszych postanowień w sprawie zaliczeń i dokonać z urzędu prawidłowych zaliczeń i prawidłowego wyliczenia należnych odsetek. Wskazała, że w 2000 roku skutecznie złożyła deklarację za 1999 rok. Mimo tego faktu Urząd Skarbowy wydał decyzję na podstawie której faktycznie pozbawił tę deklarację skutków podatkowych. Decyzję tę utrzymał w mocy Dyrektor Izby Skarbowej, dopuszczając się tym samym rażącego naruszenia prawa, które stwierdził Minister Finansów w 2005r. W następstwie rozstrzygnięcia Ministra, Dyrektor Izby Skarbowej wyeliminował z obrotu wadliwe decyzje, stwierdzając ich nieważność. Zdaniem skarżącej nie ulega wątpliwości, iż postanowienia o zaliczeniu zwrotu na poczet nie istniejącego zobowiązania nie mogą pozostać w obrocie prawnym. Dyrektor Izby Skarbowej powinien bezpośrednio po stwierdzeniu nieważności bezprawnej decyzji z urzędu wycofać z obrotu prawnego wszelkie, wydane na jej podstawie i w jej następstwie postanowienia o zaliczeniu zwrotów podatku VAT. Działanie Dyrektora Izby Skarbowej jest amoralne i sprzeczne z zasadami państwa prawa, stąd braki formalne czy proceduralne nie mogą mieć w sprawie znaczenia merytorycznego dla rozpatrzenia wniosku strony. Od czynności tej Dyrektor stara się uchylić za wszelką cenę w tym celu, by obciążyć stronę skutkami materialnymi własnego bezprawnego działania. Dyrektor Izby Skarbowej wie z urzędu, jakie postanowienia w sprawie były ostateczne i uchylić je z urzędu w trybach przewidzianych prawem. W odpowiedzi na skargi Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o ich oddalenie, podtrzymując stanowiska zajęte w zaskarżonych postanowieniach. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 133 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. kontrola zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem dokonywana jest na podstawie akt sprawy. W myśl art. 134 p.p.s.a. sąd administracyjny orzeka w granicach danej sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W niniejszym postępowaniu ocenie pod względem zgodności z prawem podlegają zatem wyłącznie postanowienia o pozostawieniu bez rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności postanowień o zaliczeniu zwrotu podatku VAT na poczet innego zobowiązania a nie kwestia zaistnienia bądź nie zaistnienia merytorycznych przesłanek do rozstrzygnięcia zgodnego z żądaniem strony. Mając na uwadze reguły wyrokowania określone w powołanych normach p.p.s.a. Sąd stwierdza, że zaistniała przesłanka do uchylenia zaskarżonych postanowień. Jak wynika z akt sprawy Dyrektor Izby Skarbowej nie dopełnił wymogu dokładnego przeanalizowania treści pisma skarżącej z dnia 14 lutego 2006r. a także pisma organu I instancji z dnia "[...]" lutego 2006r. nr "[...]", przy którym pismo skarżącej zostało przekazane organowi właściwemu. Doprowadziło to w rezultacie do bezzasadnego zastosowania art. 169 § 1 i § 4 Ordynacji podatkowej i braku rozstrzygnięcia wniosku strony w odpowiednim trybie procesowym przewidzianym w Ordynacji podatkowej. Ze wstępu pisma podatniczki z dnia 14 lutego 2006r. skierowanego do Dyrektora Izby Skarbowej za pośrednictwem i do wiadomości Naczelnika Urzędu Skarbowego wynika, że nawiązuje ono do pisma organu I instancji z dnia "[...]" lutego 2006r. nr "[...]" (którego brak w aktach). W piśmie skarżąca wnosi o ponaglenie Naczelnika Urzędu Skarbowego do wykonania treści decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w części, w której (jak twierdzi) określił on, jaki organ podatkowy ma badać wskazane postanowienia w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia ich nieważności. Następnie wskazuje, że wniosła o stwierdzenie z urzędu nieważności postanowień: 1) z dnia "[...]" 07.2001r. nr "[...]". 2) z dnia "[...]" 03.2001r. nr "[...]". Dalej wywodzi powołując się na art. 248 § 3 i art. 219 Ordynacji podatkowej, że odmowa wszczęcia postępowań w sprawie stwierdzenia nieważności wskazanych postanowień wymaga wydania decyzji. Pismo z dnia "[...]" 02.2006r. nie jest decyzją i nie odnosi żadnego skutku. W obrocie prawnym pozostaje bowiem nadal złożone przez stronę żądanie wszczęcia z urzędu postępowań w sprawie stwierdzenia nieważności wskazanych postanowień. Ponadto podatniczka składa zażalenie na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia "[...]" 02.2006r. nr "[...]" w sprawie zaliczenia nadpłaty, argumentując dalej, że bez stwierdzenia nieważności wymienionych wcześniej postanowień niemożliwe jest zaliczenie tych samych kwot podatku VAT oraz zmiana naliczonego oprocentowania. Z powyższego wyraźnie wynika, że pismo z dnia 14 lutego 2006r. nie zawiera wniosku o stwierdzenie nieważności wymienionych postanowień a nawiązuje do wniosku wcześniej złożonego. Znajduje to potwierdzenie w treści pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia "[...]" lutego 2006r. nr "[...]", w którym na str. 3 organ informuje, że w dniu 27.12.2005r. wpłynęło pismo podatniczki w sprawie uchylenia postanowienia Izby Skarbowej OZ "[...]" Nr "[...]" z dnia "[...]" 10.2001r. dotyczącego zaliczenia zwrotu podatku od towarów i usług za m-c czerwiec 2001r. oraz postanowienia Urzędu Skarbowego nr "[...]" z dnia "[...]" 03.2002r. dotyczącego zaliczenia zwrotu podatku od towarów i usług za m-c lipiec 2001r. na poczet zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych wynikającej z zeznania za 1999 rok oraz wskazuje na sposób załatwienia owego wniosku. Informacje przekazane w piśmie organu podatkowego I instancji korespondują bezpośrednio z treścią pisma podatniczki, zatem nieuzasadnione było wzywanie jej do sprecyzowania zakresu żądania na podstawie art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej, ze wskazaniem, że jedno z postanowień wymienionych w piśmie z dnia 14 lutego 2006r. nie jest ostateczne a odnośnie drugiego podatniczka podała nieprawidłową datę jego wydania. We wniosku z dnia 27.12.2005r. (którego również nie włączono do akt sprawy, ale wynika to z informacji organu I instancji) podatniczka wskazała postanowienie ostateczne oraz prawidłowo powołała datę drugiego postanowienia ostatecznego. Wniosek ten nie został jednak rozpatrzony zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej regulującymi sposób postępowania w przypadku żądania stwierdzenia nieważności decyzji (postanowienia). Z przedstawionych wyżej względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło