I SA/Ol 488/16

PostanowienieWSA w Olsztynie2016-11-07

Skład orzekający: Anna Ambroziak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, złożony po prawomocnym odmówieniu przyznania prawa pomocy i po oddaleniu skargi na postanowienie odmawiające przyznania prawa pomocy, podlega umorzeniu jako zbędny?
Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy podlega umorzeniu, jeżeli rozpoznanie wniosku stało się zbędne. W sytuacji, gdy strona złożyła kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, a jej sytuacja materialna nie uległa zmianie w stosunku do poprzedniego wniosku, który został prawomocnie odrzucony, rozpoznanie nowego wniosku jest zbędne. Brak wykazania istotnej zmiany sytuacji majątkowej uzasadnia umorzenie postępowania na podstawie art. 249a PPSA.
Stan faktyczny
Skarżący M.W. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika do złożenia skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Olsztynie, który oddalił jego skargę na postanowienie odmawiające rozpatrzenia zarzutów w sprawie egzekucji. Wcześniej, prawomocnym postanowieniem z dnia 12 lipca 2016 r., referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Skarżący powołał się na zajęcie przez komornika kwoty 1.200 zł.
Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie z wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Anna Ambroziak po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.W. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w sprawie ze skargi M.W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie: odmowy rozpatrzenia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji z uwagi na uchybienie terminu do ich wniesienia postanawia: umorzyć postępowanie z wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika WSA/post.1- sentencja postanowienia Prawomocnym postanowieniem z dnia 12 lipca 2016 r. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata skarżącemu M.W. w sprawie skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]"w przedmiocie odmowy rozpoznania zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji z uwagi na uchybienie terminu do ich wniesienia. Wyrokiem z dnia 30 sierpnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, oddalił skargę M.W.na ww. postanowienie. Pismem z dnia 16 września 2016 r. skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sadowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu do złożenia skargi kasacyjnej od wyroku tut. Sądu z dnia 30.08.2016 r. Do pisma załączył urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy PPF z dnia 16 września 2016 r.. Na wstępie zaznaczyć należy, że złożony przez skarżącego wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika jest kolejnym takim wnioskiem w sprawie, po wydaniu przez Referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie, prawomocnego postanowienia z dnia 12 lipca 2016 r. Mając na uwadze powyższe, w ocenie rozpoznającego wniosek referendarza sądowego, w sprawie znalazł zastosowanie przepis art. 249a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej: p.p.s.a.), zgodnie z którym jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Na wstępnie należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie skarżący, stosownie do treści art. 239 § 1 pkt 1 lit. e p.p.s.a., nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Odnosząc się zaś do wniosku skarżącego o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika wskazać należy, że wnioskiem z dnia 4 lipca 2015 r. skarżący zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w tym też zakresie postępowanie to zakończyło się wydaniem prawomocnego postanowienia z dnia 12.07.2016 r. Składając kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy wnioskodawca ponownie zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu, niemniej jednak jego sytuacja materialna jak i życiowa nie uległa takiej zmianie w stosunku do pierwotnie przedstawionej na formularzu PPF z dnia 4.07.2015 r, która mogłaby skutkować zmianą rozstrzygnięcia, co wynika z porównania oświadczeń skarżącego złożonych na formularzu z dnia 04.07.2016 r. z oświadczeniem z dnia 16.09.2016 r. Stwierdzić bowiem należy, że w pierwszym oświadczeniu wnioskodawca wykazał dochody w kwocie "[...]" wydatki zaś w kwocie 787 zł, zaś w kolejnym oświadczeniu wysokość dochodów rodziny wnioskodawcy kształtowała się w wysokości "[...]", zaś wydatki w kwocie 1.577 zł. Dochód rodziny nie uległ zatem zmniejszeniu w stosunku do wcześniej ocenianego wniosku, lecz jest wyższy. Zadeklarowane wydatki, które także w istocie nie odbiegają od poprzednio deklarowanych, nie pochłaniają wszystkich posiadanych środków. Z porównania wysokości dochodów z ponoszonymi wydatkami wynika, że po ich opłaceniu rodzinie wnioskodawcy pozostaje kwota "[...]". Tym samym należało uznać, że postępowanie w przedmiocie prawa pomocy było zbędne również z uwagi na to, że strona nie wykazała, aby w sprawie doszło do jakiejkolwiek zmiany stanu majątkowego skarżącego w kontekście art. 165 p.p.s.a. w zw. z art. 246 § 2 p.p.s.a. Wymaga podkreślenia, że już na wcześniejszym etapie niniejszego postępowania sądowego oceniano sytuację finansową skarżącego w kontekście możliwości partycypowania w kosztach sądowych i kosztach ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Zajmując stanowisko negatywne wobec żądania skarżącego podkreślono, że przedłożone oświadczenia nie wskazują na złą sytuację finansową strony, która uniemożliwia mu opłacenie całych kosztów sądowych, w tym kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Obecnie rozpatrywany wniosek powiela zaś wcześniejszą argumentację skarżącego. Nie można zatem uznać, że w sprawie przedstawiono nowe okoliczności, które uzasadniałaby zmianę pierwotnie podjętego rozstrzygnięcia. Podniesiony przez wnioskodawcę fakt zajęcia kwoty 1.200 zł przez komornika sądowego, wykazywanej przez stronę jako oszczędności rodziny nie został w żaden sposób uwiarygodniony, niemniej jednak okoliczność ta nie zmienia ogólnej oceny sytuacji materialnej i życiowej wnioskodawcy przedstawionej w prawomocnym postanowieniu z dnia 12.07.2016 r. W tych okolicznościach kierując się zasadami wykładni prawniczej "ad majorem ad minus" (z większego na mniejsze) należało stwierdzić, że w sytuacji gdy stan majątkowy wnioskodawcy nie uległ zmianie w stosunku do pierwotnie rozpoznanego wniosku o przyznanie prawa pomocy, gdzie odmówiono mu przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, to tym bardziej nie spełnia on warunków do przyznania jej w zakresie częściowym w postaci ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. W tym stanie rzeczy, należy uznać, że merytoryczne rozpoznanie wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika było zbędne. W konsekwencji postępowanie w tym zakresie podlegało umorzeniu, na podstawie art. 249a p.p.s.a., o czym orzeczono w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło