I SA/Ol 480/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Pierechod po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. W. o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie: odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe i określenia kwoty długu celnego, po wznowieniu postępowania postanawia przyznać prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego Wyrokiem z dnia 30 grudnia 2008r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie po rozpoznaniu skargi M. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe i określenia kwoty długu celnego, po wznowieniu postępowania, oddalił skargę. Pismem z dnia 30.12.2008r. skarżąca zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów wydania odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem oraz ustanowienie radcy prawnego w celu sporządzenia skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Jednocześnie na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Z oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym zawartym we wniosku wynika, że skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem J. W. oraz córką E. W. Uzyskuje dochód z tytułu zasiłku dla bezrobotnych w wysokości 504 zł miesięcznie. Mąż skarżącej nie uzyskuje żadnych dochodów. Utrzymują się z pomocy udzielanej przez MOPS oraz pomocy rodziny. Z oświadczenia wnioskodawczyni wynika, iż nie posiada żadnego majątku ruchomego jak i nieruchomości. Zamieszkuje wraz z rodziną w mieszkaniu wynajmowanym przez teściową. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając przedmiotowy wniosek zważył, co następuje: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U z 2002r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwana dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: - w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania - w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z przedłożonego oświadczenia wynika, że skarżąca wraz z rodziną utrzymuje się z zasiłku dla bezrobotnych w wysokości 504 zł miesięcznie oraz pomocy uzyskiwanej z MOPS i od rodziny. Nie posiada żadnego majątku. Oceniając przedstawioną sytuację życiową i materialną skarżącej w świetle przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy Sąd uznał, że przedstawiona we wniosku sytuacja materialna jest trudna i nie pozwala na uiszczenie kosztów sądowych w pełnej wysokości jak i opłacenie kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Wysokość uzyskiwanego dochodu z tytułu zasiłku dla bezrobotnych, ponadto fakt korzystania z pomocy MOPS jaki i rodziny wskazują, iż w praktyce skarżąca nie jest w stanie samodzielnie opłacić bieżących kosztów utrzymania rodziny, nie wspominając już o kosztach sądowych czy też kosztach związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika. Dodatkowo uwzględniono również fakt nie posiadania żadnego majątku nieruchomego jak i ruchomego, który ewentualnie mógłby służyć jako zabezpieczenie pod zaciągnięty kredyty , pożyczkę lub być spieniężony, na pokrycie należnych kosztów sądowych. Na marginesie powyższych rozważań wskazać należy, że na etapie wnoszenia skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego obowiązuje przymus adwokacki (przymus reprezentowania strony przez adwokata, radcę prawnego, w sprawach podatkowych także przez doradcę podatkowego). W postępowaniu sądowoadministracyjnym oznacza on obowiązek sporządzenia skargi przez fachowego pełnomocnika. Biorąc pod uwagę te okoliczności Sąd uznał, że trudna sytuacja materialna uzasadnia przyjęcie, że wnioskodawczyni nie posiada środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania jak to stanowi art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Wyjaśnić przy tym należy, że instytucja prawa pomocy stanowi realizację jednego z podstawowych standardów państwa prawnego jakim jest prawo do sądu, które zapewnia osobie znajdującej się w trudnych warunkach materialnych możliwość dochodzenia swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych koniecznych do poniesienia kosztów sądowych ( Stefan Babiarz, Bogusław Dauter, Małgorzata Niezgódka-Medek "Koszty postępowania w sprawach administracyjnych i sądowoadministracyjnych" Wydanie I , str. 234). Zatem w sytuacji braku jakichkolwiek środków na opłacenie niezbędnych dla prawomocnego rozstrzygnięcia sporu kosztów sądowych przyznanie prawa pomocy skarżącej w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego było konieczne. Z tych względów, na podstawie art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie orzekł jak w sentencji