I SA/Ol 498/16
WyrokWSA w Olsztynie2016-10-13
Skład orzekający: Ryszard Maliszewski, Renata Kantecka, Przemysław Krzykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo zastosował instytucję zabezpieczenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług, gdy istniała uzasadniona obawa, że zobowiązanie to nie zostanie wykonane?Ratio decidendi
Organ podatkowy może zastosować instytucję zabezpieczenia zobowiązania podatkowego przed terminem jego płatności, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że zobowiązanie to nie zostanie wykonane. Uzasadniona obawa może wynikać z różnych okoliczności, w tym z posługiwania się nierzetelnymi fakturami, wysokości przewidywanych zobowiązań w kontekście sytuacji finansowej podatnika oraz dotychczasowych postępowań egzekucyjnych. Celem zabezpieczenia nie jest przymusowy pobór podatku, lecz zapewnienie, że po określeniu wysokości zaległości podatkowych, nie wystąpią trudności w pozyskaniu należności przez wierzyciela podatkowego.Stan faktyczny
Organ podatkowy I instancji określił przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za II, III i IV kwartał 2013r. oraz dokonał zabezpieczenia tego zobowiązania na majątku podatnika, stwierdzając, że wykazywał on nienależnie podatek naliczony z faktur nie dokumentujących rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Podatnik w odwołaniu zarzucił naruszenie przepisów dotyczących zabezpieczenia z uwagi na niespełnienie przesłanki uzasadnionej obawy niewykonania zobowiązania. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję w części dotyczącej określenia zobowiązania, ale uchylił ją w części dotyczącej zabezpieczenia, orzekając o zabezpieczeniu na majątku podatnika w niższej kwocie. Podatnik wniósł skargę do WSA, zarzucając bezzasadne zastosowanie instytucji zabezpieczenia. WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ryszard Maliszewski Sędziowie sędzia WSA Renata Kantecka (sprawozdawca) sędzia WSA Przemysław Krzykowski Protokolant starszy sekretarz sądowy Monika Rząp po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2016r. sprawy ze skargi Z. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie określenia i zabezpieczenia przewidywanych zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług oddala skargę
Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzją z dnia "[...]" wydaną na podstawie art.33 §2 pkt 2, §3, §4 pkt 2 oraz art.207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015r., poz. 613 ze zm.), dalej jako "O.p.", określił przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za II, III i IV kwartał 2013r. oraz dokonał zabezpieczenia tego zobowiązania na majątku Z. G. (dalej jako "podatnik", "skarżący").
W uzasadnieniu decyzji organ podatkowy wskazał, że w toku kontroli podatkowej prowadzonej wobec podatnika przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w D. w zakresie podatku od towarów i usług za 2013r. stwierdzono, że nienależnie wykazywał on w deklaracjach VAT-7K za poszczególne okresy rozliczeniowe od II do IV kwartału 2013r. oraz dokonywał pomniejszenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktur, które nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Faktury te wystawione zostały przez R. G. (5 faktur na kwotę netto 171.000 zł i VAT 39.330 zł), A. (8 faktur na kwotę netto 339.000 zł i VAT 77.970 zł) i B. (3 faktury na kwotę netto 79.380 zł i VAT 18.257,40 zł).
W toku postępowania kontrolnego podatnik, korzystając z prawa uregulowanego w art.39 §2 O.p., nie przedłożył oświadczenia o nieruchomościach i prawach majątkowych, które mogą być przedmiotem hipoteki przymusowej i rzeczach ruchomych oraz zbywalnych prawach majątkowych, które mogą być przedmiotem zastawu skarbowego, w oznaczonym przez organ terminie.
Organ podatkowy zaznaczył, że w kontrolowanym okresie podatnik prowadził działalność gospodarczą (m.in. w zakresie sprzedaży części maszyn i pojazdów, pojazdów używanych, handlu materiałami budowlanymi i świadczenia usług transportu drogowego) opodatkowaną podatkiem dochodowym od osób fizycznych w wysokości 19% od dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej oraz podatkiem od towarów i usług, przy czym rozliczenie kwartalne w VAT zgłosił od 1 stycznia 2013r.
W toku postępowania zabezpieczającego organ ustalił, że podatnik jest współwłaścicielem (wspólność ustawowa majątkowa małżeńska) niezabudowanej działki położonej w D. (droga) i zabudowanej budynkiem mieszkalnym położonej w D. oraz niezabudowanej nieruchomości (grunty orne) położonej we wsi B.. Nadto jest on właścicielem ruchomości: przyczepy, trzech ciągników samochodowych, samochodu ciężarowego, dwóch naczep ciężarowych – wartość rynkowa ww. ruchomości wynosi co najmniej 160.000 zł. Stwierdzono też, że podatnik jest posiadaczem trzech rachunków bankowych. W zeznaniu o wysokości uzyskanego dochodu (posiadanej straty) w 2014r. podatnik wykazał dochód z pozarolniczej działalności gospodarczej w kwocie 117.911,08 zł oraz kwotę podatku do zapłaty – 19.082 zł, z czego 19.071,46 zł zostało zapłacone w dniu 28 maja 2015r., a 10,54 zł – w dniu 1 czerwca 2015 zł. Na dzień wydania decyzji podatnik posiadał zaległości w VAT za IV kwartał 2015r. w wysokości 24.073,14 zł plus należne odsetki za zwłokę. W związku z powyższym prowadzone jest wobec niego postępowanie egzekucyjne. Jednocześnie organ zaznaczył, że w latach 2013-2014 dochodził od podatnika w drodze egzekucji administracyjnej uregulowania należności publicznoprawnych wynikających m.in. z zaległości w VAT i podatku dochodowym od osób fizycznych. W latach tych oraz w 2015r. podatnik kilkakrotnie regulował zaległe zobowiązania podatkowe dopiero po rozpoczęciu czynności windykacyjnych. Nadto w latach 2012-2015 podatnik był trzykrotnie karany grzywna za wadliwe prowadzenie ksiąg oraz nieskładanie w terminie informacji podsumowujących.
Reasumując organ I instancji stwierdził, że biorąc pod uwagę:
- ujawnione podczas postępowania kontrolnego posługiwanie się w rozliczeniach podatkowych nierzetelnymi fakturami, które nie odzwierciedlają rzeczywistych transakcji,
- znaczną wysokość przewidywanych zobowiązań podatkowych w łącznej kwocie co najmniej 330.153 zł oraz odsetek za zwłokę w łącznej kwocie 64.842 zł (na dzień wydania decyzji), przewyższającą roczne dochody podatnika za 2014r. o 17.646 zł oraz dochody uzyskiwane w latach poprzednich (2010-2013),
- częste regulowanie zobowiązań podatkowych po upływie ustawowych terminów płatności,
- posiadanie zaległości w VAT za IV kwartał 2015r.,
zachodzi uzasadniona obawa, że przewidywane zobowiązania podatkowe wraz z odsetkami za zwłokę mogą nie zostać zapłacone.
W odwołaniu strona, zarzuciła decyzji organu I instancji:
- naruszenie art. 33 §1, §2 pkt 2, §3 i §4 pkt 2 O.p., przez błędne i niezgodne z prawem zastosowanie instytucji zabezpieczenia z uwagi na niespełnienie przesłanki istnienia uzasadnionej obawy, że przewidywane zobowiązanie nie zostanie wykonane,
- naruszenie przepisów postępowania: art.121 §1, art.191, art.210 §1 pkt 6 O.p., poprzez działanie sprzeczne z zasadą wzbudzania zaufania do organów podatkowych, przekroczenie granic swobodnej ceny dowodów, braki w decyzji w postaci faktycznego uzasadnienia zastosowania zabezpieczenia – brak udowodnienia trwałego nieuiszczania przez podatnika wymagalnych zobowiązań publicznoprawnych oraz dokonywania czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudniać lub udaremniać egzekucję.
Mając na uwadze powyższe wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania, w wyniku którego zabezpieczono przewidywane zobowiązania podatkowe lub przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia "[...]" utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w zakresie określenia przybliżonej kwoty zobowiązania w podatku od towarów i usług za II, III i IV kwartał 2013r. wraz z odsetkami za zwłokę na dzień wydania decyzji oraz uchylił tę decyzję w części dotyczącej zabezpieczenia określonego zobowiązania i w tym zakresie orzekł o zabezpieczeniu na majątku podatnika zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za poszczególne kwartały 2013r..
Uzasadniając rozstrzygnięcie organ powołał treść art. 33 O.p.. Wskazał, że regulacje zawarte w Ordynacji podatkowej przewidują możliwość zabezpieczenia na majątku podatnika zobowiązania przed wydaniem decyzji określającej zobowiązanie podatkowe. Postępowanie zabezpieczające jest postępowaniem szczególnym, którego celem jest ochrona przyszłych interesów wierzyciela, i które ma stworzyć pewne gwarancje, że w przyszłości dojdzie do wykonania przyszłego zobowiązania podatkowego. Podstawową przesłanką instytucji zabezpieczenia jest istnienie uzasadnionej obawy, że zobowiązanie może nie zostać wykonane. Pozostałe przesłanki mające charakter szczególny wskazane zostały przykładowo. Nic nie stoi na przeszkodzie, by organ wskazał na inne okoliczności, które tę obawę uzasadniają. Przyjęcie, że obawa wystąpiła musi jednak zostać wykazane w postępowaniu podatkowym poprzez podanie konkretnych, rzeczywistych faktów skutkujących powstaniem takiego przeświadczenia.
Organ zaznaczył, że w toku kontroli stwierdzono nieprawidłowości dotyczące zobowiązania w podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2013r., w wyniku dokonywania nienależnego pomniejszenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktur, które nie dokumentują rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Zaznaczył, że z uwagi na to, że przepisy o zabezpieczeniu wykonania zobowiązań podatkowych, wymagają określenia w decyzji o zabezpieczeniu jedynie przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego, okoliczności mające wpływ na wysokość zobowiązania podatkowego nie są ustalane w sposób ostateczny, ale wskazują one, że wykonanie zobowiązania może być zagrożone.
Analiza materiału dowodowego wskazuje, zdaniem organu odwoławczego, że organ I instancji określił przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego w prawidłowej wysokości. Zabezpieczeniu powinny jednak podlegać kwoty zobowiązań pomniejszone o kwoty zadeklarowane i wpłacone w oparciu o złożone deklaracje VAT-7K. Organ I instancji błędnie przyjął, że zabezpieczeniu podlegać będzie cała kwota określonego zobowiązania, bez względu na dokonane wpłaty. Mając na uwadze zgromadzony materiał dowodowy, organ odwoławczy orzekł, że zabezpieczeniu powinny podlegać niższe od wykazanych przez organ I instancji kwoty zobowiązań – łączna kwota przewidywanego zobowiązania podatkowego wraz z odsetkami za zwłokę, podlegająca zabezpieczeniu wyniosła 165.254 zł.
Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych organ wskazał, że za podstawę wydania decyzji o zabezpieczeniu na majątku podatnika można uznać sytuację, gdy w postępowaniu kontrolnym ujawniono, że rozliczając podatek strona dokonała obniżenia podatku należnego w oparciu o faktury VAT nieuprawniające do obniżenia tego podatku o podatek naliczony w tych fakturach. W ocenie organu proceder pozyskiwania "pustych" faktur zakupu w celu zmniejszenia obciążeń podatkowych potwierdza istnienie uzasadnionej obawy nieuiszczenia przewidywanych zobowiązań podatkowych, a argument ten zyskuje jeszcze na znaczeniu, gdy weźmie się pod uwagę wysokość prognozowanych zobowiązań podatkowych.
Odnosząc się do twierdzenia podatnika, że regularnie wywiązuje się ze swoich zobowiązań podatkowych, organ stwierdził, że w latach 2013-2014 zmuszony był do prowadzenia postępowania egzekucyjnego celem wyegzekwowania zobowiązań w VAT i podatku dochodowym. W latach 2012-2015 w toku prowadzonej egzekucji administracyjnej od podatnika uzyskano łącznie kwotę 345.137 zł. Nadto część swoich zobowiązań podatnik regulował dopiero po wszczęciu egzekucji. Okoliczności tych nie można uznać za trwałe nieuiszczanie wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym, ale wpływają one na istnienie obawy niewykonania w przyszłości zobowiązania w VAT. Na dzień wydania decyzji przez organ I instancji, podatnik posiadał zaległość w VAT za IV kwartał 2015r. w kwocie 24.073,14 zł.
W konsekwencji powyższego organ stwierdził, że zarzut naruszenia art. 33 O.p. przez wydanie decyzji mimo niewystąpienia okoliczności uzasadniających orzeczenie zabezpieczenia, nie jest zasadny. Przyjęta przez organ zasada kompleksowej oceny wszystkich okoliczności w łączności ze sobą w sposób dostateczny uzasadnia główną tezę o istnieniu przesłanki zabezpieczającej zobowiązań podatkowych. W sytuacji, gdy inne przesłanki w sposób wystarczający uzasadniały obawę niewykonania zobowiązania podatkowego przeprowadzenie poszerzonej analizy sytuacji majątkowej wydaje się zbędne. Za niezasadny uznał zarzut błędnego ustalenia wartości posiadanego przez podatnika majątku. W decyzji organ I instancji wskazał składniki majątku i ich szacunkową wartość. Niezależnie od powyższego, organ wskazał, że posiadanie majątku nawet o wartości przewyższającej przewidywane zobowiązanie podatkowe, w okolicznościach sprawy, nie wyłącza obawy niewykonania zobowiązania podatkowego. Zaznaczył, że w art.33 O.p. chodzi o obawę dobrowolnego wykonania zobowiązania, a nie w wyniku egzekucji.
Za nieuzasadnione uznał organ zarzuty naruszenia przepisów postępowania.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący, reprezentowany przez doradcę podatkowego, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
1. art. 33 §1, §2 pkt 2 O.p., poprzez bezzasadne i niezgodne z prawem zastosowanie instytucji zabezpieczenia z uwagi na niespełnienie przesłanki istnienia uzasadnionej obawy, że przewidywane zobowiązanie nie zostanie wykonane,
2. art.210 §1 pkt 6 O.p., poprzez braki w decyzji w postaci faktycznego uzasadnienia zastosowania zabezpieczenia oraz brak udokumentowania przesłanek warunkujących zastosowanie zabezpieczenia, a mianowicie udowodnienie trwałego nie uiszczania przez podatnika wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym oraz dokonywania przez niego czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudniać lub udaremniać egzekucję,
3. art.191 O.p., poprzez przeprowadzenie granic swobodnej oceny dowodów, która przybrała cechy oceny dowolnej, a co za tym idzie bezpodstawne dokonanie zabezpieczenia przewidywanego zobowiązania podatkowego bez uzasadnionych przesłanek.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Stosownie do art.133 §1 i 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U z 2016r. poz.718 ze zm.) zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a." sąd administracyjny dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem rozstrzyga na podstawie akt administracyjnych, w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.
Istotą sporu w rozpoznawanej sprawie jest zasadność zastosowania wobec skarżącego zabezpieczenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za trzy kwartały 2013r. oraz odsetek za zwłokę od tego zobowiązania, dokonanego w trybie i na zasadach określonych w art.33 O.p., w związku z ustaleniami dokonanymi w toku postępowania kontrolnego. Skarżący, przytaczając tezy i fragmenty orzeczeń sądów administracyjnych argumentuje, że nie zostały spełnione przesłanki zabezpieczenia wymienione w art.33 §1 O.p. Organ odwoławczy w decyzji również powołał się na orzeczenia sądów dotyczące interpretacji tego przepisu, które, jego zdaniem, potwierdzają zasadność wydania decyzji.
Odnosząc się do zarzutów skargi w pierwszym rzędzie należy zauważyć, że zasadniczym celem postępowania zabezpieczającego, o którym mowa w art. 33 §2 pkt 2 O.p. nie jest przymusowy pobór podatku, a zapewnienie, że po określeniu wysokości zaległości podatkowych, nie wystąpią szczególne trudności w pozyskaniu należności przez wierzyciela podatkowego. Określenie w decyzji o zabezpieczeniu przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego ma charakter informacyjny w tym znaczeniu, że wskazuje kwotę podlegającą zabezpieczeniu na majątku podatnika. Zgodnie z art.33 §5 O.p. ta kwota podlega zabezpieczeniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji albo w formie określonej w art.33d.
W decyzji o zabezpieczeniu organ określa przybliżoną wysokość zobowiązania, którym to wymogom w niniejszej sprawie organ I instancji sprostał, opierając się na okolicznościach ustalonych w toku kontroli podatkowej prowadzonej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w D.. W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił dowody i ustalone na ich podstawie okoliczności świadczące o tym, że skarżący w II, III i IV kwartale 2013r. obniżył kwoty podatku należnego o kwoty podatku naliczonego wynikające z 16 faktur wystawionych w tym okresie, na których jako wystawcy figurują: R. G., A. i B. W toku kontroli podatkowej R.G. zeznał, że nigdy nie kupił i nie sprzedał jakichkolwiek towarów handlowych, prowadził jedynie działalność w zakresie prac leśnych. Odnośnie A. ustalono, że pod adresem prowadzenia działalności gospodarczej nigdy działalności nie prowadziła, a wobec G.U. wielokrotnie podejmowano próby przeprowadzenia kontroli, które były bezskuteczne. Z informacji uzyskanych od Komendanta Powiatowego Policji w P. wynika, że zachodzi podejrzenie, iż jego działanie ma charakter prowadzenia fikcyjnej działalności gospodarczej. W przypadku J. R. ustalono zaś, że wysoce prawdopodobne jest, że w prowadzonej działalności gospodarczej pełni on rolę firmanta, a posiadane przez niego faktury zakupu i sprzedaży nie dokumentują rzeczywistych zdarzeń gospodarczych i zostały wystawione wyłącznie w celu uzyskania korzyści podatkowych. Z poczynionych dotychczas ustaleń wynika zatem, że opisane faktury nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń gospodarczych.
Wskazać przy tym należy, że określając w decyzji o zabezpieczeniu przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego organ opiera się, w zakresie przyszłego zobowiązania, na danych nieostatecznych, częściowych i niepełnych. Ostateczne zobowiązanie zostanie określone w decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego. Istotnym jest, by przybliżona wartość przyszłego zobowiązania oparta była na danych dostępnych i posiadanych przez organ podatkowy na dzień wydania decyzji o zabezpieczeniu. W rozpoznanej sprawie organ oparł się na danych wskazanych przez organ prowadzący kontrolę podatkową we wniosku o wydanie decyzji o zabezpieczeniu, w którym znajduje się wyliczenie przewidywanego zobowiązania w podatku od towarów i usług za poszczególne kwartały 2013r. Zatem zawarte w skardze twierdzenie, że wydanie decyzji o zabezpieczeniu w oparciu o przesłanki, które dla samego organu nie dają dostatecznych informacji i dowodów, by wydać protokół kontroli, nie jest zasadne.
W myśl art.33 §1 O.p., zobowiązanie podatkowe przed terminem płatności może być zabezpieczone na majątku podatnika, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że nie zostanie ono wykonane, a w szczególności gdy podatnik trwale nie uiszcza wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym lub dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić lub udaremnić egzekucję.
Przesłanką zastosowania instytucji zabezpieczenia jest więc uzasadniona obawa co do wykonania przyszłego zobowiązania podatkowego (prawdopodobieństwo jego niewykonania). Przyjmuje się, że uzasadniona obawa to taka, która ma swoje źródło w obiektywnie stwierdzonym stanie faktycznym sprawy, jednakże ocena, czy zaistniała ona w konkretnym przypadku pozostawiona została do uznania organu podatkowego. Pojęcia "uzasadnionej obawy, że zobowiązanie nie zostanie wykonane" z uwagi na jego rozległy zakres ustawodawca nie zdefiniował. Zdarzenia wymienione w przytoczonym art.33 §1 zd. 1 O.p. są jedynie, jak słusznie podkreślały organy podatkowe obu instancji, mieszczącymi się w ogólnej formule przykładami zachowania sugerującego zaistnienie przesłanki ustawowej. Są to "trwałe zaprzestanie regulowania zobowiązań o charakterze publicznoprawnym" lub "dokonywanie czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić lub udaremnić egzekucję".
Wymienienie w art.33 §1 O.p. okoliczności uzasadniających obawę niewykonania zobowiązania podatkowego ma takie znaczenie, że sam ustawodawca uznał, że w każdym wypadku ich wystąpienia spełniona jest przesłanka dokonania zabezpieczenia. Sam już zatem fakt wystąpienia którejś z okoliczności wskazanych w tym przepisie świadczy o tym, że zachodzi obawa niewykonania zobowiązania. Organ podatkowy nie musi nawet wykazywać związku między zaistnieniem powyższych zdarzeń, a wystąpieniem obawy niewykonania zobowiązania. Wystarczy, że wykaże, iż mają miejsce zdarzenia wskazane w tym przepisie. Jednakże przesłanki te mają charakter wyłącznie przykładowy. Skoro wyliczenie zawarte w art.33 §1 O.p. stanowi jedynie egzemplifikację wybranych okoliczności, które mogą uzasadniać stan obawy niewykonania zobowiązania podatkowego, nie oznacza to automatycznie, że okoliczności te muszą wystąpić, aby o obawie takiej można było mówić.
Organ podatkowy może przytaczać także inną argumentację i wykazywać inne okoliczności, niż wymienione w powołanym przepisie, które w jego ocenie, będą wskazywać na wystąpienie obawy niezapłacenia podatku przez podatnika, uzasadniającej sięgnięcie do instytucji zabezpieczenia. Należy podkreślić, że ocenę, czy istnieje obawa niewykonania zobowiązania w konkretnym wypadku ustawodawca pozostawił uznaniu organu podatkowego, na co wskazuje użyty w art. 33 § 2 O.p. zwrot: "zabezpieczenia (...) można dokonać".
Organ odwoławczy na potwierdzenie istnienia przesłanki "uzasadnionej obawy niewykonania zobowiązania" przytoczył szereg okoliczności faktycznych, wspierając je obszerną argumentacją. Dokonując kompleksowej oceny wszystkich okoliczności w łączności ze sobą, a nie każdej z osobna, wykazał istnienie przesłanki zabezpieczenia zobowiązania podatkowego. Jako zasadniczy argument przemawiający za istnieniem obawy niewykonania zobowiązania organy wskazały fakt posługiwania się nierzetelnymi fakturami, wysokość przewidywanych zobowiązań (zaległości) w podatku od towarów i usług w kontekście sytuacji finansowej i majątkowej skarżącego oraz dotychczasowe egzekucje administracyjne prowadzone wobec skarżącego.
Organ odwoławczy wskazał, że łączna kwota przewidywanego zobowiązania podatkowego wraz z odsetkami za zwłokę, podlegającą zabezpieczeniu wynosi 165.254 zł, a w zeznaniu o wysokości uzyskanego dochodu w roku podatkowym 2014 (PIT-36L) skarżący wykazał dochód z pozarolniczej działalności gospodarczej w kwocie 117.911,08 zł oraz kwotę podatku dochodowego do zapłaty w wysokości 19.082 zł. Podniósł, że na dzień wydania decyzji o zabezpieczeniu przez organ I instancji skarżący posiadał zaległość w VAT za IV kwartał 2015r. w wysokości 24.073,14 zł plus należne odsetki za zwłokę na dzień wydania decyzji w wysokości 95 zł. Jednocześnie podkreślił, że w latach 2012-2015 w toku prowadzonych egzekucji administracyjnych uzyskano od skarżącego łącznie kwotę 345.137 zł. Organ podatkowy zmuszony był do prowadzenia egzekucji z majątku skarżącego zarówno w zakresie zobowiązań podatkowych w VAT, jak i w podatku dochodowym. Zaznaczył, że skarżący regulował część swoich zobowiązań dopiero po doręczeniu upomnienia. Zauważył nadto, że w latach 2012-2015 trzykrotnie został on ukarany grzywną za wadliwe prowadzenie ksiąg oraz nieskładanie w terminie informacji podsumowujących. Organ I instancji szczegółowo wymienił przy tym nieruchomości i ruchomości będące własnością (współwłasności) skarżącego.
Analiza sytuacji finansowej i majątkowej skarżącego dokonana przez organy wskazuje, zdaniem Sądu, na istnienie uzasadnionej obawy, że zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane.
Odnosząc się do stanowiska skarżącego, że skuteczna egzekucja należności podatkowych świadczy, iż skarżący w sytuacjach spornych poddawał się egzekucji, wskazać należy ponownie na cel zabezpieczenia – zapewnienie skutecznej ochrony prawnej należności publicznoprawnej przed terminem płatności. Zauważyć również należy, że posiadany majątek ruchomy cechuje łatwość usunięcia spod egzekucji, stąd też można zapewnić realizację zobowiązania podatkowego za ich pomocą w rzeczywistości tylko dzięki dokonaniu zajęcia zabezpieczającego.
Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących wydania decyzji o zabezpieczeniu na podstawie okoliczności nieewidentnych i nieudowodnionych z postępowania kontrolnego, zgodzić należy się z organem, że nie są one zasadne. W postępowaniu w zakresie zastosowania zabezpieczenia nie dokonuje się bowiem weryfikacji ustaleń dokonanych przez organ w kontroli podatkowej. Zarzuty dotyczące tych ustaleń, zastrzeżenia, wyjaśnienia odnośnie współpracy z wymienionymi kontrahentami, czy też wnioski dowodowe skarżący winien podnosić w postępowaniu wymiarowym. W niniejszym postępowaniu organ zobligowany był natomiast wykazać, że zachodzi uzasadniona obawa niewykonania przewidywanego zobowiązania podatkowego. Powyższe, jak już zaznaczono, uczynił.
Sąd dokonując kontroli zaskarżonej decyzji nie dopatrzył się również naruszenia przepisów postępowania wskazanych w skardze. Wbrew zarzutom, organy podatkowe działały kierując się zasadami określonymi w art.120, art.121 §1, art.122, art.124 oraz art.187 §1 i art. 191 O.p., a ustalenia w sprawie zostały dokonane na podstawie całokształtu materiału dowodowego, zebranego w sposób wyczerpujący, po przeprowadzonym postępowaniu. Organ odwoławczy podjął niezbędne działania w celu dokładnego i wnikliwego wyjaśnienia stanu faktycznego. Dokonana ocena materiału dowodowego nie narusza granic jego swobodnej oceny.
Niezasadny jest także zarzut naruszenia art.210 §1 pkt 6 O.p.. Wbrew twierdzeniom skarżącego zaskarżona decyzja zawiera uzasadnienie faktyczne – wskazuje fakty, które organ uznał za udowodnione, a które uzasadniają obawę, że zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane. Jak już natomiast wyżej wskazano przesłanki wymienione w art.33 §1 O.p., a mianowicie trwałe nieuiszczanie przez podatnika wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym oraz dokonywanie przez niego czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudniać lub udaremniać egzekucję są jedynie okolicznościami przykładowymi, które uzasadniają zastosowanie instytucji zabezpieczenia. Istotnym jest jednak wykazanie, że zachodzi uzasadniona obawa, że zobowiązanie nie zostanie wykonane, a to organ wykazał.
Mając na względzie wszystkie przedstawione wyżej okoliczności sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło