I SA/Ol 50/10

PostanowienieWSA w Olsztynie2010-03-24

Skład orzekający: Małgorzata Klimek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sytuacja majątkowa wnioskodawcy, obejmująca znaczne zadłużenie, zajęcie rachunków bankowych i wypowiedziane umowy kredytowe, uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego?
Ratio decidendi
Sytuacja majątkowa wnioskodawcy, charakteryzująca się znacznym zadłużeniem wobec Urzędu Skarbowego, ZUS i firmy zewnętrznej, wypowiedzianymi umowami kredytowymi, zajęciem rachunków bankowych oraz brakiem bieżących dochodów z prowadzonej działalności gospodarczej i rolnej, uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wnioskodawca nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania.
Stan faktyczny
Skarżący Z. W. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie dotyczącej odmowy przyznania płatności. Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą i rolną, jednak nie osiąga z nich dochodów. Posiada znaczne zadłużenie wobec Urzędu Skarbowego, ZUS i firmy zewnętrznej, a jego konta bankowe są zajęte. Banki wypowiedziały mu umowy kredytowe. Na utrzymaniu skarżącego pozostaje żona i dwoje dzieci.
Rozstrzygnięcie
Przyznano Z. W. prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Małgorzata Klimek po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. W. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi Z. W. na decyzję Dyrektora Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie: odmowy przyznania płatności postanawia: przyznać Z. W. prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego Skarżący Z. W. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w tym wpisu od skargi w wysokości 200 zł oraz o ustanowienie radcy prawnego. Ze złożonego przez skarżącego formularza wniosku o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, iż Z. W. prowadzi działalność gospodarczą, z której nie uzyskuje żadnych miesięcznych dochodów We wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z żoną oraz dwojgiem dzieci, którzy pozostają na jego utrzymaniu. Skarżący jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni 38,86 ha w "[...]", gm. "[...]" – zakupionego na kredyt oraz działki budowlanej w "[...]" o powierzchni 236 m2 zabudowanej budynkiem o powierzchni 440 m2 o wartości 1,9 mln zabezpieczonej hipoteką. Nie posiada oszczędności – konta zajęte są przez Urząd Skarbowy. Ponadto jest właścicielem samochodu marki "[...]", rok prod. 2000 o wartości około 8.000 zł, również zabezpieczonego przez Urząd Skarbowy. Argumentując wniosek skarżący wskazał, iż prowadzi działalność gospodarczą i turystyczną. Działalność gastronomiczno–turystyczna prowadzona we własnym lokalu w "[...]" to działalność sezonowa, obecnie panuje w "[...]" martwy sezon. Ponadto skarżący wskazał, iż uprzedni sezon jak i poprzedzające go sezony ze względu na pogodę nie należał do udanych. Niepewna pogoda jak i anomalie pogodowe ("[...]") powodują, ze turyści wolą korzystać z oferty wycieczek zagranicznych. Skarżący wskazał również, iż prowadzi działalność gospodarczą w "[...]" w niewielkim wynajmowanym lokalu oraz gospodarstwo rolne w "[...]". Podniósł, iż posiada liczne zobowiązania wobec Urzędu Skarbowego, wobec firmy "[...]" oraz wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Ma zablokowane konta prowadzone w związku z działalnością gospodarczą oraz konta prywatne. Urząd Skarbowy zajął wszystko co możliwe, konto w mleczarni, wpisał hipoteki przymusowe na nieruchomościach. Firma straciła płynność finansową. Bank wypowiedział mu umowy kredytowe. Wskazał, iż podejmował i podejmuje działania zmierzające do naprawy jego sytuacji i chce rozwijać działalność gospodarczą, ale na dzień dzisiejszy nie jest w stanie wpłacić wpisu sądowego. Skarżący wyjaśnił także, iż posiada kredyty w Banku PKO BP Oddział w "[...]", które bank mu wypowiedział. Są to kredyt preferencyjny na działalność rolniczą z linii Młody Rolnik oraz kredyty zaciągnięte na działalność gospodarczą. Do złożonego wniosku skarżący załączył dokumenty: Załącznik nr 1 – zadłużenie wobec Urzędu Skarbowego na dzień 04.11. 2008 r. w łącznej wysokości 1.773.521,52 zł (k. 16-18 akt sądowych). Załącznik nr 2 – zadłużenie wobec firmy "[...]" na kwotę 200.000 zł (k. 19 – akt sądowych). Załącznik nr 3 – zadłużenie wobec ZUS na kwotę 28.232,12 zł ( k. 20-37 akt sądowych). Oceniając wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy powinien zbadać sytuację majątkową wnioskodawcy, a w szczególności skonfrontować jego dochody z udokumentowanymi wydatkami. Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona stosownie do przepisu art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej cyt. jako p.p.s.a.), jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Pismem z dnia 23.02.2010r., skarżący wezwany został do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie dodatkowych oświadczeń w zakresie: szczegółowych miesięcznych wydatków w tym rat kredytów i pożyczek, wyjaśnień czy korzysta z innych form pomocy, przedłożenia tytułu prawnego do zamieszkiwanej nieruchomości, przedłożenia wyciągów z rachunków bankowych, przedłożenia odpisów zeznań podatkowych za ubiegły rok oraz rachunku zysków i strat za 2009r i styczeń 2010r., wyjaśnień w zakresie z czego skarżący wraz z rodziną się utrzymuje w związku z "brakiem dochodów", wyjaśnień w zakresie szacunkowej wartości posiadanego majątku – nieruchomości rolnej oraz uzyskiwanego dochodu z tej nieruchomości w tym także dopłat, wyjaśnień w zakresie rodzaju i charakteru nieruchomości położonej w "[...]" oraz uzyskiwanego z niej dochodu, wyjaśnień w zakresie rodzaju działalności prowadzonej w "[...]" oraz uzyskiwanego z tego tytułu dochodu, przedłożenia odpisów wszystkich umów kredytowych oraz dokumentów potwierdzających spłacanie zaciągniętych zobowiązań, wyjaśnienia konsekwencji wypowiedzenia umów kredytowych przez banki, wyjaśnienia w zakresie uregulowania zobowiązania (III raty – łącznie w wysokości 200.000 zł) wobec firmy "[...]", przedłożenia dokumentów potwierdzających zajęcie majątku, prowadzoną egzekucję, W wykonaniu wezwania wnioskodawca wskazał, iż miesięcznie ponosi wydatki związane z utrzymaniem rodziny w kwocie około 1.500 zł, korzysta z pomocy rodziny w zakresie codziennego życia. Nie posiada tytułu prawnego do domu w którym zamieszkuje, jest to dom jego rodziców, u których zamieszkuje wraz z rodziną. Skarżący oświadczył, iż posiada rachunki bankowe prywatne i firmowe – zajęte przez Urząd Skarbowy. Nikt z jego rodziny nie posiada polis ubezpieczeniowych. Z prowadzonej działalności za rok 2008 i 2009 wystąpiła strata. Oświadczył, iż posiadaną nieruchomość rolną w "[...]" zakupił za kredyt z linii Młody Rolnik. Prowadzi tam działalność rolniczą polegającą na hodowli bydła mlecznego. W roku 2009 z działalności tej nie wystąpił dochód. Ponadto połowa środków przelewanych przez mleczarnię zajęta jest przez Urząd Skarbowy, za drugą połowę środków kupuje paszę dla zwierząt. Podniósł również, iż wszystkie kredyty zostały mu wypowiedziane. Nie może ubiegać się o żadne kredyty ponieważ wszystkie konta zajął Urząd Skarbowy, ponadto banki wymagają potwierdzenia, iż wnioskodawca nie posiada zadłużenia wobec organów podatkowych i ZUS. Wskazał, iż nadal posiada zadłużenie wobec firmy "[...]". W wynajmowanym w "[...]" lokalu prowadzi działalność polegającą na skupie i sprzedaży złomu złota i srebra. Dochód z tytułu tej działalności w roku 2009 wyniósł 7813,03 zł, natomiast w styczniu 2010r dochód nie wystąpił. W załączeniu przedstawiono kopie: pism dotyczących wypowiedzenia umów kredytowych, wyciągi z rachunków bankowych, zeznanie podatkowe za rok 2008, podatkowej księgi przychodów i rozchodów, zawiadomień o zajęciu rachunków przez Naczelnika Urzędu Skarbowego, protokołu zajęcia ruchomości. Rozpoznając niniejszy wniosek zważono, co następuje: Stosownie do regulacji z art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym (w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika) - gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Ze złożonego oświadczenia i dołączonych dokumentów wynika, że sytuacja materialna Z. W. uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wprawdzie skarżący prowadzi działalność gospodarczą oraz gospodarstwo rolne, to jednak aktualnie nie osiąga z tego tytułu dochodów. Z prowadzonej działalności gospodarczej w ubiegłym roku skarżący poniósł stratę, natomiast przyznane dopłaty bezpośrednie z Unii Europejskiej zostały przekazane na konto zajęte przez organ egzekucyjny. Skarżący posiada również znaczne zadłużenie. Z przedstawionych list zaległości podatkowych wraz z odsetkami wynika, że na dzień 04.11.2008r. wynosiły one 1.773.521,52 zł, skarżący posiada także zaległości w opłacaniu składek ZUS (k. 20-37) oraz zadłużenie wobec firmy "[...]" (k. 19). Z dokumentów wynika także, że bank PKO BP S.A. wypowiedział skarżącemu w dniu 13.03.2008 r. umowy kredytowe wzywając do spłaty należności w łącznej kwocie 1.121.507,41 zł (k. 96-98). W związku z wypowiedzeniem umów kredytowych skarżący został również zobowiązany przez Bank PKO BP S.A. do zwrotu dopłat z ARiMR wraz odsetkami na łączną kwotę 829.974,61 zł (k. 99-102). Ponadto jak wynika z wyciągów z rachunków bankowych w Banku Pekao S.A. skarżącemu zablokowano środki na kwotę 9.999.999.999.999,99 zł. (k. 63-72). Co prawda skarżący posiada majątek nieruchomy, niemniej jednak został on zakupiony na kredyt i jest zabezpieczony hipoteką. Na utrzymaniu Z. W. pozostaje żona oraz dwoje dzieci, zamieszkują oni w domu należącym do rodziców skarżącego. Biorąc pod uwagę przedstawione okoliczności, a w szczególności wysokie zadłużenie, zajęcie rachunków bankowych przez organ egzekucyjny, a także fakt wypowiedzenia umów kredytowych przez bank należy stwierdzić, że skarżący nie jest obecnie w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania w niniejszej sprawie. W tej sytuacji, za uzasadnione uznać należy przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W związku z tym na podstawie art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a. w oparciu o art. 258§2 pkt 7 p.p.s.a. orzec należało jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło