I SA/Ol 468/11
WyrokWSA w Olsztynie2011-10-19
Skład orzekający: Wojciech Czajkowski, Ryszard Maliszewski, Renata Kantecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznych ustalających zobowiązanie podatkowe, jeśli wniosek o stwierdzenie nieważności został złożony po upływie 5-letniego terminu od dnia doręczenia decyzji?Ratio decidendi
Organ podatkowy prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznych, ponieważ wniosek został złożony po upływie 5-letniego terminu określonego w art. 249 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Termin ten jest terminem zawitym, a jego przekroczenie skutkuje brakiem możliwości merytorycznego rozpoznania wniosku. Sąd administracyjny bada legalność decyzji o odmowie wszczęcia postępowania, a nie legalność decyzji merytorycznych, których dotyczy wniosek o stwierdzenie nieważności.Stan faktyczny
Skarżący zakwestionowali decyzje Burmistrza ustalające łączne zobowiązania pieniężne w podatku rolnym i od nieruchomości za lata 2003-2005, które stały się ostateczne. Następnie złożyli wnioski o stwierdzenie nieważności tych decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności, powołując się na upływ 5-letniego terminu od dnia doręczenia decyzji, zgodnie z art. 249 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Skarżący wnieśli skargi do WSA, zarzucając m.in. niesłuszne naliczenie podatku od powierzchni mieszkania i piwnicy. WSA oddalił skargi.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi. Zasądzono od Skarbu Państwa na rzecz adwokata kwoty za pomoc prawną udzieloną z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Czajkowski (spr.), Sędziowie sędzia WSA Ryszard Maliszewski,, sędzia WSA Renata Kantecka, Protokolant Specjalista Paweł Guziur, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 19 października 2011r. sprawy ze skarg B. R. i S. R. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" o nr "[...]", nr "[...]" i nr "[...]" w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za lata 2003, 2004 i 2005 1/ oddala skargi, 2/ zasądza od Skarbu Państwa – kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, na rzecz adwokata kwotę 720 zł (siedemset dwadzieścia) powiększoną o należny podatek od towarów i usług według stawki 23 %, za pomoc prawną udzieloną z urzędu 3/ zasądza od Skarbu Państwa – kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, na rzecz adwokata kwotę 720 zł (siedemset dwadzieścia) powiększoną o należny podatek od towarów i usług według stawki 23 %, za pomoc prawną udzieloną z urzędu.
Decyzjami z dnia: "[...]" o nr "[...]","[...]" - nr "[...]" oraz "[...]" - nr "[...]" Burmistrz ustalił S.R. łączne zobowiązania pieniężne w podatku rolnym oraz w podatku od nieruchomości za lata 2003, 2004 i 2005, w kwotach, odpowiednio: 117,40 zł, 58,10 zł i 132,60 zł. Decyzje te zostały prawidłowo doręczone stronie w dniach 28 lutego 2003r. (za rok 2003r.), 7 lipca 2004r. (za rok 2004r.) i 19 lutego 2005r. (za 2005r.), w związku z czym stały się one ostateczne.
W dniach 4, 12 oraz 24 marca 2010r. S.R. złożył w Urzędzie Miejskim trzy pisma, którymi zakwestionował dokonany tymi decyzjami wymiar podatku od nieruchomości za lata 2003 -2010r.. W stanowiącym odpowiedź na wezwania Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 14 września i 20 października 2010r. do sprecyzowania treści żądania, piśmie z 22 października 2010r. podatnik podał natomiast, iż wnioskuje o unieważnienie powyższych decyzji wymiarowych.
Trzema decyzjami z dnia "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza ustalających S.R. łączne zobowiązania pieniężne za w/w lata podatkowe. Jako podstawę prawną SKO powołało art. 249 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym, organ podatkowy wydaje decyzję o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, jeżeli w szczególności żądanie zostało wniesione po upływie 5 lat od dnia doręczenia decyzji. W uzasadnieniu zwróciło zaś uwagę, że decyzje ustalające wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego w podatku rolnym oraz w podatku od nieruchomości za lata 2003, 2004 i 2005 zostały doręczone podatnikowi odpowiednio w dniach 28 lutego 2003r., 7 lipca 2004r. i 19 lutego 2005r.. Tym samym, 5-letnie okresy do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji za te lata, przy uwzględnieniu treści art. 12 § 4 Ordynacji podatkowej, (zgodnie z którym terminy określone w latach kończą się z upływem tego dnia w ostatnim roku, który odpowiada początkowemu dniowi terminu, a gdyby takiego dnia w ostatnim roku nie było - w dniu, który poprzedzałby bezpośrednio ten dzień), upłynęły w dniu 28 lutego 2008 r. - odnośnie decyzji za rok 2003, w dniu 7 lipca 2009r. w związku z decyzją za rok 2004 i w dniu 19 lutego 2010r. względem decyzji za rok 2005.
Wobec zaistnienia negatywnej przesłanki, odmowa wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji za w/w lata była więc zdaniem organu, w pełni zasadna.
Stanowisko to zostało podtrzymane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w decyzjach z dnia "[...]" (o nr "[...]","[...]","[...]") wydanych w związku z odwołaniami wniesionymi przez małżonków S. i B.R. W motywach tych rozstrzygnięć organ odwoławczy ponownie powołał jako podstawę prawną art. 249 §1 pkt 1 Ordynacji podatkowej.
W złożonych skargach na powyższe decyzje S. i B.R. ponownie zakwestionowali sposób naliczenia podatku od nieruchomości, zarzucając przede wszystkim niesłuszne ich zdaniem, naliczenie przez organy nienależnego podatku od powierzchni mieszkania i piwnicy. Wyrażając swoje niezadowolenie z działalności organów podatkowych wskazali m.in. na konieczność sporządzenia nowych deklaracji podatkowych zgodnych ze stanem rzeczywistym oraz zwrotu nadpłaconego podatku.
W odpowiedzi Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało dotychczasowe stanowisko .
Na rozprawie w dniu 19.10.2011r. Sąd połączył sprawy z trzech skarg do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia na podstawie art. 111 § 2 p.p.s.a., prowadząc je pod sygnaturą akt I SA/Ol 468/11.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), powoływanej dalej jako p.u.s.a., sąd administracyjny przeprowadza kontrolę aktów wydawanych przez organy administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami
i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.).
Podkreślenia na wstępie wymaga, że w niniejszej sprawie zaskarżone zostało rozstrzygnięcie o charakterze procesowym, w którym Samorządowe Kolegium Odwoławcze, wskazując jako podstawę działania art. 249 §1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, orzekło o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza ustalających S.R. łączne zobowiązania pieniężne za lata 2003 – 2005. Dokonując oceny zgodności zaskarżonych decyzji z przepisami prawa w oparciu o przedstawione wyżej kryteria, Sąd badał istotne dla sprawy te okoliczności i przepisy, które dotyczą przedmiotu zaskarżonego postanowienia. W związku z kontrolą rozstrzygnięć, którymi odmówiono wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, nie było natomiast kompetencją Sądu badanie legalności decyzji Burmistrza orzekających w kwestii materialnoprawnej, dotyczącej ustalenia S.R. łącznych zobowiązań pieniężnych w podatku rolnym oraz w podatku od nieruchomości za lata 2003, 2004 i 2005.
Zwrócenie uwagi na powyższe jest niezbędne ze względu na wywody i zarzuty skargi, odnoszące się w istocie jedynie do zagadnień związanych z naliczeniem przez Burmistrza należnego podatku od nieruchomości odnośnie powierzchni mieszkania i piwnicy oraz przebiegiem postępowania administracyjnego przed tym organem. Podkreślić zaś należy, iż rolą sądu administracyjnego, badającego w związku ze złożoną skargą – w ramach kompetencji określonych w art.1 § 1 i § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 134 § 1 p.p.s.a. – legalność rozstrzygnięć SKO o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza za lata 2003 – 2005, było ustalenie, czy prawidłowym jest stanowisko SKO stwierdzające, iż w ustalonych okolicznościach faktycznych związanych z wydaniem i doręczeniem decyzji zaistniała przesłanka, o której mowa w cytowanym wyżej art. 249 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Określony tym przepisem skutek w postaci utraty możliwości wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej wiąże się zaś z upływem czasu liczonym od zdarzenia, jakim jest doręczenie decyzji jej adresatowi.
W stanie faktycznym niniejszej sprawy, decyzje Burmistrza za lata 2003, 2004 i 2005 zostały skutecznie doręczone S.R. w dniach: 28 lutego 2003r., 7 lipca 2004r. i 19 lutego 2005r.. Od decyzji tych nie zostało wniesione odwołanie, przez co stały się one ostateczne. Wniosek o stwierdzenie nieważności złożony zaś został dopiero 22 października 2010r., tj. po upływie 5 letniego terminu, o którym mowa w powołanym przepisie. Upływ terminu odnośnie każdej z decyzji nastąpił, jak słusznie wskazano w uzasadnieniach zaskarżonych rozstrzygnięć - zaczynając od najwcześniej doręczonej decyzji - w dniach: 28 lutego 2008 r., 7 lipca 2009r i 19 lutego 2010r.. Istotnym jest przy tym, że termin określony w art. 249 Ordynacji podatkowej jest terminem zawitym (którego przywrócenie nie jest możliwe), dlatego też jego przekroczenie ma ten skutek, że wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji nie podlega merytorycznemu rozpoznaniu.
W tym stanie rzeczy, stwierdzić należało, iż stanowisko organu podatkowego odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności w/w decyzji Burmistrza, co stanowi jednocześnie o odmowie przeprowadzenia jakichkolwiek dowodów w sprawie i rozstrzygania merytorycznego o zasadności wniosku o stwierdzenie nieważności, było prawidłowe.
Mając powyższe na uwadze, Sąd skargę oddalił na podstawie 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło