I SA/Ol 496/08
PostanowienieWSA w Olsztynie2008-12-10
Skład orzekający: Referendarz sądowy Anna Ambroziak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która nie posiada żadnych dochodów, zamieszkuje za granicą, a jej majątek stanowi nieruchomość wymagająca remontu obciążona hipoteką, należy przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika)?Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie całkowitym, uznając, że trudna sytuacja materialna skarżącego, brak dochodów, konieczność spłaty kredytu przez matkę z jej emerytury, a także stan zdrowia skarżącego uniemożliwiają mu poniesienie kosztów sądowych i ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Instytucja prawa pomocy stanowi realizację prawa do sądu dla osób w trudnych warunkach materialnych.Stan faktyczny
Skarżący A. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika w związku ze skargą na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek. Wnioskodawca przebywa za granicą, nie uzyskuje dochodów, a jego majątek stanowi nieruchomość wymagająca remontu, obciążona hipoteką i kredytem spłacanym przez matkę z jej emerytury. Skarżący cierpi na astmę oskrzelową i głuchotę, co utrudnia mu znalezienie pracy.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Anna Ambroziak po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika ze skargi A. K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia "[...]" . Nr "[...]" w przedmiocie: odmowy umorzenia należności z tytułu składek postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego
Na mocy art. 243 §1 w związku z art. 246 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153 , poz. 1270, dalej p.p.s.a. ) Sąd przyznaje prawo pomocy w zakresie całkowitym, w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Stosownie do pkt 2 §1 art. 246 ustawy Sąd przyznaje prawo pomocy w zakresie częściowym, w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Wnioskiem z dnia 23.10.2008r. A. K. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Następnie wykonując wezwanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 24.11.20089r. wniosek o przyznanie prawa pomocy pełnomocnik skarżącego jego matka J. K. złożyła na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej. Podtrzymując wniosek z dnia 23.10.2008r., pełnomocnik skarżącego oświadczył, że wnioskodawca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Od stycznia 2006r. przebywa za granicą. Obecnie od dwóch miesięcy nie uzyskuje żadnych dochodów. W skład majątku skarżącego wchodzi dom o powierzchni 136 m2 oraz budynek gospodarczy o powierzchni 154 m2. W domu tym obecnie zamieszkuje matka, która opłaca wszelkie opłaty i rachunki związane z utrzymaniem domu. Nadto spłaca raty kredytów zaciągniętych przez zmarłego ojca. Matka wnioskodawcy uzyskuje dochód z tytułu emerytury w wysokości 1.136,57 zł netto. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik wyjaśnił, że wnioskodawca od urodzenia cierpi na astmę oskrzelową oraz jest głuchy na lewe ucho. Podkreślił, że zaświadczenia lekarskie znajdują się w aktach sprawy. Schorzenia te jak wyjaśnił pełnomocnik utrudniają mu znalezienie stałej pracy w kraju i za granica. Stanowiły podstawę do przyznania mu III grupy inwalidzkiej. Wnioskodawca nie posiada żadnych kont, lokat bankowych i polis ubezpieczeniowych. Zarówno posiadany dom jak i budynek gospodarczy wymagają generalnego remontu . Nieruchomości te obciążone są hipoteką przymusową na rzecz Banku Spółdzielczego na kwotę 256.192,18 zł. Na mocy ugody zawartej z Bankiem co miesięcznie spłacane są raty kredytu w kwocie 400 zł.
Oceniając przedstawioną sytuację życiową i materialną skarżącego w świetle przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy uznano, że przedstawiona we wniosku sytuacja materialna jest trudna i nie pozwala na uiszczenie kosztów sądowych w pełnej wysokości jak i opłacenie kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Brak jakiegokolwiek dochodu, konieczność spłaty rat kredytów zaciągniętych przez zmarłego ojca, które obecnie opłaca matka wnioskodawcy z uzyskiwanego świadczenia emerytalnego wskazują, iż w praktyce strona nie posiada żadnych środków finansowych na opłacenie należnych kosztów sadowych. Biorąc pod uwagę ten fakt jak i stan zdrowia wnioskodawcy stwierdzono, że na opłacenie przez niego niezbędnych kosztów sądowych w tym wpisu od skargi w wysokości 500 zł strona nie posiada jakichkolwiek środków.
Wyjaśnić przy tym należy, że instytucja prawa pomocy stanowi realizację jednego z podstawowych standardów państwa prawnego jakim jest prawo do sądu, które zapewnia osobie znajdującej się w trudnych warunkach materialnych możliwość dochodzenia swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych koniecznych do poniesienia kosztów sądowych ( Stefan Babiarz, Bogusław Dauter, Małgorzata Niezgódka-Medek " Koszty postępowania w sprawach administracyjnych i sądowoadministracyjnych" Wydanie I , str. 234). Zatem w sytuacji braku jakichkolwiek środków na opłacenie niezbędnych dla rozstrzygnięcia sporu kosztów sądowych przyznanie prawa pomocy skarżącemu w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego było konieczne.
W związku z tym w oparciu o art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a. i art. 258§2 pkt 7 p.p.s.a. orzec należało jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło