I SA/Ol 51/10

PostanowienieWSA w Olsztynie2010-03-24

Skład orzekający: Małgorzata Klimek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna skarżącego, obejmująca wysokie zadłużenie, zajęcie rachunków bankowych i wypowiedziane umowy kredytowe, uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego?
Ratio decidendi
Sytuacja materialna skarżącego, charakteryzująca się znacznym zadłużeniem wobec Urzędu Skarbowego, ZUS i firmy zewnętrznej, wypowiedzianymi umowami kredytowymi oraz zajęciem rachunków bankowych przez organ egzekucyjny, uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, mimo posiadania majątku, który jest obciążony hipotekami i kredytami.
Stan faktyczny
Skarżący Z. W. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie dotyczącej odmowy przyznania płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Skarżący prowadzi działalność gospodarczą i rolniczą, ale obecnie nie osiąga z nich dochodów. Posiada znaczne zadłużenie wobec Urzędu Skarbowego, ZUS i firmy zewnętrznej, a jego konta bankowe są zajęte. Banki wypowiedziały mu umowy kredytowe. Na utrzymaniu skarżącego pozostaje żona i dwoje dzieci.
Rozstrzygnięcie
Przyznano Z. W. prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Małgorzata Klimek po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. W. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi Z. W. na decyzję Dyrektora Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie: odmowy przyznania płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania postanawia: przyznać Z. W. prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego Skarżący Z. W. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w tym wpisu od skargi w wysokości 200 zł oraz o ustanowienie radcy prawnego. Ze złożonego przez skarżącego formularza wniosku o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, iż Z. W. prowadzi działalność gospodarczą, z której nie uzyskuje żadnych miesięcznych dochodów We wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z żoną oraz dwojgiem dzieci, którzy pozostają na jego utrzymaniu. Skarżący jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni 38,86 ha w "[...]", gm. "[...]" – zakupionego na kredyt oraz działki budowlanej w "[...]" o powierzchni 236 m2 zabudowanej budynkiem o powierzchni 440 m2 o wartości 1,9 mln zabezpieczonej hipoteką. Nie posiada oszczędności – konta zajęte są przez Urząd Skarbowy. Ponadto jest właścicielem samochodu marki "[...]", rok prod. 2000 o wartości około 8.000 zł, również zabezpieczonego przez Urząd Skarbowy. Argumentując wniosek skarżący wskazał, iż prowadzi działalność gospodarczą i turystyczną. Działalność gastronomiczno–turystyczna prowadzona we własnym lokalu w "[...]" to działalność sezonowa, obecnie panuje w "[...]" martwy sezon. Ponadto skarżący wskazał, iż uprzedni sezon jak i poprzedzające go sezony ze względu na pogodę nie należał do udanych. Niepewna pogoda jak i anomalie pogodowe ("[...]") powodują, ze turyści wolą korzystać z oferty wycieczek zagranicznych. Skarżący wskazał również, iż prowadzi działalność gospodarczą w "[...]" w niewielkim wynajmowanym lokalu oraz gospodarstwo rolne w "[...]". Podniósł, iż posiada liczne zobowiązania wobec Urzędu Skarbowego, wobec firmy "[...]" oraz wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Ma zablokowane konta prowadzone w związku z działalnością gospodarczą oraz konta prywatne. Urząd Skarbowy zajął wszystko co możliwe, konto w mleczarni, wpisał hipoteki przymusowe na nieruchomościach. Firma straciła płynność finansową. Bank wypowiedział mu umowy kredytowe. Wskazał, iż podejmował i podejmuje działania zmierzające do naprawy jego sytuacji i chce rozwijać działalność gospodarczą, ale na dzień dzisiejszy nie jest w stanie wpłacić wpisu sądowego. Skarżący wyjaśnił także, iż posiada kredyty w Banku PKO BP Oddział w "[...]", które bank mu wypowiedział. Są to kredyt preferencyjny na działalność rolniczą z linii Młody Rolnik oraz kredyty zaciągnięte na działalność gospodarczą. Do złożonego wniosku skarżący załączył dokumenty: Załącznik nr 1 – zadłużenie wobec Urzędu Skarbowego na dzień 04.11. 2008 r. w łącznej wysokości 1.773.521,52 zł (k. 16-18 akt sądowych). Załącznik nr 2 – zadłużenie wobec firmy "[...]" na kwotę 200.000 zł (k. 19 – akt sądowych). Załącznik nr 3 – zadłużenie wobec ZUS na kwotę 28.232,12 zł ( k. 20-37 akt sądowych). Oceniając wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy powinien zbadać sytuację majątkową wnioskodawcy, a w szczególności skonfrontować jego dochody z udokumentowanymi wydatkami. Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona stosownie do przepisu art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm., dalej cyt. jako p.p.s.a.), jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Pismem z dnia 23.02.2010r., skarżący wezwany został do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie dodatkowych oświadczeń w zakresie: szczegółowych miesięcznych wydatków w tym rat kredytów i pożyczek, wyjaśnień czy korzysta z innych form pomocy, przedłożenia tytułu prawnego do zamieszkiwanej nieruchomości, przedłożenia wyciągów z rachunków bankowych, przedłożenia odpisów zeznań podatkowych za ubiegły rok oraz rachunku zysków i strat za 2009r i styczeń 2010r., wyjaśnień w zakresie z czego skarżący wraz z rodziną się utrzymuje w związku z "brakiem dochodów", wyjaśnień w zakresie szacunkowej wartości posiadanego majątku – nieruchomości rolnej oraz uzyskiwanego dochodu z tej nieruchomości w tym także dopłat, wyjaśnień w zakresie rodzaju i charakteru nieruchomości położonej w "[...]" oraz uzyskiwanego z niej dochodu, wyjaśnień w zakresie rodzaju działalności prowadzonej w "[...]" oraz uzyskiwanego z tego tytułu dochodu, przedłożenia odpisów wszystkich umów kredytowych oraz dokumentów potwierdzających spłacanie zaciągniętych zobowiązań, wyjaśnienia konsekwencji wypowiedzenia umów kredytowych przez banki, wyjaśnienia w zakresie uregulowania zobowiązania (III raty – łącznie w wysokości 200.000 zł) wobec firmy "[...]", przedłożenia dokumentów potwierdzających zajęcie majątku, prowadzoną egzekucję, W wykonaniu wezwania wnioskodawca wskazał, iż miesięcznie ponosi wydatki związane z utrzymaniem rodziny w kwocie około 1.500 zł, korzysta z pomocy rodziny w zakresie codziennego życia. Nie posiada tytułu prawnego do domu w którym zamieszkuje, jest to dom jego rodziców, u których zamieszkuje wraz z rodziną. Skarżący oświadczył iż posiada rachunki bankowe prywatne i firmowe – zajęte przez Urząd Skarbowy. Nikt z jego rodziny nie posiada polis ubezpieczeniowych. Z prowadzonej działalności za rok 2008 i 2009 wystąpiła strata. Oświadczył, iż posiadaną nieruchomość rolną w "[...]" zakupił za kredyt z linii Młody Rolnik. Prowadzi tam działalność rolniczą polegającą na hodowli bydła mlecznego. W roku 2009 z działalności tej nie wystąpił dochód. Ponadto połowa środków przelewanych przez mleczarnię zajęta jest przez Urząd Skarbowy, za drugą połowę środków kupuje paszę dla zwierząt. Podniósł również , iż wszystkie kredyty zostały mu wypowiedziane. Nie może ubiegać się o żadne kredyty ponieważ wszystkie konta zajął Urząd Skarbowy, ponadto banki wymagają potwierdzenia, iż wnioskodawca nie posiada zadłużenia wobec organów podatkowych i ZUS. Wskazał, iż nadal posiada zadłużenie wobec firmy "[...]" W wynajmowanym w "[...]" lokalu prowadzi działalność polegającą na skupie i sprzedaży złomu złota i srebra. Dochód z tytułu tej działalności w roku 2009 wyniósł 7813,03 zł, natomiast w styczniu 2010r dochód nie wystąpił. W załączeniu przedstawiono kopie: pism dotyczących wypowiedzenia umów kredytowych, wyciągi z rachunków bankowych, zeznanie podatkowe za rok 2008, podatkowej księgi przychodów i rozchodów, zawiadomień o zajęciu rachunków przez Naczelnika Urzędu Skarbowego, protokołu zajęcia ruchomości. Rozpoznając niniejszy wniosek zważono, co następuje: Stosownie do regulacji z art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym (w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika) - gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Ze złożonego oświadczenia i dołączonych dokumentów wynika, że sytuacja materialna Z. W. uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wprawdzie skarżący prowadzi działalność gospodarczą oraz gospodarstwo rolne, to jednak aktualnie nie osiąga z tego tytułu dochodów. Z prowadzonej działalności gospodarczej w ubiegłym roku skarżący poniósł stratę, natomiast przyznane dopłaty bezpośrednie z Unii Europejskiej zostały przekazane na konto zajęte przez organ egzekucyjny. Skarżący posiada również znaczne zadłużenie. Z przedstawionych list zaległości podatkowych wraz z odsetkami wynika, że na dzień 04.11.2008r. wynosiły one 1.773.521,52 zł, skarżący posiada także zaległości w opłacaniu składek ZUS (k. 20-37) oraz zadłużenie wobec firmy "[...]" (k. 19). Z dokumentów wynika także, że bank PKO BP S.A. wypowiedział skarżącemu w dniu 13.03.2008 r. umowy kredytowe wzywając do spłaty należności w łącznej kwocie 1.121.507,41 zł (k. 96-98). W związku z wypowiedzeniem umów kredytowych skarżący został również zobowiązany przez Bank PKO BP S.A. do zwrotu dopłat z ARiMR wraz odsetkami na łączną kwotę 829.974,61 zł (k. 99-102). Ponadto jak wynika z wyciągów z rachunków bankowych w Banku Pekao S.A.skarżącemu zablokowano środki na kwotę 9.999.999.999.999,99 zł. (k. 63-72). Co prawda skarżący posiada majątek nieruchomy, niemniej jednak został on zakupiony na kredyt i jest zabezpieczony hipoteką. Na utrzymaniu Z. W. pozostaje żona oraz dwoje dzieci, zamieszkują oni w domu należącym do rodziców skarżącego. Biorąc pod uwagę przedstawione okoliczności, a w szczególności wysokie zadłużenie, zajęcie rachunków bankowych przez organ egzekucyjny, a także fakt wypowiedzenia umów kredytowych przez bank należy stwierdzić, że skarżący nie jest obecnie w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania w niniejszej sprawie. W tej sytuacji, za uzasadnione uznać należy przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W związku z tym na podstawie art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a. w oparciu o art. 258§2 pkt 7 p.p.s.a. orzec należało jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło