I SA/Ol 483/11

WyrokWSA w Olsztynie2011-09-21

Skład orzekający: Wiesława Pierechod, Ryszard Maliszewski, Wojciech Czajkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy jest zobowiązany do zwrotu nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych, jeśli wierzytelność z tytułu tej nadpłaty została zajęta przez komornika sądowego w ramach postępowania egzekucyjnego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że nadpłata podatku dochodowego od osób fizycznych, która powstała z dniem złożenia zeznania rocznego, stanowi wierzytelność w rozumieniu przepisów prawa cywilnego i podlega zajęciu przez komornika sądowego. W związku z tym organ podatkowy, wykonując zajęcie wierzytelności na podstawie tytułu wykonawczego, nie mógł zwrócić tej kwoty podatnikowi, a jedynie przekazać ją organowi egzekucyjnemu. Sąd podkreślił, że wszelkie zarzuty dotyczące skuteczności zajęcia egzekucyjnego powinny być kierowane do sądu rejonowego właściwego dla czynności komornika, a nie do organów podatkowych czy sądów administracyjnych rozpatrujących sprawę nadpłaty.
Stan faktyczny
Podatnik wykazał w zeznaniu PIT-37 za 2009 rok nadpłatę podatku w wysokości 556,00 zł. Przed złożeniem zeznania, urząd skarbowy otrzymał zajęcie wierzytelności od komornika sądowego w związku z postępowaniem egzekucyjnym. Urząd skarbowy przekazał kwotę 487,07 zł z nadpłaty na rachunek komornika. Podatnik kwestionował zasadność przekazania tej kwoty, twierdząc, że nadpłata jest prawem niezbywalnym i wyłączonym spod egzekucji. Organy podatkowe odmówiły zwrotu tej części nadpłaty, uznając zajęcie za zasadne. Podatnik wniósł skargę do sądu administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Pierechod, Sędziowie Sędzia WSA Ryszard Maliszewski (sprawozdawca), Sędzia WSA Wojciech Czajkowski, Protokolant Referent stażysta Ryszarda Judziak - Brzozowa, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 21 września 2011 r., sprawy ze skargi K. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie odmowy zwrotu nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za 2009 r. Oddala skargę. I SA/OI 483/11 Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia "[...]" Nr "[...]", Dyrektor Izby Skarbowej działając na podstawie art. 220 § 2, art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Ordynacja podatkowa ( Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 z póź. zm.), po rozpatrzeniu odwołania z dnia 22.03.2011 r. K. S., reprezentowanego przez pełnomocnika E. S. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia "[...]" nr "[...]" o odmowie zwrotu nadpłaty w wysokości 487,07 zł z oprocentowaniem od dnia powstania nadpłaty tj. złożenia w dniu 30.04.2010r. zeznania PIT-37 o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym 2009r. , utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W dniu 30.04.2010r. do Urzędu Skarbowego wpłynęło zeznanie K. S. o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym 2009 (PIT-37), w którym Podatnik wykazał nadpłatę w wysokości 556,00 zł. Do Urzędu Skarbowego w dniu 25.01.2010r., a więc przed złożeniem przez Stronę ww. zeznania PIT-37, wpłynęło zajęcie wierzytelności wystawione przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym D. S. o numerze "[...]" w związku z wszczęciem postępowania egzekucyjnego na podstawie nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym Sądu Rejonowego z dnia 12.07.2007r. sygn. akt "[...]" zaopatrzony w klauzulę wykonalności z dnia 27.08.2007r. Naczelnik Urzędu Skarbowego pismem z dnia 16.07.2010r. Nr skierowanym do Komornika Sądowego poinformował, że nadpłatę podatku dochodowego od osób fizycznych według PIT-37 za 2009r. K. S. w kwocie 487,07 zł przekazano na rachunek wskazany w zajęciu wierzytelności o numerze "[...]" w celu realizacji tego zajęcia. Z akt sprawy wynika, że środki pieniężne w wysokości 68,93 zł, stanowiące różnicę pomiędzy kwotą nadpłaty (556,00 zł) wykazaną przez Podatnika w zeznaniu PIT-37 za 2009 rok, a kwotą 487,07 zł przekazaną na rachunek wskazany w zajęciu wierzytelności o numerze "[...]" zostały zwrócone K. S. przekazem pocztowym nr nadania 1738 przyjętym do realizacji przez pocztę w dniu 7.07.2010r. na adres zamieszkania, pomniejszone o koszty przesyłki w wysokości 5,83 zł. K. S. pismem z dnia 16.07.2010r. zwrócił się z prośbą do Urzędu Skarbowego o wyjaśnienie "na co została potrącona kwota 488,00 zł z kwoty 556,00 zł nadpłaconej na rzecz podatku w roku 2009". Pismem z dnia 27.07.2010r. organ I instancji wyjaśnił, że przekazał kwotę 487,07 zł przekazał komornikowi. K. S. podniósł, że organ I instancji niesłusznie przekazał część nadpłaty w związku z realizacją ww. zajęcia, gdyż nadpłata jest prawem niezbywalnym i jest wyłączona spod egzekucji. Naczelnik Urzędu Skarbowego po przeprowadzeniu postępowania podatkowego ustalił, że egzekucja jest dopuszczalna od chwili, w której dłużnik na podstawie prawa niezbywalnego wystąpił z roszczeniem o pewne świadczenie majątkowe, a skoro moment złożenia deklaracji, z której wynika nadpłata jest momentem wystąpienia z roszczeniem o pewne świadczenie majątkowe, to wobec tego brak jest uzasadnienia dla stosowania w tej sytuacji ograniczenia egzekucji wynikającego z art. 831 § 1 pkt 3 Kodeksu postępowania cywilnego. Mając na uwadze powyższe organ podatkowy I instancji stwierdził brak możliwości zwrotu nadpłaty w kwocie 487,07 zł i decyzją z dnia 21.09.2010r. umorzył postępowanie w sprawie z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu odwołania z dnia 7.10.2010r. decyzją z dnia 2.12.2010r. nr PBF.E/4117-0048/10 uchylił w całości decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ II instancji stwierdził, że sam fakt przekazania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego części nadpłaty wynikającej ze złożonego w dniu 30.04.2010r. przez Podatnika zeznania PIT-37 za 2009r. na poczet realizacji zajęcia wierzytelności "[...]", nie powoduje, że przedmiot ten przestaje istnieć. Nadpłata w kwocie nie zwróconej Stronie w terminie wskazanym w art. 77 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej stanowi przedmiot postępowania, a kwestią sporną jest sposób jej rozdysponowania przez organ I instancji, dlatego też organ ten winien merytorycznie rozstrzygnąć sprawę i w żadnym wypadku nie powinien wydać rozstrzygnięcia o umorzeniu postępowania w sprawie ze względu na jego bezprzedmiotowość. Tym samym organ odwoławczy uznał za błędne rozstrzygnięcie Naczelnika Urzędu Skarbowego umarzające postępowanie w sprawie z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Naczelnik Urzędu Skarbowego po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia "[...]" orzekł o odmowie zwrotu nadpłaty w wysokości 487,07 zł z oprocentowaniem. Organ podatkowy I instancji w wydanym merytorycznym rozstrzygnięciu stwierdził, że kwota w wysokości 487,07 zł z tytułu nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za 2009 rok została przekazana zasadnie na rachunek Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym D. S. celem realizacji zajęcia wierzytelności "[...]" (na pokrycie zobowiązań Podatnika wobec Zakładu Komunikacji Miejskiej), więc nie ma możliwości zwrotu, z nadpłaty wykazanej w zeznaniu podatkowym PIT-37 za 2009r. złożonym przez Podatnika, kwoty 487,07 zł. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem Podatnik pismem z dnia 22.03.2011 r. złożył odwołanie w którym wniósł o uchylenie decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego, a tym samym o uznanie za niezgodne z prawem przekazanie nadpłaty (różnicy pomiędzy zaliczką, a podatkiem należnym) powstałej z dniem złożenia zeznania rocznego na konto Komornika Sądowego zamiast zwrotu tej nadpłaty w wysokości 487,07 zł z oprocentowaniem K. S. Strona w odwołaniu z dnia 22.03.2011 r. zarzuciła zaskarżonej decyzji: rażącą niezgodność z prawem i niedopuszczalne naruszenie praw podatnika K. S., rażące naruszenie prawa materialnego i zasad postępowania, brak podstaw prawnych w rozstrzygnięciu - zdaniem Strony podane przepisy jako uzasadniające rozstrzygnięcie nie dotyczą ani istoty sprawy, ani samego przedmiotu postępowania wszczętego na wniosek podatnika z dnia 5.08.2010r., przekłamanie w przedstawionym stanie faktycznym z przebiegu przedmiotowego postępowania między innymi poprzez podanie innej treści pisma pełnomocnika Pani E. S. z dnia 23.08.2010r. W tym piśmie podatnik oświadcza, że nie uznaje zajęcia egzekucją sądową nadpłaty wykazanej w PIT-37 w dniu 30.04.2010r., co ma znaczenie dla oceny bezprawnego przelewu pieniędzy podatnika na konto Komornika Sądowego na zasadzie art. 509 Kodeksu cywilnego bez zgody K. S., natomiast w zaskarżonej decyzji powyższa treść jest przekłamana w ten sposób, że brak odpowiedzi organu podatkowego na zajęcie wierzytelności jest dowodem na to, że podatnik nie uznaje wierzytelności co nasuwa podejrzenie czynności manipulacyjnych w celu zagmatwania istoty sprawy, przekłamanie jakiego dopuścił się organ podatkowy stwierdzając, że podatnik składając zeznanie roczne PIT-37 wystąpił z roszczeniem o zwrot nadpłaty, gdy według Ordynacji podatkowej nadpłata wynika z ulgi podatkowej i jest należna podatnikowi ustawowo do zwrotu z urzędu i nie jest wierzytelnością podlegającą zajęciu cywilnemu. Nie ma też zastosowania w przedmiotowej sprawie cytowany wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 listopada 2005r. I CK 167/05 z uwagi na fakt, iż nie jest orzeczeniem w sprawie zwrotu z urzędu różnicy pomiędzy zaliczką a podatkiem należnym - tj. nadpłaty z PIT-37 podatku dochodowego od osób fizycznych z przysługującym "socjalem podatkowym" w postaci ulgi podatkowej tylko dotyczy sprawy o odszkodowanie zawierające analizę formy prawnej działania o której mowa w art. 21 ust. 6 ustawy o podatku VAT w powiązaniu z wnioskiem podatnika o zwrot nadwyżki podatku VAT naliczonego nad należnym, złamanie prawa przez organ podatkowy i popełnienie błędu w związku z przekazaniem kwoty nadpłaty PIT-37/2009 w wysokości 487,07 zł Komornikowi Sądowemu do czego nie był uprawniony i obecnie próbuje obciążyć podatnika K. S. ujemnymi skutkami finansowymi swojego błędu - co jest niedopuszczalne i nie uzasadnia negatywnego dla podatnika rozstrzygnięcia, brak w zaskarżonej decyzji rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty, decyzja nie jest wydana zgodnie ze stanem faktycznym w przedmiotowej sprawie, nie podaje podstawy prawnej co do dokonanego rozstrzygnięcia. Uzasadnienie prawne przedmiotowej decyzji nie zawiera wyjaśnienia podstawy prawnej tej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa - co narusza art. 210 § 4 w powiązaniu z art. 210 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej. Dyrektor Izby Skarbowej nie podzielił argumentów odwołania. Wskazał, że instytucja nadpłaty została unormowana w art. 72 i następnych ustawy - Ordynacja podatkowa (Rozdział 9 Dział III tej ustawy). Artykuł 73 § 1 pkt 1 ww. ustawy stanowi, że nadpłata powstaje, z zastrzeżeniem § 2, z dniem zapłaty przez podatnika podatku nienależnego lub w wysokości większej od należnej. Natomiast, w sytuacji złożenia przez podatnika podatku dochodowego zeznania rocznego, nadpłata powstaje z dniem złożenia zeznania rocznego - dla podatników podatku dochodowego (art. 73 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej). Zgodnie z art. 76 § 1 ww. ustawy, nadpłaty wraz z ich oprocentowaniem podlegają zaliczeniu z urzędu na poczet zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę, odsetek za zwłokę określonych w decyzji, o której mowa w art. 53a, oraz bieżących zobowiązań podatkowych, a w razie ich braku podlegają zwrotowi z urzędu, chyba że podatnik złoży wniosek o zaliczenie nadpłaty w całości lub w części na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych, z zastrzeżeniem § 2 (art. 76 § 2 Ordynacji podatkowej nie dotyczy przedmiotowej sprawy). Stosownie do treści art. 77 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, nadpłata podlega zwrotowi w terminie 3 miesięcy od dnia złożenia zeznania lub deklaracji, o których mowa w art. 73 § 2 pkt 1-3, z zastrzeżeniem § 2. Wymienione przepisy nie mogły jednak w przedmiotowej sprawie, w ocenie Dyrektora Izby Skarbowej, stanowić podstawy do zwrotu nadpłaty w wysokości 487,07 zł K. S. W aktach sprawy znajduje się zeznanie PIT-37 złożone w dniu 30.04.2010r. przez K. S. o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym 2009, w którym Podatnik wykazał nadpłatę w wysokości 556,00 zł. W związku z wszczęciem postępowania egzekucyjnego (egzekucja sądowa) na podstawie nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym Sądu Rejonowego sygn. akt. "[...]", któremu nadano klauzulę wykonalności z dnia 27.08.2007r. i wydanym w dniu 20.01.2010r. przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym zajęciem wierzytelności "[...]", organ podatkowy I instancji winien był, na podstawie art. 902 i art. 886 Kodeksu postępowania cywilnego, pod rygorem grzywny, do wykonania polecenia zajęcia wierzytelności z majątku dłużnika. W związku z tym część nadpłaty K. S. wynikająca z zeznania PIT-37 za 2009r. w wysokości 487,07 zł została przekazana na konto Komornika na poczet ww. zajęcia. Tym samym zaskarżona decyzja, o odmowie zwrotu nadpłaty w wysokości 487,07 zł z oprocentowaniem, została wydana zgodnie z prawem, z jednoczesnym uwzględnieniem naczelnych zasad postępowania podatkowego uregulowanych w Ordynacji podatkowej. Dlatego też Organ odwoławczy nie uznał zarzutu pełnomocnika skarżącego, że zaskarżona decyzja jest niezgodna z prawem, stanowi rażące naruszenie prawa materialnego i zasad postępowania. Organ I instancji w świetle zaistniałego stanu faktycznego nie miał podstaw do dokonania zwrotu nadpłaty zgodnie z art. 76 ustawy - Ordynacja podatkowa. W ustosunkowaniu się do zarzutu naruszenia art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej w powiązaniu z art. 210 § 1 pkt 6 ww. ustawy, Organ odwoławczy stwierdził, że wskazane powyższej przepisy nie zostały naruszone, bowiem zaskarżona decyzja zawiera obszerne, liczące 5 stron, uzasadnienie faktyczne i prawne, o którym mowa w art. 210 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej oraz podstawę prawną tej decyzji (art. 210 § 1 pkt 4 tej ustawy), jak również zawiera ona elementy wskazane w art. 210 § 4 ww. ustawy. Tym samym spełnia wymogi określone w art. 210 § 1 Ordynacji podatkowej. Organ odwoławczy stwierdził, że nadpłata jest roszczeniem Podatnika względem organu podatkowego do jej zwrotu. Nie zgodził się ze stanowiskiem Strony jakoby nadpłata wynikała z ulgi podatkowej i nie była wierzytelnością podlegającą zajęciu. Wskazał, że nadpłata jest różnicą pomiędzy podatkiem pobranym w ciągu roku podatkowego a podatkiem należnym obliczonym zgodnie z obowiązującą skalą podatkową w danym roku podatkowym. Za bezpodstawne uznał twierdzenia Pełnomocnika Strony, iż zwrot nadpłaty jako instytucja prawa podatkowego nie jest wierzytelnością w świetle przepisów prawa cywilnego i wobec tego nie podlega zajęciu. Nadpłata w podatku dochodowym od osób fizycznych powstaje z dniem złożenia przez podatnika zeznania rocznego, co wynika z treści art. 73 § 2 Ordynacji podatkowej i jest wierzytelnością w rozumieniu przepisów prawa cywilnego, bowiem opiewa na określoną kwotę, jest wymagalna, a między podatnikiem a Skarbem Państwa dochodzi do powstania stosunku zobowiązaniowego. Odnosząc się do przytoczonego wyroku Sądu Najwyższego z dnia 8 listopada 2005r. I CK 167/05, który w ocenie Strony nie ma zastosowania, Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił, że organ podatkowy I instancji w zaskarżonej decyzji jednoznacznie wskazał, iż stanowisko Sądu Najwyższego zaprezentowane w tym wyroku dotyczyło nadwyżki podatku naliczonego nad należnym i powołanie go miało jedynie na celu wskazanie Stronie, iż nadpłata nie podlega wyłączeniu spod egzekucji, na podstawie art. 831 § 1 pkt 3 Kodeksu postępowania cywilnego, od momentu, w którym podatnik wystąpił z roszczeniem o jej zwrot. Ponadto, odnosząc się do wskazanej przez Pełnomocnika Strony w piśmie z dnia 8.04.2011 r. uchwały Sądu Najwyższego z dnia 26.11.2003r. III CZP 84/03 (LEX 81624; WOKANDA 2004/5/3) dotyczącej charakteru prawnego nadpłaty, organ odwoławczy zauważył, iż powyższa uchwała zapadła w indywidualnej sprawie i dotyczy innego stanu faktycznego i prawnego. W skardze wniesionej do Sądu skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji: błędną ocenę stanu faktycznego, rażące naruszenie prawa materialnego i procedury prawnej, istotne wady w przeprowadzonym postępowaniu, decyzja została wydana bez podstawy prawnej i z rażącym naruszeniem prawa podatkowego, rażącym naruszenie interesu prawnego podatnika, nieuprawnione zmiany z zakresu i trybu postępowania i bezprawne rozszerzenie o przepisy prawa cywilnego, brak podstaw prawnych w rozstrzygnięciu - zdaniem skarżącego podane przepisy jako uzasadniające rozstrzygnięcie nie dotyczą ani istoty sprawy, ani samego przedmiotu postępowania wszczętego na wniosek podatnika z dnia 5.08.2010r. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że nie uznaje zajęcia egzekucją sądową nadpłaty wykazanej w PIT-37 w dniu 30.04.2010r., co ma znaczenie dla oceny bezprawnego przelewu pieniędzy podatnika na konto Komornika Sądowego na zasadzie art. 509 Kodeksu cywilnego bez zgody K. S. Skarżący w swych rozważaniach powielił zarzuty odwołania. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. W piśmie procesowym z dnia 1 września 2011r. pełnomocnik skarżącego nie zgodziła się z argumentami Dyrektora Izby Skarbowej zawartymi w odpowiedzi na skargę i podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko w tej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżone akty administracyjne z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tych aktów. W przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych nie została wydana decyzja wymiarowa. Organy podatkowe nie kwestionowały bowiem zeznania podatkowego skarżącego jako podatnika. W związku z tym nie kwestionowały również wykazanej w tym zeznaniu nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009r. Postępowanie w sprawie określenia zobowiązania podatkowego ma charakter procedury zasadniczej (pierwotnej) w stosunku do postępowania w przedmiocie postępowania o stwierdzenia nadpłaty. Kwestia wysokości podatku nie była przedmiotem postępowania dowodowego, gdyż wyliczenia skarżącego jako podatnika nie było kwestionowane. W rozpoznawanej sprawie nie zachodziła potrzeba decyzji w przedmiocie określenia w stosunku skarżącego wysokości podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009r. W dniu 30.04.2010r. do Urzędu Skarbowego wpłynęło zeznanie K. S. o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2009 (PIT-37), w którym Podatnik wykazał nadpłatę w wysokości 556,00 zł. Instytucja stwierdzenia nadpłaty nie znajduje zastosowania we wszystkich wypadkach powstania nadpłaty w rozumieniu przepisów o.p., lecz jedynie wówczas, gdy powstanie nadpłaty nie jest skutkiem działania systemu podatkowego, błędnych decyzji organów podatkowych - ale jest efektem pomyłki lub wadliwego działania samego podatnika, płatnika lub inkasenta w zakresie zobowiązań podatnika powstających z mocy prawa (Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 stycznia 2011 r., sygn. akt II FSK 1769/100). Zgodnie z art. 72-80 Ordynacji podatkowej, wniosek o stwierdzenie nadpłaty mogą złożyć podatnicy w zakresie zobowiązań podatkowych powstających z mocy prawa, a więc podatnicy samoopodatkowujący się, którzy składają deklaracje podatkowe. W rozpoznawanej sprawie brak było podstaw do orzekania w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty. Wynikająca z zeznania podatkowego nadpłata podlega zwrotowi z urzędu podatnikowi przez organ podatkowy, bez konieczności wydawania w tym przedmiocie decyzji administracyjnej, w terminie wskazanym w przepisie art. 77 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. W związku z powyższym należy stwierdzić, że organ Odwoławczy, rozpoznając wniosek strony skarżącej o stwierdzenie nadpłaty co do istoty sprawy, naruszył przepisy Ordynacji podatkowej regulujące instytucję nadpłaty. Postępowanie w przedmiocie istnienia nadpłaty było bezprzedmiotowe. W związku z tym sprawie powinna być wydana na podstawie art. 208 § 1 O.p. decyzja o umorzeniu postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość. To uchybienie nie miało wpływu na wynik sprawy, gdyż w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Organ odwoławczy wykazywał przesłanki dotyczące bezprzedmiotowości postępowania w przedmiocie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych. Ponadto w swych rozważaniach wkroczył w sferę postępowania egzekucyjnego. W związku z tym brak było podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji. Nadpłata wynikająca z zeznania podatkowa nie mogła być przekazana skarżącemu. Skarżący nie otrzymał fizycznie zwrotu całej kwoty wykazanej w zeznaniu podatkowym, gdyż kwota 487 zł została przekazana komornikowi sądowemu. Do Urzędu Skarbowego w dniu 25.01.2010r., a więc przed złożeniem przez skarżącego ww. zeznania PIT-37, wpłynęło zajęcie wierzytelności wystawione przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym D. S. o numerze "[...]" w związku z wszczęciem postępowania egzekucyjnego na podstawie nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym Sądu Rejonowego z dnia 12.07.2007r. sygn. akt "[...]" zaopatrzony w klauzulę wykonalności z dnia 27.08.2007r. Odpis pisma o zajęciu wierzytelności otrzymał również skarżący. W piśmie komornika o zajęciu wierzytelności komornik pouczył, że stosownie do treści art. 767 § 1kpc na czynności komornika przysługuje skarga do sądu rejonowego, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Dotyczy to także zaniechania przez komornika dokonania czynności. Do rozpoznania skargi na czynności komornika właściwy jest sąd, przy którym działa komornik. Jeżeli do prowadzenia egzekucji został wybrany komornik poza właściwością ogólną, skargę rozpoznaje sąd, który byłby właściwy według ogólnych zasad. W zaistniałej sytuacji Naczelnik Urzędu Skarbowego pismem z dnia 16.07.2010r. Nr KSP3/077-2065/10 skierowanym do Komornika Sądowego poinformował, że nadpłatę podatku dochodowego od osób fizycznych według PIT-37 za 2009r. w kwocie 487 zł przekazano na wskazany rachunek bankowy. W związku tym rozważania dotyczące legalności postępowania w przedmiocie wykonania zajęcia wierzytelności wykraczają poza ramy tej sprawy. Te rozważania nie dotyczyły instytucji nadpłaty, a postępowania egzekucyjnego. Dyrektor w swych rozważaniach wkroczył w materię dotyczącą postępowania egzekucyjnego. Przedmiotem postępowania nie jest czynność egzekucyjna dokonana przez komornika sądowego. Skarżącemu jako dłużnikowi przysługiwała skarga na czynności komornika do sądu rejonowego. Sprawa ze skargi na czynności komornika sądowego niewątpliwie jest sprawą egzekucyjną. (Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 listopada 2010 r., sygn. III CNP 49/10). W konsekwencji zarzuty odwołania i samej skargi dotyczące skuteczności zajęcia egzekucyjnego nie mogą odnieść zamierzonego skutku. Zarzuty skarżącego, że nie uznaje zajęcia egzekucją sądową nadpłaty wykazanej w PIT-37 w dniu 30.04.2010r., dotyczą postępowania egzekucyjnego, a nie postępowania w przedmiocie nadpłaty w podatku dochodowym. W związku z tym zarzut bezprawnego przelewu pieniędzy podatnika na konto Komornika Sądowego, bez zgody skarżącego, nie jest uzasadniony. Rozważania dotyczące cesji wierzytelności nie mają związku z rozpoznawaną sprawą. SN dnia 26 listopada 2003r., III CZP 84/03, który wskazał, że "Nadpłata, o której mowa w art. 74 § 2 pkt. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), nie może być przedmiotem cesji (art. 509 k.c.)". W związku z tym Sąd nie podzielił zarzutów skargi dotyczących bezprawnego postępowania organów podatkowych. Komornik dokonał zajęcia wierzytelności z tytułu :nadpłaty podatku VAT, PIT i innych rozliczeń na podstawie art. 895 kpc. W związku tym Naczelnik Urzędu Skarbowego miał obowiązek prawny wykonać to zajęcie. Nie mógł on bowiem kwestionować tytułu wykonawczego w oparciu, o które zostało dokonano powyższe zajęcie. Takie uprawnienie przysługiwało bowiem skarżącemu jako dłużnikowi. W konsekwencji Organ podatkowy nie mógł przekazać skarżącemu nadpłaconego podatku. W tej części nadpłata została bowiem przekazana organowi egzekucyjnemu. Na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1270 ze zm.) Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło