I SA/Ol 469/16

WyrokWSA w Olsztynie2016-10-20

Skład orzekający: Wiesława Pierechod, Jolanta Strumiłło, Przemysław Krzykowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, stosując krajowe przepisy dotyczące przyznawania pomocy producentom rolnym poszkodowanym przez suszę, powinien pominąć przepisy krajowe, jeśli są one sprzeczne z przepisami prawa Unii Europejskiej, a konkretnie z art. 25 ust. 9 rozporządzenia Komisji (UE) nr 702/2014?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z powodu naruszenia prawa materialnego. Stwierdzono sprzeczność między krajowym przepisem (§ 13c ust. 13 rozporządzenia Rady Ministrów) a unijnym przepisem (art. 25 ust. 9 rozporządzenia 702/2014). Przepis krajowy uzależnia pomniejszenie pomocy od powierzchni upraw objętych ubezpieczeniem, podczas gdy przepis unijny uzależnia to od ubezpieczenia średniej rocznej produkcji lub dochodu. Organy administracji są zobowiązane do niestosowania przepisów krajowych sprzecznych z prawem UE.
Stan faktyczny
Producent rolny złożył wniosek o pomoc finansową dla rolników poszkodowanych przez suszę w 2015 r. Organ I instancji przyznał pomoc, ale pomniejszył ją o 50% z powodu niepełnego ubezpieczenia upraw. Organ odwoławczy utrzymał tę decyzję, argumentując, że powierzchnia ubezpieczonych upraw (60,64 ha) stanowiła mniej niż wymagane 50% powierzchni upraw (66,47 ha), z wyłączeniem łąk i pastwisk. Strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów K.p.a. oraz błędne zastosowanie przepisu rozporządzenia dotyczącego ubezpieczenia.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Wiesława Pierechod Sędziowie sędzia WSA Jolanta Strumiłło sędzia WSA Przemysław Krzykowski (sprawozdawca) Protokolant sekretarz sądowy Jolanta Piasecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2016r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie przyznania pomocy dla producentów rolnych, poszkodowanych przez suszę w 2015r. w części uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie decyzją z dnia "[...]" Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, po rozpatrzeniu odwołania J.S., utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]", którą przyznano w części pomoc dla producentów rolnych poszkodowanych przez suszę w 2015 r.. Podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiły ustalenia postępowania administracyjnego, z których wynikało, że w dniu 30 września 2015 r. J.S. wniosła o udzielenie pomocy finansowej dla producentów rolnych, w których gospodarstwach rolnych lub działach specjalnych produkcji rolnej powstały szkody spowodowane przez suszę w 2015 r. Do wniosku strona dołączyła formularz informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc w rolnictwie lub rybołówstwie inna niż pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie oraz kopię umowy ubezpieczenia upraw rolnych z dnia 15 czerwca 2015 r. Ponadto w toku postępowania przedłożyła sporządzony w dniu 24 września 2015 r. przez Komisję powołaną przez Wojewodę protokół z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym spowodowanych niekorzystnymi zjawiskami atmosferycznymi - susza, które wystąpiły od 21 czerwca 2015 r. do 20 sierpnia 2015 r. Z protokołu tego wynikało, że łączna wysokość szkód ogółem w gospodarstwie rolnym wnioskodawczyni (produkcja roślinna i zwierzęca) wynosiła 50% średniej rocznej produkcji z ostatnich trzech lat w okresie pięcioletnim poprzedzającym rok wystąpienia szkody, z pominięciem lat o najniższej i najwyższej wielkości produkcji. Przyznając stronie pomoc dla producentów rolnych poszkodowanych przez suszę w 2015 roku w wysokości 23.541,64 zł, Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej również jako: "Kierownik Biura Powiatowego ARiMR") w uzasadnieniu wskazanej na wstępie decyzji podniósł, że płatność została obliczona z uwzględnieniem współczynnika korekty w wysokości 0,86 stosownie do przepisu § 13c ust. 9 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2015 r. poz. 187 ze zm.), dalej jako: "rozporządzenie". Następnie podniósł, że we wniosku o udzielenie pomocy strona wykazała łączną powierzchnię gruntów 136,87 ha oraz zadeklarowała, że posiada ubezpieczenie co najmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym z wyłączeniem łąk i pastwisk. Jednakże z dołączonej do wniosku kopii umowy ubezpieczenia upraw rolnych wynikało, że w dniu wystąpienia szkody ubezpieczenie obejmowało mniej niż 50% powierzchni upraw. Powierzchnia upraw rolnych zadeklarowana we wniosku oraz stwierdzona w protokole z oszacowania strat w gospodarstwie z wyjątkiem łąk i pastwisk wyniosła bowiem 132,93 ha, natomiast powierzchnia ubezpieczona stanowiła 60,64 ha, tj. 45,62% powierzchni gruntów. W związku z powyższym ustaleniem pomniejszono przyznaną pomoc o 50% stosownie do przepisu § 13c pkt 13 rozporządzenia. W odwołaniu od powyższej decyzji strona zarzuciła naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7 w związku z art. 77 oraz art. 10 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.), dalej jako: "K.p.a.", a ponadto § 13c pkt 13 rozporządzenia. W jej ocenie, organ I instancji jedynie częściowo rozpoznał jej sprawę i nieprawidłowo ustalił stan faktyczny. Dodatkowo nie poinformował jej o zakończeniu postępowania i uniemożliwił jej zapoznanie się z aktami sprawy i złożenia dodatkowych wniosków. Podnosząc zarzut błędnego zastosowania przepisu § 13c pkt 13 rozporządzenia, wyjaśniła, że posiada 130 ha upraw, z czego 60,64 ha przeznaczonych zostało na uprawę kukurydzy, zaś pozostałą część stanowiły łąki i pastwiska. Organ I instancji nie uwzględnił, iż około 60 ha gospodarstwa stanowiły łąki i pastwiska, które nie powinny być brane pod uwagę przy ustalaniu powierzchni objętej obowiązkiem ubezpieczenia. Tym samym, w jej opinii, posiadając ubezpieczenie upraw o powierzchni 60,64 ha, spełniła warunek do przyznania wnioskowanej pomocy w pełnej wysokości. Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej również jako: "Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR"), powołał brzmienie przepisów § 2 ust. 1 pkt 6, § 5 ust. 2 i 11, § 13c ust. 1 - 4, ust. 7 - 9 i ust. 13 rozporządzenia, ustanawiających zasady udzielania pomocy finansowej dla producentów rolnych, w których gospodarstwach rolnych lub działach specjalnych produkcji rolnej powstały szkody spowodowane przez suszę w 2015 r. Odwołał się ponadto art. 25 ust. 6 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 702/2014 z dnia 25 czerwca 2014 r. uznającego niektóre kategorie pomocy w sektorach rolnym i leśnym oraz na obszarach wiejskich za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. Urz. UE L Nr 193 z dnia 1 lipca 2014 r.). Uwzględniając powyższe, organ odwoławczy wskazał, że łączna powierzchnia upraw zadeklarowana we wniosku wyniosła 136,87 ha, w tym kukurydza (59,92 ha), użytki zielone trwałe (3,94 ha), mieszanka wieloletnia traw (62,01 ha) oraz koniczyna (11 ha). Natomiast z treści przedłożonej wraz z wnioskiem umowy ubezpieczenia upraw rolnych wynikało, że ubezpieczona powierzchnia upraw wyniosła 60,64 ha, z uwagi na to, że nie wszystkie wskazane w niej działki ewidencyjne objęte ubezpieczeniem należą do strony. Uwzględniając, że w świetle analizowanych unormowań ubezpieczeniem nie muszą być objęte łąki i pastwiska, organ wyłączył z ogólnej powierzchni (136,87) ha powierzchnię użytków zielonych trwałych (3,94 ha). Tym samym uznał, że ubezpieczeniem powinny być objęte uprawy o powierzchni 66,47 ha, aby zaistniały podstawy do naliczenia pomocy według pełnej stawki. Tymczasem z przedłożonej wraz z wnioskiem polisy ubezpieczenia upraw rolnych wynikało, że ubezpieczony areał wyniósł 60,64 ha. W ocenie organu odwoławczego, producent rolny spełnił przesłanki warunkujące przyznanie pomocy finansowej. Z protokołu z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym spowodowanych niekorzystnymi zjawiskami atmosferycznym - susza, wynika, że łączna wysokość szkód ogółem w gospodarstwie rolnym (produkcja roślinna i zwierzęca) wynosiła 50% średniej rocznej produkcji z ostatnich trzech lat w okresie pięcioletnim poprzedzającym rok wystąpienia szkody, z pominięciem lat o najniższej i najwyższej wielkości produkcji. Z uwagi jednak na niedopełnienie warunku ubezpieczenia co najmniej 50% upraw, na podstawie § 13 c ust. 13 rozporządzenia przyznana pomoc pomniejszono o 50%. Jak wskazał organ, nie negował on faktu wysokiego stopnia strat produkcji roślinnej, jakie poniosła strona. Niemniej jednak jednoznaczne brzmienie przepisów regulujących kwestie udzielenia wnioskowanej pomocy finansowej uniemożliwiało zastosowanie odstępstw od pomniejszenia płatności. Odnosząc się do zarzutu odwołania o nieprawidłowej kwalifikacji gruntów o powierzchni około 70 ha stanowiących w istocie łąki i pastwiska, organ odwołał się do wykładni literalnej przepisu § 13c ust. 13 rozporządzenia. Wskazał, że strona we wniosku zadeklarowała m.in. mieszankę wieloletnią traw oraz koniczynę, nie zaś wymienione w analizowanym przepisie łąki i pastwiska. Wyjaśnił, iż od 2008 r. każdy producent rolny zobowiązany jest do objęcia ubezpieczeniem przynajmniej 50% powierzchni upraw od ryzyka wystąpienia szkód spowodowanych przez suszę, powódź, grad, przymrozki wiosenne i ujemne skutki przezimowania. Dodał, że zgodnie z treścią art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich (Dz. U. z 2015 r. poz. 577 ze zm.), ze środków budżetu państwa są udzielane dopłaty do składek z tytułu zawarcia umów ubezpieczenia upraw zbóż, kukurydzy, rzepaku, rzepiku, chmielu, tytoniu, warzyw gruntowych, drzew i krzewów owocowych, truskawek, ziemniaków, buraków cukrowych lub roślin strączkowych, od zasiewu lub wysadzenia do ich zbioru, od ryzyka wystąpienia szkód spowodowanych m.in. przez suszę. Co prawda w przepisie tym nie wyszczególniono wszystkich upraw, które występują w gospodarstwie rolnym strony, jednakże nie oznacza to, że nie ma możliwości ich ubezpieczenia bez dopłaty, co potwierdza to, że zakłady ubezpieczeń ubezpieczają mieszanki wieloletnich traw. Odmawiając natomiast uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 7 w związku z art. 77 K.p.a., organ odwoławczy uznał, że żaden z zebranych w sprawie dowodów nie został pominięty, a strona nie przedstawiła dowodów podważających ustalenia postępowania. Podniósł, że stosownie do art. 10 § 1 K.p.a. pismem z dnia 16 marca 2016 r. zawiadomiono pełnomocnika strony o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, jednakże strona w uprawnienia tego nie skorzystała. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie strona, wnosząc o uchylenie decyzji organu odwoławczego, podniosła następujące zarzuty: 1) mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy naruszenie przepisu postępowania w postaci: a) art. 7 w zw. z art. 77 K.p.a. poprzez jedynie częściowe rozpoznanie sprawy i nieustalenie prawidłowego stanu faktycznego w sprawie; b) art. 10 k.p.a. poprzez niezawiadomienie strony o zakończeniu postępowania dowodowego i możliwości zapoznania się z aktami sprawy i składania wniosków dowodowych; 2) naruszenie przepisu prawa materialnego w postaci § 13c pkt 13 rozporządzenia poprzez jego błędne zastosowanie w sytuacji, gdy nie została spełniona przesłanka braku ubezpieczenia; 3) mający istotny wpływ na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia błąd w ustaleniach faktycznych polegający na ustaleniu, iż co najmniej połowa gruntów nie była ubezpieczona. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej podniesiono. Stosownie do art.1 § 1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 2016, poz. 1066 j.t.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta dokonywana jest według reguł określonych przepisami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2016, poz. 718 j.t. dalej: "p.p.s.a.") Stosownie do art.145 § 1 pkt 1 lit. a–c p.p.s.a. sąd może uchylić zaskarżoną decyzję, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie przepisów dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia "[...]" nr "[...]", jak i poprzedzająca jej wydanie decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia "[...]" nr "[...]" podjęte zostały z naruszeniem przepisów prawa materialnego, co zgodnie z art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a w zw. z art. 135 p.p.s.a., uzasadnia ich uchylenie. Na wstępie niniejszych rozważań wskazać trzeba, że materialnoprawną podstawę wydanego w kontrolowanej sprawie rozstrzygnięcia stanowią regulacje zawarte w § 13c rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2015 r., poz. 187 ze zm., dalej: "rozporządzenie Rady Ministrów"). Przywołana jednostka redakcyjna w ust. 1 stanowi, że w 2015 roku Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa, rozwoju wsi i przetwórstwa produktów rolnych, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt. 6 tego rozporządzenia, producentom rolnym, którym został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, w których gospodarstwach rolnych lub działach specjalnych produkcji rolnej powstały szkody spowodowane przez suszę w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, zgodnie z ust. 2-13. Pomoc ta udzielana jest zgodnie z przepisami rozporządzenia Komisji (UE) nr 702/2014 z dnia 25 czerwca 2014 r. uznającego niektóre kategorie pomocy w sektorach rolnym i leśnym oraz na obszarach wiejskich za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. Urz. UE Seria L z 2014 r. Nr 193, poz. 1, dalej: "rozporządzenie 702/2014"; zob. art. 25 tego rozporządzenia) oraz przepisami o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej, o czym stanowi już ust. 3 § 13c rozporządzenia Rady Ministrów. Omawiana pomoc, zgodnie z § 13c ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów, jest przyznawana, w drodze decyzji kierownika biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta rolnego, na wniosek tego producenta rolnego złożony w terminie do dnia 30 września 2015 r. na formularzu opracowanym i udostępnionym przez Agencję na jej stronie internetowej (zob. § 13c ust. 5 i ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów). Wysokość pomocy ustala się jako iloczyn deklarowanej przez producenta rolnego we wniosku, o którym mowa w ust. 4, powierzchni upraw, na której wystąpiły szkody spowodowane przez suszę, oraz stawki tej pomocy (§ 13c ust. 7 rozporządzenia Rady Ministrów). Stawka ta, w myśl § 13c ust. 8 cytowanego rozporządzenia wynosi: 1) 800 zł na 1 ha powierzchni owocujących upraw drzew i krzewów owocowych, na której wystąpiły szkody spowodowane przez suszę; 2) 400 zł na 1 ha powierzchni upraw rolnych innych niż wskazane w lit. a, na której wystąpiły szkody spowodowane przez suszę. W ramach kontrolowanej sprawy nie budzi wątpliwości, że skarżąca spełniła przesłanki do otrzymania pomocy, o której mowa w § 13c ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów. W szczególności, w gospodarstwie rolnym skarżącej w roku 2015 powstały szkody spowodowane przez suszę, a skarżąca z zachowaniem przewidzianego powyżej terminu wystąpiła do organu ARiMR z wnioskiem o przyznanie z tego tytułu pomocy finansowej, załączając do wniosku wymagane dokumenty. Z dołączonego przez producenta rolnego protokołu z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym spowodowanym niekorzystnymi zjawiskami atmosferycznymi – susza, wynika że łączna wysokość szkód ogółem w gospodarstwie rolnym wynosiła 50% średniej rocznej produkcji z ostatnich trzech lat w okresie pięcioletnim poprzedzającym rok wystąpienia szkody, z pominięciem lat o najniższej i najwyższej wielkości produkcji. Istota sporu pomiędzy stroną skarżącą a organem administracji publicznej sprowadza się natomiast do potrzeby zastosowania względem pomocy przyznanej na rzecz skarżącej umniejszenia wynikającego z § 13c ust. 13 rozporządzenia Rady Ministrów. Zgodnie z przywołanym przepisem analizowaną pomoc pomniejsza się o 50%, jeżeli w 2015 roku co najmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej, z wyłączeniem łąk i pastwisk, nie było ubezpieczonych co najmniej od jednego z ryzyk, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów. Przepis ten wprost uzależnia zatem wysokość ostatecznie przyznawanej pomocy od powierzchni upraw, która została objęta ubezpieczeniem od jednego z ryzyk w nim wymienionych. Jeżeli powierzchnia ta jest mniejsza niż 50% powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej, rzeczona pomoc podlega pomniejszeniu o 50%. Z kolei, jeżeli powierzchnia ta przekracza ów 50%, omawianego pomniejszenia nie stosuje się. Podkreślić w tym miejscu należy, że pomniejszenie przewidziane w § 13c ust. 13 rozporządzenia Rady Ministrów implementuje do krajowego porządku prawnego rozwiązanie przewidziane w art. 25 ust. 9 rozporządzenia Komisji (UE) nr 702/2014 z dnia 25 czerwca 2014 r. uznające niektóre kategorie pomocy w sektorach rolnym i leśnym oraz na obszarach wiejskich za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej Zgodnie z art. 25 ust. 9 rozporządzenia 702/2014 pomoc przyznaną na mocy niniejszego artykułu (art. 25 rozporządzenia 702/2014 – przyp. Sądu) zmniejsza się o 50%, chyba że przyznawana jest ona beneficjentom, którzy wykupili polisę ubezpieczeniową na co najmniej 50% średniej rocznej produkcji lub dochodu związanego z produkcją i obejmującą zagrożenia związane z niekorzystnymi zjawiskami klimatycznymi statystycznie najczęściej występującymi w danym państwie członkowskim lub regionie, które są objęte zakresem ubezpieczeń. Z przepisu tego bezpośrednio zatem wynika, że zastosowanie przewidzianego w nim 50% pomniejszenia przyznawanej pomocy zostało uzależnione od ubezpieczenia średniej rocznej produkcji lub dochodu związanego z produkcją, które to ubezpieczenie dotyczy zagrożeń wskazanych w tym przepisie. Jeżeli ubezpieczenie takie nie obejmuje co najmniej 50% średniej rocznej produkcji lub dochodu związanego z produkcją, wówczas zachodzi konieczność pomniejszenia przyznawanej pomocy o 50%. Natomiast, gdy ubezpieczenie takie obejmuje co najmniej 50% średniej rocznej produkcji lub dochodu związanego z produkcją, to nie dochodzi do rzeczonego pomniejszenia. Już proste porównanie treści § 13c ust. 13 rozporządzenia Rady Ministrów z treścią art. 25 ust. 9 rozporządzenia 702/2014, prowadzi do wniosku, że regulacje te nie są ze sobą zgodne. O ile bowiem przepis krajowy uzależnia pomniejszenie pomocy od powierzchni upraw, która jest objęta ubezpieczeniem od jednego z enumeratywnie wymienionych ryzyk, to przepis unijny pomniejszenie to uzależnia od średniej rocznej produkcji lub dochodu związanego z produkcją, która jest objęta takim ubezpieczeniem. Konstatując powyższe wywody należy podkreślić, że ustawodawca unijny odwołuje się do kryterium ubezpieczenia 50% średniej rocznej produkcji lub dochodu, a nie powierzchni upraw. (zob. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 19 maja 2016 r., sygn. akt I SA/Ol 223/16, CBOSA; zob. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 6 maja 2016 r., sygn. akt III SA/Po 99/16, CBOSA). Nie powinno przy tym budzić zastrzeżeń, że objęcie ubezpieczeniem określonej procentowej powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym nie oznacza, że ubezpieczeniem tym objęty zostaje tożsamy procent średniej rocznej produkcji lub dochodu związanego z produkcją, zwłaszcza jeżeli w obrębie danego gospodarstwa prowadzone są różne uprawy. Warte podkreślenia jest także to, że organy administracji, w przeciwieństwie do sądów administracyjnych, są związane wszystkimi normami zawartymi w aktach stanowiących źródła prawa powszechnie obowiązującego. Niemniej jednak przed ich zastosowaniem w konkretnej sprawie organy te, podobnie jak sądy administracyjne, powinny ustalić, czy mają do czynienia ze skuteczną normą prawną w świetle prawa zarówno krajowego, jak i unijnego. Za taką konstatacją przemawia stanowisko Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości zapoczątkowane wyrokiem z 22 czerwca 1989 r. wydanym w sprawie 103/88 Fratelli Constanzo SpA v. Comune di Milano, w którym Trybunał zrównał obowiązki sądów i organów administracji państw członkowskich w zakresie zapewnienia efektywności prawa wspólnotowego. Uznał on mianowicie że na tych ostatnich w takim samym stopniu jak na organach wymiaru sprawiedliwości spoczywa obowiązek stosowania prawa wspólnotowego, a jednocześnie obowiązek powstrzymywania się od stosowania sprzecznych z nim przepisów krajowych (Zob. szerzej: A. Sołtys, Obowiązek wykładni prawa krajowego zgodnie z prawej unijnym jako instrument zapewniania efektywności prawa Unii Europejskiej, Warszawa 2015). W bogatym orzecznictwie TSUE jak również NSA podkreśla się, że sąd krajowy rozstrzygający sprawę dotyczącą prawa unijnego, który uważa, że jedyną przeszkodą do przyznania określonych praw jednostce jest przepis prawa krajowego, musi pominąć ten przepis (Zob. szerzej: B. Wojeciechowski, M. Zirk-Sadowski, Znaczenie prawa europejskiego w kształtowaniu krajowego systemu podatkowego [w:] S. Bogucki, W. Stachurski, R. Wiatrowski, K. Winiarski, B. Wojceichowski, M. Zirk-Sadowski, Podatek od czynności cywilnoprawnych a VAT, Warszawa 2016, s. 25 i n.) Z ustaleń poczynionych przez organ wynika, że w przedmiotowej sprawie aby uniknąć pomniejszenia płatności, ubezpieczeniem powinna zostać objęta powierzchnia 66,47 ha, zaś z dostarczonych wraz z wnioskiem o przyznanie pomocy polisy ubezpieczenia upraw rolnych wynika, że ubezpieczony areał to 60,64 ha. Organ jednak nie rozważył czy ubezpieczenie przez skarżącą plantacji kukurydzy - z której jak wynika z protokołu oszacowania i wysokości szkód średnia roczna produkcja jak również dochód był największy w gospodarstwie rolnym - w co prawda mniejszej wysokości powierzchni gruntu niż to wymaga normodawca krajowy w rozporządzeniu Rady Ministrów, nie spełnia przesłanek przyznania pomocy w pełnej wysokości na zasadach określonych w art. 25 ust. 9 rozporządzenia 702/2014. Wobec powyższej sprzeczności, organy zobligowane są odmówić zastosowania § 13c ust. 13 rozporządzenia Rady Ministrów i przy rozstrzygnięciu kontrolowanej sprawy wprost zastosować art. 25 ust. 9 rozporządzenia 702/2014, uzupełniając w razie potrzeby dotychczas poczynione ustalenia faktyczne. Mając powyższe na względzie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a w zw. z art. 135 p.p.s.a., orzeczono jak sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło