I SA/Ol 499/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Pierechod po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2014r. na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "Spółki A. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od gier na automatach o niskich wygranych za okres od stycznia 2010r. do stycznia 2011r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 18 grudnia 2013r. sygn. akt II FZ 1098/13 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie A. Sp. z o.o. (dalej jako skarżąca, spółka, strona, wnioskodawczyni) na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 11 października 2013r. sygn. akt I SA/Ol 499/13 o odmowie zwolnienia skarżącej od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 3 marca 2014r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odrzucił skargę spółki na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia "[...]", w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od gier na automatach o niskich wygranych za okres od stycznia 2010r. do stycznia 2011r.. Skarżąca, reprezentowana przez radcę prawnego W.Z., złożyła skargę kasacyjną na ww. postanowienie z dnia 3 marca 2014r.. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału strona wezwana została do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. W odpowiedzi na wezwanie skarżąca nadesłała wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu złożonego wniosku strona powtórzyła okoliczności przedstawione już w pierwszym wniosku o przyznanie prawa pomocy, że znajduje się w bardzo trudnej sytuacji finansowej. Według rachunku zysków i strat na koniec 2012r. poniosła stratę w wysokości 888.485,30 zł (strata na koniec 2013r. wynosiła 112.487,38 zł, co wynika z uzupełnionych danych - deklaracji CIT-8 za rok 2013). Z oświadczenia spółki wynikało, że jej kapitał zakładowy wynosi 2.500.000 zł, zaś wartość środków trwałych według bilansu za ostatni rok 4.657.599,66 zł. Stan środków zgromadzonych na dwóch rachunkach bankowych wynosił 0,00 zł. Podała także, że oba posiadane rachunki bankowe są zajęte w postępowaniu zabezpieczającym do wysokości 6.697.100,67 zł (w pierwszym wniosku było to 8.700.000 zł, a w innych sprawach zawisłych przed tut. sądem podawała kwotę 7.207.857,79 zł). W odpowiedzi na wezwanie w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), skarżąca podała, że w wyniku wprowadzenia nowych regulacji prawnych w zakresie stawek podatku od gier, zmieniły się całkowicie warunki prowadzenia działalności gospodarczej. Obowiązujące przepisy nie dają możliwości uzyskania nowych zezwoleń na działalność w zakresie automatów o niskich wygranych oraz salonów gier. Podkreśliła, że obecnie istnieje możliwość kontynuowania działalności w oparciu o zezwolenia uzyskane na podstawie przepisów sprzed 1 stycznia 2010r.. Taki stan prawny powoduje, że działalność prowadzona przez spółkę, przy braku zmiany profilu dotychczasowej działalności zakończy się najpóźniej w 2015r.. Argumentując swój wniosek skarżąca wskazała, że drastyczna zmiana stanu prawnego doprowadziła do zapaści finansowej. Pomimo kontynuowania działalności w ramach uzyskanych wcześniej zezwoleń prowadzenie jej jest bardzo utrudnione z uwagi na działalność różnych organów państwa, których kontrole są nastawione na likwidację tego segmentu rynku usług rozrywkowych. Podniosła, że nowa ustawa spowodowała, że posiadane przez nią automaty stały się rzeczami bez wartości. Oświadczyła, iż nie posiada środków na opłacenie tzw. wpisowego, gdyż przychody skarżącej w związku z wprowadzeniem przepisów ustawy o grach hazardowych zmalały znacząco w stosunku do roku 2009 i 2010. Środki uzyskiwane przez stronę z uwagi na podwyżkę podatku od gier z 180 euro na 2.000 zł przeznaczane są na regulowanie danin publicznoprawnych. Spółka eksploatuje około 200 automatów, co stanowi 7% stanu funkcjonujących urządzeń pod rządami ustawy sprzed 1 stycznia 2010r., w konsekwencji czego nie posiada środków na bieżącą działalność. Wskazała także, że łączna wysokość wydatków, do poniesienia których zobowiązana jest spółka, znacząco przekracza ilość środków zgromadzonych na rachunkach bankowych. Dodatkowo stwierdziła, że środki trwałe to w większości automaty do gier o niskich wygranych, których w obecnym stanie prawnym obowiązującym w Polsce jak i za granicą nie da się sprzedać. Wnioskodawczyni przedłożyła również: aktualne wyciągi z dwóch rachunków bankowych, deklarację CIT-8 za rok 2012 i 2013, a ponadto sprawozdanie zarządu z działalności spółki w 2012r. z dnia 5 maja 2014r.. Strona poinformowała, że sprawozdanie finansowe za 2013r. jest w trakcie sporządzania z uwagi na wycenę majątku przez rzeczoznawców. Nie wyjaśniła natomiast przyczyny zmniejszenia wysokości zajęć na rachunkach bankowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 243 § 1 i art. 246 § 2 pkt 2 ww. ustawy p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym może zostać przyznane na wniosek strony, będącej osobą prawną, jeżeli wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Generalną zasadą postępowania przed sądami administracyjnymi jest konieczność ponoszenia przez strony kosztów postępowania związanych z udziałem w sprawie. Zasady i stosowanie prawa pomocy znane są wnioskodawcy z uzasadnień uprzednio wydanego postanowienia tut. Sąd z dnia 11 października 2013r. oraz ww. postanowienia Naczelnego Sąd Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2013r.. Sąd w tym miejscu wyjaśnia, że zmiana sytuacji finansowej skarżącej poprzez uwzględnienie finansów strony na koniec 2013r. w deklaracji CIT-8 spowodowała, że merytorycznej ocenie tut. Sądu podlega również ponowny, drugi w niniejszej sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych, złożony obecnie na etapie wniesienia skargi kasacyjnej od ww. postanowienia WSA w Olsztynie z dnia 3 marca 2014r. o odrzuceniu skargi spółki. Rozpoznając wniosek Sąd uznał, że sytuacja finansowa Spółki nie uzasadnia przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Spółka nie dowiodła, że w jej aktualnej sytuacji zaistniały przesłanki przewidziane w art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.. Nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. W ocenie Sądu dotychczasowa argumentacja przemawiająca za odmową przyznania prawa pomocy nadal ma zastosowanie w sprawie, gdyż uzasadniając aktualny wniosek skarżąca wiernie powtórzyła okoliczności przedstawione we wniosku o przyznanie prawa pomocy, zakończonym ww. postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2013r.. NSA w uzasadnieniu powołanego postanowienia wskazał już, że osoba prawna oraz inna organizacja nieposiadająca osobowości prawnej nie może powoływać się tylko na to, że aktualnie nie dysponuje środkami na poniesienie kosztów sądowych, ale musi także wykazać, że nie ma ich mimo, że podjęła wszelkie niezbędne działania, by zdobyć fundusze na pokrycie wydatków. Z przedstawionych na skutek wezwania deklaracji CIT-8 za rok 2013 wynika, że strata na koniec 2013r. wynosiła 112.487,38 zł, co wskazuje na polepszanie się sytuacji spółki w porównaniu z poprzednim rokiem, kiedy strata na koniec 2012r. wyniosła 888.485,30 zł. Ponadto z informacji dotyczących rachunków bankowych i ich zajęcia wynika jedynie, że kwota zablokowana na wykazanym przez stronę rachunku nr "[...]" wynosi -6.697.100,67 zł, przy czym saldo początkowe na 30.04.2014r. i końcowe na 31.05.2014r. wynosiło po 15.870,- zł, a saldo dostępne -6.681.230,67 zł. Z kolei na rachunku nr "[...]" kwota zablokowana wynosiła -7.624.346,59 zł, a saldo początkowe na 14.04.2014r. i końcowe na 31.05.2014r. wynosiło po 21.113,44 zł, zaś saldo dostępne -7.603.233,15 zł. Wnioskodawczyni nie wyjaśniła jednak przyczyn zmniejszenia wysokości zajęć na rachunkach bankowych kwot w postępowaniu zabezpieczającym do wysokości ponad 6.697.100,67 zł (w pierwszym wniosku było to 8.700.000 zł, a w innych sprawach zawisłych przed tut. sądem podawała kwotę 7.207.857,79 zł), do czego wyraźnie zobowiązywało stronę wezwanie sądu. Powyższe dodatkowo powoduje, że nie ma aktualnie także możliwości dokonania rzetelnej oceny sytuacji finansowej strony, która przedstawia ją w sposób niepełny. Niemniej spółka składając obecnie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych na skutek wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej, działała z pełną wiedzą powodów odmowy zwolnienia od kosztów sądowych na wcześniejszym etapie postępowania sądowoadministracyjnego. Była świadoma tego, że zabezpieczenie rachunku bankowego nie jest tożsame z niemożliwością korzystania przez zobowiązanego z rachunku bankowego, a tego typu blokada środków do oznaczonej wysokości na rachunku nie oznacza niemożności korzystania z rachunku. Powyższe wyjaśnił najpierw tut. Sąd, a następnie NSA w uzasadnieniu ww. postanowienia z dnia 18 grudnia 2013r., co pozostaje nadal aktualne przy ocenie bieżącej sytuacji materialnej spółki. Istotna dla rozstrzygnięcia pozostaje także wartość należącego do spółki majątku trwałego – 3.529.630,17 zł. Ponadto jak podkreślił NSA nawet jeżeliby przyjąć, że – jak twierdzi strona – automaty do gier stanowiące znaczną część jej majątku nie mogą zostać spieniężone z uwagi na brak popytu na tego rodzaju ruchomości, to nie można tracić z pola widzenia, że skarżąca posiada również inne składniki majątku o znacznej wartości np. budynki, lokale, obiekty inżynierii lądowej i morskiej o wartości 541.264,- zł czy też wierzytelność z tytułu udzielonej pożyczki na kwotę 901.045,94 zł. (powyższe dane uwzględniają stan na 31.07.2013r.). Ponadto spółka ma możliwość pozyskania środków finansowych w szczególny sposób, jakim jest zobowiązanie wspólników do dopłat. Powyższe pozostaje aktualne przy ocenie obecnej sytuacji materialnej strony. Zatem skarżąca powiela argumentację przedstawioną w pierwszym wniosku o przyznanie prawa pomocy, co do której sądy się już ustosunkowały w niniejszej sprawie, nie dającą jednak podstaw do pozytywnego załatwienia wniosku również na jej obecnym etapie. Podobnie niekorzystna dla spółki nowelizacja ustawy o grach hazardowych zmieniająca dotychczasowe zasady udzielania licencji na automaty do gier nie może wyłączać powinności ponoszenia kosztów postępowania sądowego, które immanentnie są związane z ryzykiem prowadzenia działalności gospodarczej. Jak ponadto wynika z deklaracji CIT-8 na koniec 2013r. spółka odnotowała przychody w wysokości 93.956.187,69 zł, co przekonuje o dużym potencjale podmiotu. Rozpatrując złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych Sąd wziął pod uwagę wysokość kosztów sądowych w niniejszej sprawie w kwocie 2.348,- zł w związku z wniesieniem skargi kasacyjnej. Strona została ponadto zobowiązana do opłacenia wpisów od skarg kasacyjnych w ogólnej kwocie przewyższającej 5 tys. zł w pozostałych sprawach zawisłych przed tut. sądem, w których WSA w Olsztynie odmówił zwolnienia z kosztów sądowych. Biorąc pod uwagę powyższe uznano przede wszystkim, że sytuacja finansowa spółki nie uzasadnia przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Spółka posiada bowiem wciąż majątek, który pozwoli uiścić należne koszty sądowe. Nie przedstawiła ponadto przyczyn zmniejszenia wysokości zajęć na rachunkach bankowych, co powoduje, że nie ma aktualnie możliwości dokonania pełnej oceny sytuacji finansowej strony. Tym samym nie spełnia przesłanek przewidzianych w art. 246 § 2 p.p.s.a.. Z tych względów na podstawie art. 254 § 1 i art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.