I SA/Ol 496/09

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Anna Ambroziak po rozpoznaniu w dniu 29 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. B. o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych ze skargi A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2007 r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskiem z dnia 01 września 2009 r. A. B., złożonym na urzędowym formularzu wniosku PPF wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym oświadczeniu wyjaśnił, że prowadzi wspólne gospodarstwo z żoną oraz dwójką dzieci. Uzyskuje miesięczne dochody z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości ok. 3.000 zł brutto. Wskazał, że w skład majątku wchodzi mieszkanie o powierzchni 160 m2 oraz działka o powierzchni 58 arów położona we F.. Nadto oświadczył, że posiada samochód osobowy marki Rover 75 rok prod. 1999 o wartości 18.000 zł. W uzasadnieniu wniosku wyjaśnił, że od trzech lat przebywa na "chorobowym", nie może pracować. Natomiast od 1,5 roku jest na rencie. Obecnie prowadzi działalność gospodarczą tylko w zakresie wynajmu gdyż nie jest w stanie prowadzić swojej firmy ze względu na stan zdrowia. Na mocy art. 243 §1 w związku z art. 246 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz. 1270, dalej p.p.s.a. ) Sąd przyznaje prawo pomocy w zakresie całkowitym, w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Stosownie do pkt 2 §1 art. 246 ustawy Sąd przyznaje prawo pomocy w zakresie częściowym, w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie całkowitym stosownie do art. 245 § § 2 p.p.s.a. obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Natomiast zgodnie z § 3 p.p.s.a. ww. artykułu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. Celem zaś instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (postanowienie NSA z 6 października 2004r., sygn. akt GZ 71/04, ONSA 2005, Nr 1, poz. 8). Z tego też względu do obowiązków Sądu należy ocena złożonego przez wnioskodawcę oświadczenia w celu jego weryfikacji oraz wyważenia interesu ogółu (Skarbu Państwa) oraz słusznego interesu strony. Zasadność wniosku rozpatruje się w dwóch aspektach - z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, a z drugiej zaś z uwzględnieniem jej możliwości finansowych (por. postanowienie NSA z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05). Natomiast przez uszczerbek w utrzymaniu koniecznym należy rozumieć takie zachwianie sytuacji materialnej i bytowej skarżących, że nie są oni w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Przy tym do Sądu kierującego się wskazaniami logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego i dostępnej wiedzy, należy ocena czy takie okoliczności zachodzą (postanowienie NSA z 16 stycznia 2005r. sygn. akt I FZ 647/05, niepubl). Oceniając sytuację finansową na podstawie złożonych przez wnioskodawcę oświadczeń, należy stwierdzić, iż skarżący nie wykazał, że spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Ze złożonego oświadczenia wynika, że skarżący uzyskuje stały dochód w wysokości ok. 3.000 zł miesięcznie. Uzyskiwany dochód pozwala wbrew stanowisku wnioskodawcy opłacić należne koszty sądowe w tym niezbędny dla rozpatrzenia skargi wpis w wysokości 400 zł. Dodatkowo wskazać należy, że wnioskodawca oprócz mieszkania o powierzchni 160 m2, w którym zamieszkuje posiada majątek w postaci działki o powierzchni 58 we Fraczkach oraz samochód osobowy o wartości ok. 18.000 zł, w takich okolicznościach trudno uznać, że strona wymaga pomocy państwa w postaci zwolnienia jej od kosztów sądowych. Biorąc zatem pod uwagę powyższe oraz stan posiadania skarżącego, można poprzestać na wskazaniu, iż "zgodnie (...) z utrwaloną linią orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego sposób w jaki właściciel wykorzystuje swój majątek, nie może mieć wpływu na ocenę, czy posiada on dostateczne środki na uiszczenie wpisu. Istotne jest bowiem, że posiadany majątek może służyć jako zabezpieczenie pożyczki czy kredytu, jeśli właścicielowi, który jest zobowiązany do poniesienia określonych wydatków, brakuje bieżących środków finansowych (...). Przerzucenie zatem ciężaru poniesienia kosztów sądowych w tej sytuacji na ogół obywateli, często znajdujących się w dużo gorszej sytuacji materialnej a pomimo to opłacających należne koszty sądowe byłoby naruszeniem art. 84 Konstytucji RP zgodnie z którym, obowiązkiem każdego obywatela jest powszechne i równe ponoszenie danin publicznych. Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji.