I SA/Ol 495/08

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Anna Ambroziak po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika ze skargi J. K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia "[...]" . Nr "[...]" w przedmiocie: odmowy umorzenia należności z tytułu składek postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego Na mocy art. 243 §1 w związku z art. 246 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153 , poz. 1270, dalej p.p.s.a. ) Sąd przyznaje prawo pomocy w zakresie całkowitym, w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Stosownie do pkt 2 §1 art. 246 ustawy Sąd przyznaje prawo pomocy w zakresie częściowym, w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wnioskiem z dnia 23.10.2008r. J. K. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Następnie wykonując wezwanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 24.11.20089r. wniosek o przyznanie prawa pomocy złożyła na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej. Podtrzymując swój wniosek skarżąca oświadczyła, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, przy czym wskazała, że mieszka z synem A. K., który od stycznia 2006r. przebywa za granicą. Uzyskuje miesięczne dochody z tytułu świadczenia emerytalnego w wysokości 1.136,57 zł. Z oświadczenia skarżącej wynika, że nie posiada żadnego majątku ruchomego jak i nieruchomości. Zamieszkuje w domu stanowiącym własność syna. W uzasadnieniu wniosku wyjaśniła, że jest osobą schorowaną , cierpi na nieuleczalne choroby : zaawansowaną cukrzycę, wadę serca, chorobę wieńcową serca, niedowład prawej ręki i nogi, boleści kręgosłupa, bolesne schorzenie reumatyczne. Podkreśliła, że zaświadczenia lekarskie znajdują się w aktach sprawy. Schorzenia te jak wyjaśniła skarżąca spowodowały przyznanie jej II grupy inwalidzkiej na stałe z orzeczoną całkowitą niezdolnością do pracy. Podniosła, że często z uwagi na swój zły stan zdrowi korzysta z pomocy osób trzecich. Z uzyskiwanego dochodu zaś spłaca miesięcznie raty kredytu zaciągniętego przez zmarłego męża w wysokości 400-460 zł, opłaca wszelkie opłaty i rachunki związane z utrzymaniem domu w wysokości łącznej ok. 420-450 zł miesięcznie. Pozostała kwotę przeznacza na zakup wyżywienia i koszty zakupu leków. Na zakup opału na zimę co rocznie wydatkuje kwotę ok. 3,500 zł. Dodatkowo podkreśliła, że syn przebywa za granicą, przy czym od około dwóch miesięcy jest bez pracy. Do wniosków załączyła kserokopie faktur potwierdzających zakup lekarstw, rachunków potwierdzających spłatę rat kredytu, dokumentu potwierdzającego wysokość uzyskiwanego świadczenia emerytalnego oraz odpisy recept lekarskich. Oceniając przedstawioną sytuację życiową i materialną skarżącej w świetle przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy uznano, że przedstawiona we wniosku sytuacja materialna jest trudna i nie pozwala na uiszczenie kosztów sądowych w pełnej wysokości jak i opłacenie kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Wysokość uzyskiwanego dochodu oraz wysokość ponoszonych kosztów związanych z bieżącym utrzymaniem gospodarstwa domowego i spłatą rat kredytów zaciągniętych przez zmarłego męża wskazują, iż w praktyce na inne niezbędne wydatki stronie pozostaje kwota zaledwie 200 zł. Biorąc pod uwagę ten fakt jak i stan zdrowia wnioskodawczyni stwierdzono, że na opłacenie przez nią niezbędnych kosztów sądowych w tym wpisu od skargi w wysokości 500 zł strona nie posiada jakichkolwiek środków. Wyjaśnić przy tym należy , że instytucja prawa pomocy stanowi realizację jednego z podstawowych standardów państwa prawnego jakim jest prawo do sądu, które zapewnia osobie znajdującej się w trudnych warunkach materialnych możliwość dochodzenia swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych koniecznych do poniesienia kosztów sądowych ( Stefan Babiarz, Bogusław Dauter, Małgorzata Niezgódka-Medek " Koszty postępowania w sprawach administracyjnych i sądowoadministracyjnych" Wydanie I , str. 234). Zatem w sytuacji braku jakichkolwiek środków na opłacenie niezbędnych dla rozstrzygnięcia sporu kosztów sądowych przyznanie prawa pomocy skarżącej w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego było konieczne. W związku z tym w oparciu o art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a. i art. 258§2 pkt 7 p.p.s.a. orzec należało jak w sentencji.