I SA/Ol 498/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Błesiński (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Włodzimierz Kędzierski, Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk, Protokolant Marika Brzozowiec, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 29 października 2009 r., sprawy ze skargi L.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławcze z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ustalającej wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego na 2002r. (po wznowieniu postępowania) oddala skargę. L. K. pismem z dnia 7 czerwca 2006 r. (k.22) wystąpił do Wójta Gminy z wezwaniem do zwrotu niesłusznie zapłaconego zobowiązania podatkowego za 2002r., powołując się na wyrok Sądu Apelacyjnego z dnia "[...]" potwierdzający rozwiązanie umowy dzierżawy gruntów z Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa. Zdaniem Skarżącego skoro nie posiadał tytułu prawnego do gruntów, to obowiązek podatkowy ciążył na Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa. W piśmie z dnia 1 marca 2008r. (k.38) , odpowiadając na wezwanie Wójta Gminy , oświadczył ,że to organ powinien określić tryb postępowania, który doprowadzi do zaspokojenia jego żądania. Decyzją z dnia "[...]" organ podatkowy pierwszej instancji odmówił wznowienia postępowania w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za 2002r. W wyniku odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia "[...]" (k.39) ,uchyliło w/w decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując, że niedopuszczalna jest ocena przyczyn wznowienia przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania. Postanowieniem z dnia "[...]" Wójt Gminy wznowił postępowanie zakończone decyzją z dnia "[...]", nr "[...]" ustalającej wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego za 2002r. Natomiast decyzją z dnia "[...]" (k.45) , organ ten odmówił uchylenia w całości lub części decyzji ostatecznej ustalającej wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego. Decyzją z dnia "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w całości w mocy w/wym. decyzję Wójta Gminy z dnia "[...]", nr "[...]" odmawiającą uchylenia w całości lub w części decyzji ostatecznej z dnia "[...]". W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w niniejszej sprawie nie wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne ani nowe dowody istotne dla sprawy istniejące w dniu wydania ostatecznej decyzji. W ocenie organu za taką okoliczność lub dowód nie można uznać wyroku Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z "[...]", który wydany został po wymierzeniu podatnikowi w dniu "[...]" zobowiązania podatkowego za 2002 r., a który potwierdzał zasadniczo fakt wcześniejszego, w dniu 30 listopada 1999 roku, rozwiązania umowy dzierżawy. Jednakże okoliczność rozwiązania umowy dzierżawy była znana organowi w chwili wydawania decyzji dnia "[...]", bowiem L. K. został nią opodatkowany jako posiadacz gruntów, na zasadzie art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. (tj. Dz. U. z 1993r., nr 94, poz. 431 ze zm.) z tytułu bezumownego posiadania w 2002 r. gruntów wchodzących w skład gospodarstwa rolnego stanowiących własność Skarbu Państwa oraz na podstawie art. 61 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (tj. Dz. U. z 2000r, nr 56, poz. 679 ze zm.) z tytułu bezumownego posiadania w 2002 r. gruntów stanowiących lasy Skarbu Państwa. Dodatkowo wskazano, że organ nie stwierdził także wystąpienia żadnej innej przesłanki z art. 240 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2005r., nr 8, poz. 60 ze zm., dalej cyt. jako Ord. pod.), która uzasadniałaby uchylenie decyzji dotychczasowej, w trybie art. 245 § 1 pkt 1 cyt. ustawy. Powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego zaskarżył L. K., wnosząc o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją organu pierwszej instancji oraz o nakazanie Wójtowi zwrotu nienależnie wyegzekwowanego od skarżącego łącznego zobowiązania pieniężnego wraz z odsetkami. W uzasadnieniu opisał stan faktyczny sprawy oraz przyznał, że po rozwiązaniu umowy dzierżawy, dalej faktycznie prowadził działalność rolniczą, ale ze względów ekonomicznych po 30 listopada 1999r., działalność była prowadzona w małym rozmiarze i w sposób ekstensywny. Wskazał również, że od kilku lat prowadzi wojnę z Gminą i SKO, której finał nastąpił w wyroku NSA z dnia 12 czerwca 2007r., syng. akt II FSK 1511/06, w którym podzielono jego rację. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoją decyzję, jak również wcześniejszą argumentację i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm., dalej. Cyt. jako p.p.s.a.) sąd administracyjny kontroluje zaskarżone decyzje administracyjne w zakresie ich legalności, rozumianej jako zgodność tych aktów z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, zaś na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja ostateczna wydana w postępowaniu wznowieniowym przeprowadzonym na wniosek strony. Podnieść należy, iż wznowienie postępowania jako jeden z nadzwyczajnych trybów weryfikacji ostatecznej decyzji podatkowej jest dwuinstancyjnym postępowaniem odrębnym od postępowania, w którym ta decyzja zapadła. W postępowaniu tym nie dokonuje się ponownego rozpoznania sprawy zakończonej decyzją ostateczną we wszystkich jej aspektach a wyłącznie bada się czy wystąpiły ustawowe przesłanki wznowienia wymienione enumeratywnie w art. 240 § 1 pkt 1-8 Ord. pod. oraz wpływ tych okoliczności stanowiących podstawę wznowienia na treść tej decyzji. Zauważyć przy tym należy, że z pism skarżącego wynika ,iż przesłanką wznowienia postępowania w niniejszej sprawie stanowić mają okoliczności przewidziane w art. 240 § 1 pkt 5 Ord. pod. Stwierdzenie zatem w toku kontroli sądowoadministracyjnej naruszenia prawa w postępowaniu wznowieniowym prowadziłoby do uchylenia decyzji zapadłej w tym postępowaniu, a nie decyzji ustalającej wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego na 2002r., które może nastąpić wyłącznie po ustaleniu zaistnienia oraz wpływu przesłanek wznowienia postępowania na treść decyzji i leży w gestii organu podatkowego a nie sądu administracyjnego. Stąd sąd nie może, nawet w sytuacji uchylenia zaskarżonej decyzji, nakazać zwrotu nienależnie wyegzekwowanego łącznego zobowiązania pieniężnego na 2002r., jak wnosi o to strona skarżąca. Analizując przesłankę wznowienia postępowania podawaną przez stronę skarżącą tj. ujawnienie nowej okoliczność lub dowodu (art. 240 § 1 pkt 5 Ord. pod.), w niniejszej sprawie wyroku Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z "[...]", wskazać należy, że o jej zaistnieniu możemy mówić wówczas, gdy łącznie zostaną spełnione cztery przesłanki: 1. wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody; 2. są one istotne dla sprawy, tzn. mogą mieć wpływ na jej odmienne rozstrzygnięcie; 3. nie były znane organowi, który wydał decyzje; 4. istniały w dniu wydania decyzji. Użyty w art. 240 § 1 pkt 5 Ord. pod. zwrot "wyjdą na jaw" oznacza, że istotny jest moment ujawnienia danego dowodu lub okoliczności, czyli udostępnienia ich organowi, a nie moment faktycznego zapoznania się z nimi przez pracownika organu (wyrok NSA z dnia 26 kwietnia 2000 r., III SA 1454/99, OSP 2001, nr 2, s. 21). Nie jest istotne, czy ujawnione nowe okoliczności nie były znane organowi prowadzącemu postępowanie pierwotne w wyniku zaniedbań (np. niedokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego), czy z innych powodów. Natomiast wznowienie postępowania, jeżeli organ podatkowy znał okoliczności lub dowody, na które powołuje się strona, w dniu wydania decyzji, będzie naruszeniem prawa (wyrok NSA z dnia 9 kwietnia 1998 r., I SA/Kr 737/97, Temida (CD), Sopot 2002) (zobacz Komentarz H. Dzwonkowski- LEX) Ujawnienie nowych okoliczności faktycznych, o jakich mowa w art. 240 § 1 pkt 5 Ord. pod., nie oznacza sytuacji, w której takie okoliczności są wyprowadzane z odmiennej oceny dowodów znanych organowi wydającemu decyzję pierwotną (wyrok NSA Warszawa z dnia 21 czerwca 2004 r., FSK 170/04, PP 2004, nr 11, poz. 60). Błędna ocena okoliczności faktycznej nie jest tym samym, co brak wiedzy o tej okoliczności. Są to dwie różne sytuacje, tylko jedna z nich - ta druga - stanowi przesłankę wznowienia postępowania podatkowego na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ord. pod. (wyrok WSA z dnia 26 października 2004 r., III SA 2928/03, POP 2005, z. 5, poz. 116). Pod pojęciem nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów należy rozumieć zarówno okoliczności lub dowody nowo odkryte, jak również po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. Okoliczności faktyczne lub dowody dla sprawy istotne to te, które dotyczą przedmiotu sprawy i mają znaczenie prawne, a więc mają w konsekwencji wpływ na zmianę treści decyzji w kwestiach zasadniczych ( wyrok NSA z dnia 23 maja 2003 r., III SA 2484/01, niepubl.). Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż w niniejszej sprawie nie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne, ani nowe dowody, które istniały w dniu wydania decyzji ostatecznej i były nieznane organowi, który ją wydał. W ocenie sądu organ podatkowy słusznie przyjął, że wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia "[...]", wydany po wymierzeniu L. K. w dniu "[...]", zobowiązania podatkowego za 2002 r. nie stanowi nowej okoliczności lub dowodu w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 Ord. pod. Jak słusznie wskazał organ odwoławczy powyższy wyrok potwierdził jedynie fakt rozwiązania umowy dzierżawy w dniu 30 listopada 1999r. Kwestia rozwiązania wskazanej umowy dzierżawy była znana organom podatkowym w momencie wydania decyzji z dnia "[...]". Podatnik został, bowiem zobowiązany do uiszczenia podatku jako posiadacz gruntów z tytułu bezumownego posiadania gruntów w 2002 r., wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, stanowiących własność Skarbu Państwa oraz z tytułu bezumownego posiadania gruntów w 2002 r., stanowiących lasy Skarbu Państwa. Już w piśmie z dnia 8 marca 2000r. (k.14 akt adm.) Agencja Własności Rolnej Skarbu Państwa zawiadomiła organ o rozwiązaniu umowy dzierżawy ze skarżącym i że gospodarstwo jest nadal użytkowane przez byłego dzierżawcę, tj . L. K. Okoliczności tych podatnik nie kwestionował w toku postępowania. Skarżący został zatem obciążony łącznym zobowiązaniem pieniężnym z tytułu bezumownego posiadania w 2002r. gruntu na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (tj. Dz. U. z 1993r. nr 94, poz. 431 ze zm.) oraz art. 61 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (tj. Dz. U. z 2000r., nr 56, poz. 679 ze zm.). Zgodnie z art. 3 ust.1 pkt 2 ustawy o podatku rolnym, w brzmieniu obowiązującym w 2002 r., obowiązek podatkowy w podatku rolnym, z zastrzeżeniem ust. 2, ciążył na osobach fizycznych, osobach prawnych, jednostkach organizacyjnych nie mających osobowości prawnej, które posiadały - na podstawie zawartej umowy albo innego tytułu prawnego, a także bezumownie - grunty wchodzące w skład gospodarstw rolnych stanowiących własność Skarbu Państwa lub gminy. Treść powyższego przepisu została zmieniona nowelą z dnia 10 października 2002 r., z mocą obowiązując od dnia 1 stycznia 2003 r., po tej dacie w przypadku braku umowy dzierżawy na grunty stanowiące własność Skarbu Państwa wchodzące w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa, obowiązek podatkowy ciążył na Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa. Obowiązek podatkowy w podatku leśnym, zgodnie z art. 61 ust 1 pkt 2 ustawy o lasach, obowiązującym do końca 2002 r., ciążył na osobach fizycznych, osobach prawnych, jednostkach nie mających osobowości prawnej, które posiadały lasy stanowiące własność Skarbu Państwa lub gminy na podstawie zawartej umowy lub innego tytułu prawnego, a także bezumownie. Powyższy przepis przestał obowiązywać z dniem 1 stycznia 2003 r., na skutek wejścia w życie nowelizacji ustawy o podatku leśnym (ustawa z dnia 10 października 2002 r. o zmianie ustawy o podatku leśnym - Dz.U. 2002 r., nr 200, poz. 1682). Mając na uwadze w/w przepisy stwierdzić należy, iż skarżący był zobowiązany do uiszczenia w 2002 r. zarówno podatku rolnego jak i podatku leśnego. W stanie prawnym obowiązującym w 2002r. obowiązek podatkowy w obu tych podatkach obejmował bowiem także sytuację bezumownego posiadania gruntów. Stan prawny uległ zmianie dopiero od dnia 1 stycznia 2003r. W związku z powyższym organ odwoławczy prawidłowo przyjął, iż nie wystąpiły w niniejszej sprawie okoliczności, które mogłyby stanowić przesłankę z art. 240 §1 Ord. pod.., a zatem nie było podstaw do uchylenia decyzji z dnia "[...]" ustalającej wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego za 2002 r. W tym stanie sprawy, skoro zaskarżona decyzja wydana została zgodnie z przepisami postępowania i nie narusza prawa materialnego, brak było podstaw do uwzględnienia skargi. Na mocy art. 151 p.p.s.a. orzec więc należało jak w sentencji wyroku.