I SA/Ol 488/16

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Anna Ambroziak po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.W. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M.W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie odmowy rozpatrzenia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji z uwagi na uchybienie terminu do ich wniesienia postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata WSA/post.1-sentencja postanowienia We wniosku, złożonym na urzędowym formularzu, skarżący – M.W. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wskazał na swój stan zdrowia, przebyte operacje, "beznadziejne’ samopoczucie i orzeczony stopnień niepełnosprawności. Oświadczył, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną. Nie posiada nieruchomości, ruchomości o wartości powyżej 5.000 zł. Nadto oświadczył, że "występuje służebność mieszkania". Skarżący w rubryce nr 7.2.1. "Oszczędności zgromadzone na rachunkach bankowych oraz w gotówce" wykazał 1.200 zł. Zaś w rubryce nr 10 "Dochody" – skarżący wykazał, że uzyskije dochody z tytułu umowy o pracę od dnia 2.05.2016 r. w wysokości "[...]" natomiast żona uzyskuje zasiłek dla bezrobotnych do dnia 15.09.2016 r. w kwocie "[...]". Łączne dochody małżonków wynoszą "[...]". W rubryce nr 11 "Zobowiązania i stałe wydatki" – wydatki miesięczne skarżący podkreślił koszty ponoszone na mieszkanie, opłaty za media, koszty leczenia, rehabilitacji – i wskazał kwotę 787 zł. Stwierdzić należy, iż zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718), zwanej dalej w skrócie ppsa, zwolnienie od kosztów sądowych w całości i ustanowienie adwokata, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, następuje jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy, to na stronie spoczywa ciężar wykazania, iż znajduje się w sytuacji uzasadniającej jego otrzymanie. To strona powinna zatem przekonać rozpoznającego wniosek o przyznanie prawa pomocy, że nie posiada wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania, a zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym było i jest dla niej obiektywnie niemożliwe. Rozpatrując zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy należy brać pod uwagę, z jednej strony, wysokość obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś jej możliwości finansowe. Na obecnym etapie postępowania sądowego jedynym wymogiem dla nadania sprawie dalszego biegu jest uiszczenie przez skarżącego wpisu od skargi w kwocie 100 zł. Na dalszym jego etapie mogą, ale nie muszą, pojawić się dalsze koszty postępowania w postaci np. opłaty kancelaryjnej od sporządzenia uzasadnienia wyroku – 100 zł czy też wpisu od skargi kasacyjnej – 100 zł . Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, iż skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść wskazanych kosztów sądowych, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, iż w ramach postępowania w przedmiocie prawa pomocy nie wystarczy wykazanie, że poniesienie kosztów postępowania sądowego pogorszy sytuację materialną strony. Strona wykazać powinna, że posiadane środki są tak skromne, że uiszczenie kosztów tego postępowania spowoduje uszczerbek w wydatkach na zaspokojenie najniezbędniejszych jej potrzeb, a ponadto, że środki, którymi dysponuje nie dają możliwości poczynienia jakichkolwiek oszczędności, które mogłyby być przeznaczone na ten cel. W warunkach niniejszej sprawy skarżący tego nie uczynił. We wniosku powołał się wprawdzie na trudną sytuację materialną rodziny, problemy ze zdrowiem i problemy ze znalezieniem pracy, to pomimo wskazanych trudności dwuosobowa rodzina skarżącego uzyskuje dochody na poziomie ok. "[...]". Z tych dochodów wnioskodawca ponosi koszty utrzymania mieszkania, leczenia na poziomie 787 zł. Po opłaceniu zatem wydatków związanych z utrzymaniem mieszkania, leczeniem skarżącemu i jego żonie pozostaje kwota ok. "[...]". Ze środków tych, w ocenie rozpoznającego wniosek referendarza wnioskodawca jest w stanie opłacić koszty postępowania sądowego w tym opłacić koszty ewentualnego ustanowienia adwokata. Zauważyć dodatkowo należy, że skarżący posiada oszczędności w kwocie 1.200 zł, co oznacza, że pomimo trudnej sytuacji, jak twierdzi - ze środków, którymi dysponuje jego rodzina, jest jednak w stanie poczynić oszczędności, które aktualnie przewyższają wymagane obecnie koszty sądowe. Dodatkowo zauważyć należy, że skarżący nie wskazał jakichkolwiek przeszkód, dla których nie jest możliwe przeznaczenie tych i przyszłych oszczędności na pokrycie kosztów postępowania w prowadzonej przez niego sprawie. W konsekwencji, w przedstawionych okolicznościach stwierdzić należy, iż skarżący nie wykazał, że pomimo dysponowania oszczędnościami nie posiada możliwości uiszczenia kosztów sądowych. Na marginesie odnosząc się do żądania ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z urzędu z uwagi na konieczność zapewnienia obrony swoich praw, należy wskazać, że przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata na obecnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego nie jest warunkiem koniecznym dla skutecznego rozpoznania złożonej przez wnioskodawcę skargi. Postępowanie przed sądem pierwszej instancji nie jest bowiem obwarowane przymusem adwokacko – radcowskim. Ponadto sąd pierwszej instancji ocenia zaskarżony akt (w tym wypadku postanowienie z dnia 27.04.2016 r.) biorąc pod uwagę wszelkie ewentualne uchybienia, a nie tylko te wskazywane przez skarżącego czy ustanowionego pełnomocnika (vide: art. 134 § 1 p.p.s.a.). W świetle powyższego, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, orzeczono jak w sentencji.