I SA/Ol 487/08

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Małgorzata Klimek po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. K. na interpretację indywidualną Ministra Finansów – Dyrektora Izby Skarbowej / Biura Krajowej Informacji Podatkowej z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie: podatku dochodowego od osób fizycznych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Wnioskiem z dnia 29 listopada 2008 r. skarżąca M. K. zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych, w tym wpisu od skargi określonego na kwotę 200 zł. Ze złożonego przez skarżącą formularza wniosku o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, iż wnioskodawczyni otrzymuje emeryturę w wysokości 1.330 zł netto miesięcznie. We wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z mężem, który otrzymuje świadczenie emerytalne w wysokości 1.400 zł netto miesiecznie. Na utrzymaniu skarżącej i jej męża pozostaje córka studiująca i zamieszkująca w Londynie w Wielkiej Brytanii. Skarżąca jest właścicielką domu o powierzchni 79,95 m2, dwóch działek o powierzchni 0,25 ha oraz 1,45 ha, oraz mieszkania spółdzielczego własnościowego położonego w "[...]" o powierzchni 35 m2. Skarżąca nie posiada oszczędności, jak również przedmiotów wartościowych. W formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca przedstawiła zestawienie miesięcznych wydatków rodziny są to: opłata za energię elektryczną w wysokości 100 zł na miesiąc, opłata za telefon w wysokości 150 zł miesięcznie, opłata za wodę, odprowadzenie ścieków, wywóz śmieci 40-50 zł miesięcznie, zakup lekarstw około 100 zł miesięcznie, zakup opału na zimę około 2.000 zł – na okres grzewczy, podatek gruntowy od nieruchomości w której zamieszkuje – 312 zł za rok, ponadto wynajęcie mieszkania w Londynie, zakup książek dla dziecka, wyżywienie, przejazdy z miejsca studiów do domu około 800 – 1000 zł miesięcznie. Argumentując wniosek skarżąca podniosła, iż nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania. Otrzymywane emerytury wspólnie z mężem nie przekraczają 3.000 zł. Nie posiada żadnych innych dochodów, utrzymują dziecko uczące się za granicą. Po uregulowaniu wszystkich stałych wydatków z trudem wystarcza im na zakup żywności. Dodała również, iż córka nie posiada żadnego dochodu, wykorzystuje także udzielony jej kredyt studencki. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm., dalej cyt. jako p.p.s.a.), zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, następuje jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Jeśli natomiast osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, to w świetle art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy, przyznawane jest prawo pomocy w zakresie częściowym. Przedstawiona powyżej sytuacja materialna i rodzinna wnioskodawcy nie pozwala na przyjęcie, iż w sprawie zachodzą szczególne okoliczności pozwalające na skuteczne ubieganie się o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. Instytucja ta ma bowiem charakter wyjątkowy i jest stosowana w przypadku osób charakteryzujących się ubóstwem. Osoby fizyczne powinny partycypować w kosztach postępowania, jeżeli mają jakiekolwiek środki majątkowe, nawet gdyby przeznaczenie ich na ten cel miałoby nastąpić z jakimś uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla nich i ich rodziny. Zwrócić należy uwagę, iż zwolnienie od kosztów sądowych jest obciążeniem budżetu państwa i przerzuceniem ciężaru tych kosztów na Skarb Państwa. Zwolnienie od ponoszenia tego rodzaju danin stanowi odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia. Oceniając stan majątkowy skarżącej wskazać należy, iż posiada ona razem z mężem, z którym prowadzi wspólne gospodarstwo domowe stały dochód w postaci emerytur o łącznej wysokości 2.730 zł miesięcznie. Przedstawione przez skarżącą wydatki oraz koszty utrzymania mieszczą się w granicach uzyskiwanych dochodów. Dlatego też w ocenie referendarza sądowego uiszczenie przez skarżącą wpisu w wysokości 200 zł nie spowoduje uszczerbku w utrzymaniu koniecznym skarżącej i jej rodziny. Stanowiska w kwestii odmowy przyznania prawa pomocy nie zmienia również podnoszona przez skarżącą okoliczność udzielania pomocy finansowej dla studiującej za granicą córki. Należy zauważyć, iż wybór uczelni poza granicami kraju, jak również, daleko od miejsca zamieszkania, z istoty swej łączy się ze zwiększonymi kosztami nauki i utrzymania. Ponadto córka skarżącej utrzymuje się również z zaciągniętego na ten cel kredytu. Dla oceny sytuacji finansowej skarżącej nie bez znaczenia jest również fakt, iż jest ona właścicielką majątku nieruchomego w postaci: domu, dwóch działek oraz mieszkania, który to majątek może służyć jako zabezpieczenie ewentualnej pożyczki, kredytu, w przypadku braku bieżących środków finansowych. Nie wyjaśniona została kwestia mieszkania, w którym skarżąca nie zamieszkuje, a które może służyć jako dodatkowe źródło uzyskiwania dochodu np. z tytułu wynajmu. Reasumując należy stwierdzić, iż regularność i wysokość dochodów wnioskodawczyni oraz jej męża, jak również posiadany przez nich majątek, pozwalają na poniesienie kosztów sądowych niniejszego postępowania, które na obecnym etapie wynoszą 200 zł, tytułem wpisu sądowego. W związku z tym skoro nie są spełnione przesłanki określone w art. 246 § 1 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.