I SA/Ol 487/07

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie - Małgorzata Klimek po rozpoznaniu w dniu 1 października 2007r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. G. o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]". Nr "[...]" w przedmiocie: odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy. Na podstawie art. 246 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm., dalej cyt. jako p.p.s.a.) Sąd przyznaje prawo pomocy w zakresie całkowitym, w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Stosownie do pkt 2 §1 art. 246 ustawy Sąd przyznaje prawo pomocy w zakresie częściowym, w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zaznaczyć jednocześnie należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a w zakresie częściowym obejmuje tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art.245§2 i 3 p.p.s.a.). Skarżący S. G. złożył formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej, w którym zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, iż skarżący otrzymuje emeryturę w wysokości 1.100 zł brutto. Nie posiada żadnego majątku nieruchomego, ruchomego, przedmiotów wartościowych. We wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z żoną i dwojgiem wnucząt. Osoby te nie posiadają żadnego majątku. Jako argumentację wniosku skarżący wskazał wysokość swojego dochodu. Z dodatkowych oświadczeń złożonych przez skarżącego na wezwanie wystosowane do niego w trybie art. 255 p.p.s.a. wynika, iż nie posiada on rachunków bankowych, lokat dewizowych, polis ubezpieczeniowych. Miesięczne wydatki związane z utrzymaniem mieszkania wynoszą około 400-500 zł, wyżywienie 400 zł, leki 200 zł. Wnioskodawca nie jest właścicielem mieszkania przy ul. "[...]". Małżonka skarżącego otrzymuje emeryturę w wysokości 1.000 zł netto. Wyjaśnił również, że dziadkowie zamieszkują u wnuków, ponieważ dziadkowie wymagają opieki. Przedstawiona powyżej sytuacja materialna i rodzinna wnioskodawcy nie pozwala na przyjęcie, iż w sprawie zachodzą szczególne okoliczności pozwalające na skuteczne ubieganie się o przyznanie prawa pomocy. Instytucja ta ma bowiem charakter wyjątkowy i jest stosowana w przypadku osób charakteryzujących się ubóstwem. Zwolnienie od kosztów sądowych jest obciążeniem budżetu państwa i przerzuceniem ciężaru tych kosztów na Skarb Państwa. Zwolnienie od ponoszenia tego rodzaju danin stanowi odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia. Przede wszystkim wskazać należy, iż skarżący jak i jego żona posiadają stałe źródła dochodu jakimi są ich emerytury w łącznej wysokości około 2000 zł miesięcznie. Koszty utrzymania, wyżywienia i lekarstw skarżący określił na kwotę 1.100 zł miesięcznie. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy wzięto pod uwagę wysokość niezbędnych kosztów sądowych jakie musi ponieść skarżący w zestawieniu z jego miesięcznymi dochodami. Uznano zatem biorąc pod uwagę stałe dochody skarżącego i jego żony oraz wysokość koniecznych wydatków jakie musi ponieść wnioskodawca i jego rodzina, że jest on w stanie ponieść koszt wymaganego wpisu sądowego w wysokości 100 zł. Na marginesie zauważyć należy, że strona która posiada środki finansowe, powinna je w pierwszej kolejności wykorzystać na potrzeby prowadzonego postępowania sądowego, po zaspokojeniu podstawowych potrzeb życiowych, a dopiero w dalszej kolejności realizować inne potrzeby życiowe. Mając na uwadze wyżej przedstawioną sytuację rodzinną i materialną skarżącego uznano, że umożliwia ona poniesienie mu kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla niego i jego rodziny. Dodatkowo jedynie wskazać należy, iż wnioskodawca nie udzielił odpowiedzi na wszystkie pytania zawarte w wezwaniu z dnia 21 września 2007r. Skarżący nie wyjaśnił na przykład czy wnukowie posiadają majątek, poprzestając na ogólnikowym stwierdzeniu, że "dziadkowie zamieszkują u wnuków", pozostawiając w domyśle, iż wnukowie są właścicielami jakiejś nieruchomości. Nie wyjaśnił też czy jego dorosły wnuk uzyskuje jakieś dochody. Bez odpowiedzi pozostała również kwestia wyjaśnienia nietypowej sytuacji pozostawania we wspólnym gospodarstwie domowym dziadków i wnuków, tutaj również wnioskodawca poprzestał na stwierdzeniu, iż "dziadkowie zamieszkują u wnuków, bowiem dziadkowie wymagają opieki". Wyjaśnienie powyższe budzi uzasadnione wątpliwości zwłaszcza w odniesieniu do młodszej wnuczki, gdyż trudno wyobrazić sobie sytuację, w której pięcioletnie dziecko (wnuczka urodzona 2002r.) sprawuje opiekę nad dziadkami, a nie odwrotnie. Ponadto wnioskodawca pominął w złożonym wniosku okoliczność, że jego współmałżonka uzyskuje dochód z tytułu emerytury, fakt ten został ujawniony dopiero w wykonaniu wezwania. Oceniając przedstawioną przez wnioskodawcę sytuację materialną i życiową skarżącego, stwierdzić należy, iż nie uzasadnia ona przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie tj. zwolnienia od kosztów sądowych. W związku z tym skoro nie są spełnione przesłanki określone w art. 246 § 1 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.