I SA/Ol 51/11
WyrokWSA w Olsztynie2011-03-09
Skład orzekający: Zofia Skrzynecka, Wiesława Pierechod, Wojciech Czajkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) rolnikowi, który zadeklarował grunty, które w międzyczasie stały się własnością innej osoby i były użytkowane przez inną osobę, a także czy organ miał obowiązek pouczyć rolnika o konsekwencjach nieaktualizowania danych we wniosku?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo odmówiły przyznania pomocy finansowej. Kluczowe znaczenie ma rzeczywiste użytkowanie gruntów na dzień 31 maja 2010 r., a nie tytuł prawny do nich. Rolnik, składając wniosek, zobowiązał się do niezwłocznego informowania o wszelkich zmianach, a jego zaniedbanie w tym zakresie, niezależnie od dobrej wiary czy wiedzy o zmianach własności, skutkowało utratą prawa do płatności. Przepisy prawa unijnego, mające pierwszeństwo przed Kodeksem postępowania administracyjnego, ograniczają obowiązek pouczania i możliwość dokonywania zmian we wniosku po stwierdzeniu nieprawidłowości.Stan faktyczny
Rolnik A. F. złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW). Organy administracji odmówiły przyznania pomocy, ponieważ grunty wskazane we wniosku stały się własnością innej osoby i były użytkowane przez jeszcze inną osobę, a także stwierdzono znaczną różnicę między zadeklarowaną a faktyczną powierzchnią gruntów. Rolnik zarzucił organom wadliwe ustalenie stanu faktycznego, naruszenie przepisów KPA oraz brak pouczenia o konsekwencjach nieaktualizowania danych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Zofia Skrzynecka Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Pierechod (spr.) Sędzia WSA Wojciech Czajkowski Protokolant Monika Gajowniczek po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 9 marca 2011r. sprawy ze skargi A. F. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych o niekorzystnych warunkach gospodarowania oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia 02.12.2010r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji w O. z dnia 28.10.2010r. nr "[...]", którą odmówiono przyznania A. F. pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania.
Z motywów decyzji oraz akt sprawy wynika, że:
A. F. we wniosku z dnia 13.05.2010r. ubiegał się m.in. o przyznanie płatności do gruntów rolnych z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na 2010r. do powierzchni 31,56 ha. W toku postępowania organ ustalił, że wykazane we wniosku działki nr 179/1 i 49/2, położone w woj. "[...]", powiecie o., gminie G., obrębie R., stały się własnością innej osoby. W załączonych aktach innej sprawy widnieje kopia postanowienia Sądu Rejonowego z 05.02.2009r. sygn. akt "[...]" o przysądzeniu prawa własności tych działek na rzecz nabywcy D. S. Z kolei Z. G. powołując się na ustną umowę z nabywcą złożył oświadczenie z dnia 30.08.2010r., iż to on użytkuje rolniczo sporne grunty od dnia 15.05.2010r. Potwierdzając tę okoliczność A. F. w piśmie z 15.10.2010r. podał, że przystępując w połowie maja 2010r. do zasiewu tych działek stwierdził, że uprzedził go w tych działaniach właśnie Z. G.
Decyzją z dnia 28.10.2010r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w O. odmówił przyznania rolnikowi pomocy finansowej z tytułu ONW do działek rolnych lub ich części położnych na obszarze ONW. W uzasadnieniu decyzji organ powołał się na treść § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11.03.2009r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. z 2009r. nr 40, poz. 329 ze zm.) i art. 366 ustawy z dnia 23.04.1964r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 1964r. nr 16, poz. 93 ze zm.). Wskazał, że powodem odmowy jest okoliczność, iż sporne działki na dzień 31.05.2010r. były użytkowane przez Z. G., gdyż decydujące znaczenie przy rozpatrywaniu wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich ma to, czy osoba użytkuje działki w rzeczywistości oraz czy jest ich posiadaczem. Kwestia własności działki nie jest podstawą przyznania płatności.
Organ podał, że Sąd Okręgowy oddalił zażalenie na w/w postanowienie Sądu Rejonowego z 05.02.2009r. Rolnik zadeklarował powierzchnię na obszarze ONW strefa nizinna I wynoszącą 31,56 ha , natomiast organ stwierdził, iż wynosi ona 24,31 ha. Wyliczył różnicę wynoszącą 29,8231% i poinformował, że zgodnie z art. 16 ust. 2 akapit 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006 z dnia 07.12.2006r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do działań wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U.UE.L. z 2006r., nr 368, str. 74 ze zm.), jeśli różnica między powierzchnią zadeklarowaną do płatności a powierzchnią stwierdzoną przekracza 20% to nie przyznaje się pomocy w danym roku.
Kierownik Biura uznał ponadto, że nie zachodzą okoliczności do odstąpienia od zastosowania obniżek, wskazane w art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30.11.2009r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz.U.UE.L. z 2009r. nr 316, str. 65 ze zm.). W jego ocenie rolnik nie wykazał, iż nie jest winien stwierdzonych nieprawidłowości, dopuścił się natomiast co najmniej niedbalstwa przy wypełnianiu wniosku, gdyż producent rolny nie powinien składać wniosku przyznanie płatności bez uprzedniego zweryfikowania zgodności ze stanem faktycznym działek, które uprawiał w 2010r.
W odwołaniu od decyzji wnioskujący wniósł o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania albo przyznanie płatności z obszaru ONW o powierzchni 24,31 ha oraz umorzenie postępowania co do płatności z obszaru 7,25 ha. Zarzucił decyzji naruszenie:
– art. 7 oraz 77 Kpa poprzez wadliwe ustalenie okoliczności faktycznych, istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. W szczególności pominięto kwestię daty powzięcia przez niego wiadomości o przysądzeniu prawa własności spornych gruntów rolnych na rzecz W. S., działania w dobrej wierze w dacie złożenia wniosku o przyznanie płatności na rok 2010 oraz podjęcia zabiegów agrotechnicznych na działkach nr 179/1 oraz 49/2,
– art. 7, 8 oraz 9 Kpa poprzez niepouczenie go o konsekwencjach nieaktualizowania danych podanych we wniosku o przyznanie płatności.
Skarżący wskazał także, że wiedzę o treści rozstrzygnięcia sądu w kwestii ustanowienia nowego właściciela działek ewidencyjnych nr 179/1 oraz 49/2, powziął dopiero w dniu doręczenia jego pełnomocnikowi odpisu postanowienia wydanego 31.05.2010r. przez Sąd Okręgowy na posiedzeniu niejawnym – t.j. 11.06.2010r., co świadczy o jego dobrej wierze w momencie składania wniosku o przyznanie płatności na rok 2010.
Odwołujący się podał, że nie dopuścił się niedbalstwa wskazywanego przez Kierownika Biura, gdyż podejmował określone działania agrotechniczne, aby uprawiać przedmiotowe działki. Dokonał wapnowania tych gruntów, zakupił nasiona gryki oraz przygotował maszyny do orki i zasiewu. Jednocześnie podał, że Z. G. zasiewając grykę na spornych gruntach działał bezprawnie, naruszając jego posiadanie.
Wyjaśnił, że zauważył działania Z. G. po przyjeździe na sporne grunty między 15 a 20.05.2010r.
Podniósł, że w przypadku ukarania go odmową przyznania płatności ONW na rok 2010 do całości zadeklarowanego areału, organ I instancji powinien był pouczyć go o tym przed złożeniem wniosku.
Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w uzasadnieniu decyzji z dnia 02.12.2010r. stwierdził, że organ I instancji prawidłowo odmówił przyznania rolnikowi wnioskowanych płatności. Podkreślił, że jednym z warunków przyznania płatności ONW na 2010r. jest posiadanie zadeklarowanych gruntów na dzień 31.05.2010r. Organ podał, że na tle orzecznictwa sądów administracyjnych liczy się tu rzeczywisty sposób użytkowania gruntów, a nie zapisy w umowach czy ewidencjach gruntów i budynków. Przy czym nie jest zadaniem organu rozstrzyganie sporów na tle użytkowania określonych gruntów rolnych. Podkreślił, że dopłaty nie są przewidziane dla podmiotów dysponujących jedynie tytułem prawnym do danego gruntu i nie zajmujących się produkcją rolną. Organ potwierdził prawidłowość ustaleń Kierownika Biura, iż to Z. G. udowodnił użytkowanie spornych działek rolnych. Jego wyjaśnienia uznał za spójne i logiczne, a potwierdziły je oświadczenia innych świadków – J. B. i państwa J. i R. T.
Natomiast oświadczenia odwołującego się organ uznał za niespójne i pozostające ze sobą w sprzeczności. Z tego też powodu nie zostały one uwzględnione. Ponadto na tle wyjaśnień wnioskującego w piśmie z 15.10.2010r., że w połowie maja 2010r. stwierdził on fakt zaorania i obsiania gruntów organ uznał, że to Z. G. był na dzień 31.05.2010r. faktycznym użytkownikiem gruntów. Z kolei zgłaszając w odwołaniu o wycofanie części wniosku odnośnie spornych działek rolnik ponownie potwierdził brak uprawnień w tym zakresie do ubiegania się o przyznanie płatności ONW. Także wykonania samego wapnowania tego gruntu nie stanowi o faktycznym jego użytkowaniu.
Organ odwoławczy wskazał, że wobec stwierdzenia w maju 2010r. o zaoraniu i obsianiu wskazanych gruntów ,odwołujący się winien był niezwłocznie poinformować o powyższym fakcie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR i wycofać nieużytkowane przez siebie grunty z wniosku o przyznanie płatności na 2010r. Na tle powyższego organ również zauważył, że nie ma znaczenia podnoszona w odwołaniu kwestia dobrej wiary. Skoro strona sama tego nie zgłosiła, za zasadne organ uznał wykluczenie z płatności.
Organ odwoławczy ocenił, że nie ma także znaczenia, kiedy rolnik dowiedział się o przysądzeniu prawa własności spornych gruntów. To, że nastąpiło to z chwilą otrzymania przez jego pełnomocnika odpisu postanowienia sądowego nie wpływa na zasadniczą kwestię, iż decydujące znaczenie ma sprawa faktycznego użytkowania gruntów, nie zaś przysługujący do nich tytuł prawny.
Zarzucane w odwołaniu naruszenia przepisów Dyrektor Oddziału Regionalnego uznał za nieuzasadnione. Nie dopatrzył się żadnego uchybienia w prowadzonym postępowaniu. Stwierdził, że organ I instancji podjął wszelkie niezbędne kroki w celu wyjaśnienia sprawy. Wezwał też obie strony konfliktu i zapewnił możliwość wypowiedzenia się co do okoliczności faktycznych.
Organ wskazał także, iż podpisując wniosek o przyznanie płatności wnioskodawca zobowiązał się do niezwłocznego informowania organu I instancji na piśmie o każdej zmianie, która nastąpi w okresie od dnia jego złożenia do dnia przyznania płatności lub pomocy finansowej objętych wnioskiem, a w szczególności, gdy zmiana dotyczy: wykorzystywania gruntów rolnych, wielkości powierzchni upraw czy też przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego. Nieuzasadniony jest zatem zarzut naruszenia art. 7, 8 i 9 Kpa poprzez niepouczenie go o konsekwencjach nieaktualizowania danych podanych we wniosku o przyznanie płatności.
Organ ocenił ponadto, że żądanie wycofania części wniosku strony nie zasługuje na uwzględnienie, jako sprzeczne z przytoczonym w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego art. 14 ust. 3 w/w rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30.11.2009r. Podał, że skoro Kierownik Biura wskazał w wezwaniu z 27.08.2010r. których działek dotyczą nieścisłości, to nie ma już na etapie postępowania odwoławczego możliwości wycofania z płatności tych gruntów. Wnioskodawca mógł tego dokonać do dnia poinformowania go o wykrytych w sprawie nieprawidłowościach, czego jednak nie uczynił.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A. F. reprezentowany przez radcę prawnego wniósł o uchylenie powyższej decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
1. prawa materialnego - art. 336 Kc poprzez wadliwą wykładnię pojęcia posiadania rzeczy,
2. przepisów postępowania administracyjnego:
– art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 § 1 Kpa wobec odmowy uchylenia decyzji organu I instancji umorzenia postępowania przed tym organem w zakresie przyznania pomocy co do działek nr 179/1 i 49/2,
– art. 7 i 77 Kpa przez wadliwą ocenę zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego:
- daty dowiedzenia się przez skarżącego o przysądzeniu prawa własności na rzecz W. S.,
- posiadania dobrej wiary przez skarżącego w dacie składania wniosku i składaniu wyjaśnień w toku postępowania,
- podjęcia przez skarżącego zabiegów agrotechnicznych w odniesieniu do działek nr 179/1 i 49/2,
– art. 7, 8 i 9 kpa poprzez niepouczenie skarżącego o konsekwencjach nieaktualizowania danych podanych we wniosku o przyznanie płatności, związanych z możliwością nieprzyznania płatności w odniesieniu do całego areału gruntów objętych wnioskiem o płatność, w przypadku nieprawidłowości związanych z częścią areału zgłoszonego do przyznania pomocy.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego podniósł, że skoro strona na etapie odwołania wycofała wniosek w części, co do powierzchni 7,25 ha, to postępowanie administracyjne stało się w tym zakresie bezprzedmiotowe. Nie zachodzą zaś okoliczności z art. 105 § 2 Kpa, zatem organ odwoławczy winien był uchylić decyzję organu I instancji przynajmniej w tym zakresie. W jego ocenie nie stoją temu na przeszkodzie przepisy w/w rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30.11.2009r., gdyż nie stanowią one wyjątku w zakresie uregulowanym w art. 105 § 1 Kpa. Art. 14 wskazanego rozporządzenia nie stanowi zaś podstawy do odmowy umorzenia postępowania w razie cofnięcia żądania rozpoznania sprawy administracyjnej, który nie zmienia wyrażonej w art. 61 § 1 Kpa zasady skargowości przy rozpatrywaniu spraw administracyjnych. Każdy producent rolny może bowiem wyrazić wolę uzyskania pomocy finansowej, jak też może zrezygnować z jej uzyskania nawet w toku postępowania o przyznanie tej pomocy.
Art. 336 Kc naruszono poprzez uznanie, że inna osoba była w posiadaniu zakwestionowanych gruntów w dacie złożenia wniosku (13.05.2010r.) podczas, gdy to skarżący był w ich posiadaniu. Skarżący wiedział wtedy, że nie została ostatecznie rozstrzygnięta kwestia przysądzenia prawa własności działek na rzecz W. S., a ponadto właścicielem tych działek był i nadal jest skarżący. To on je użytkował jako właściciel i posiadacz samoistny. Nie mógł się zatem dopuścić rażącego niedbalstwa, gdyż po jego stronie nie było żadnych uchybień. Natomiast organy obu instancji nie wyjaśniły, czy Z. G. dokonując w dniu 15.05.2010r. orki spornych działek działał jako ich posiadacz mając zawartą umowę dzierżawy, najmu, użytkowania, czy też był jedynie dzierżycielem tych działek, wykonując w tym zakresie jedynie uprawnienia W. S. - ich właściciela od 01.06.2010r. Organy ograniczyły się jedynie do stwierdzenia, że między tymi osobami istnieje ustna umowa z 15.05.2010r. Powyższe ma świadczyć w ocenie skarżącego o braku zrozumienia istoty posiadania. Z drugiej strony powyższe ma potwierdzać dobrą wiarę skarżącego w dniu złożenia wniosku, a dodatkowo przemawia za tym podnoszona już wcześniej okoliczność powzięcia wiadomości o przysądzeniu prawa własności przez Sąd Okręgowy dopiero w dniu 11.06.2010r. - w dacie doręczenia jego pełnomocnikowi postanowienia w tym zakresie. Stąd też wadliwe i dowolne są ustalenia organu II instancji co do okoliczności związanych z powzięciem przez skarżącego wiadomości o zagarnięciu posiadania przedmiotowych działek przez Z G. Za wadliwe strona uznała inne ustalenia niż te, że między 15 a 20.05.2010r. wnioskodawca udał się na wymienione działki w celu dokonania orki i zasiewu gryki, i tam dowiedział się, że jego pole zaczął orać Z. G. Przytaczane zaś w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oświadczenia osób trzecich w żaden sposób nie dyskwalifikują wyjaśnień skarżącego, a wręcz je potwierdzają.
Zarzucił pominięcie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oświadczeń S. G. co do wątpliwości, kto użytkował działki rolne, co ma świadczyć o dowolnej ocenie zgromadzonego materiału dowodowego w niniejszej sprawie.
W ocenie skarżącego wbrew twierdzeniom organu odwoławczego, zabrakło w sprawie czytelnych, klarownych pouczeń i wyjaśnień. Świadczyć ma o tym zachowanie skarżącego, który przedstawił otwarte i prawdziwe wyjaśnienia oraz częściowo cofnął pierwotny wniosek. Podniósł ponadto, że nie bez znaczenia jest, iż rozpoznanie wniosku odbyło się na podstawie nowych przepisów – w/w rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30.11.2009r.
Powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 03.12.2008r. sygn. akt II GSK 466/08 podał, że nie da się pogodzić z zasadą uwzględniania słusznego interesu obywateli i przekonywania, wyciąganie negatywnych konsekwencji dla strony, z uwagi na to, iż we wniosku wystąpił błąd, który został wychwycony przez organ administracji, bez dania możliwości stronie skorygowania tego błędu.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o jej oddalenie.
Na rozprawie w dniu 09.03.2011r. pełnomocnik skarżącego wniósł o dopuszczenie dowodu z pisma Sądu Rejonowego z 08.03.2011r. na okoliczność wykazania zasadności zarzutu skargi o błędnej ocenie stanu faktycznego przez organ II instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sądowa kontrola działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem dokonywana jest według zasad określonych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U nr. 153 poz.1270 ze zm.) zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. Stosownie do art. 133 i 134 tej ustawy Sąd, rozstrzygając w sprawie dokonuje oceny prawidłowości decyzji na podstawie akt, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie prowadzi postępowania dowodowego. Jedynie wyjątkowo, na wniosek strony lub z urzędu może przeprowadzić dowód uzupełniający z dokumentu, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania.( art. 106 § 3 p.p.s.a.). Zgłoszony przez pełnomocnika skarżącego wniosek o przeprowadzenie dowodu z uwierzytelnionej przez niego kopii pisma Starszego Sekretarza Sądowego Sądu Rejonowego, iż postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 31 maja 2010r. "[...]" wraz z uzasadnieniem zostało doręczone pełnomocnikowi w dniu 16.06.2010r.nie został uwzględniony. Z zaskarżonej decyzji i akt sprawy wynika, że kwestia powzięcia wiadomości przez skarżącego o powyższym orzeczeniu nie stanowiła podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, i nie była sporna.
Mając na uwadze wyżej wskazane reguły orzekania Sąd stwierdza ,że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Argumenty w niej zawarte przede wszystkim koncentrują się na wykazaniu naruszenia przez organy Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ( zwanej dalej w skrócie Agencją) przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Tymczasem nie wszystkie zasady i reguły k.p.a. rozumiane w sposób prezentowany przez pełnomocnika skarżącego, są stosowane przy rozpoznawaniu wniosków o płatności ze środków Unii Europejskiej
Zasady i tryb realizacji uprawnień do płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) reguluje ustawa z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich. ( Dz.U. nr.64 poz. 427 ze zm) .
Ustawa ta , określając w art.1 zakres regulacji, wskazuje stosowne rozporządzenie Rady (WE) i powołuje się na przepisy Unii Europejskiej wydane w trybie tego rozporządzenia oraz stanowi, że przepisy ustawy normują kompetencje organów, zasady i tryb wspierania rozwoju obszarów wiejskich z wymienionego Funduszu wyłącznie w zakresie nieokreślonym w prawie wspólnotowym, bądź wskazanym w tym prawie do uregulowania przez prawo krajowe. Również w art. 2 ustawa powołuje przepisy prawa europejskiego, które mają bezpośrednie zastosowanie do postępowania odnośnie różnego rodzaju pomocy, w szczególności zaś kontroli i nadzoru nad prawidłowością jej przyznawania.
Z regulacji zawartych w ustawie wynika oczywiście, że pomoc przyznawana jest na wniosek, między innymi osoby fizycznej, gdy spełnia ona warunki przyznawania pomocy określone w przepisach prawa unijnego i przepisach określonych w aktach wykonawczych. W rozpoznawanej sprawie - w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 11marca 2009r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) objętych Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 ( Dz. U. nr.40 poz.329 ze zm.). Nie oznacza to jednak, że zakres żądania może być w każdym czasie i dowolnie zmieniany przez wnioskodawcę, a konsekwencje prawne takiego działania zależne wyłącznie od niego., tzn. że częściowe "wycofanie" zgłoszonego obszaru w każdym wypadku obliguje organ Agencji jedynie do umorzenia postępowania w tej części. Prawidłowo w zaskarżonej decyzji Organ wskazał na treść art.14 rozporządzenia Komisji( WE) nr. 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady ( WE) nr.73/ 2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli.... (Dz.U UE L.316 z 2. 12.2009r. str.65) Powołane rozporządzenie z dniem 1.01.1010r. zastąpiło rozporządzenie Komisji (WE) nr 796 /2004 z dnia 21.04.2004., o którym jest mowa w art.2 pkt.2 ustawy. Art. 14 nowego rozporządzenia zawiera taką samą treść normatywną, jak art14 rozporządzenia uchylonego. Stanowi, że zmian odnośnie zadeklarowanych działek zgłoszonych do danego systemu pomocy można dokonać do czasu przeprowadzenia kontroli bądź poinformowania rolnika przez właściwy organ o stwierdzonych nieprawidłowościach.
Należy podkreślić, że art. 21 ust1 tej ustawy stanowiąc, że do postępowania w sprawach rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego wyraźnie zastrzega pierwszeństwo zasad i warunków określonych przepisami prawa unijnego. Ponadto w ust 2 art. 21 wprowadzono odstępstwa od zasad ogólnych K.p.a..
Wobec treści art. 21 ust.2 pkt.3 ustawy nietrafny jest zarzut, że Organ Agencji, do którego skarżący złożył wniosek o płatności ONW był zobowiązany pouczyć go o konsekwencjach nie aktualizowania wniosku w razie zmiany okoliczności.
Art. 9 K.p.a. ma w tego rodzaju sprawach ograniczone zastosowanie. Powołany wyżej przepis ustawy stanowi, że organ udziela stronom niezbędnych pouczeń " na ich żądanie" Dodać należy , że według art. 21 ust.2 pkt.4 ustawy, zapewnienie czynnego udziału w postępowaniu też następuje tylko na żądanie strony, a według ust.3 art.21 "ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie ,która z tego faktu wywodzi skutki prawne" Słusznie wskazał w zaskarżonej decyzji Dyrektor Oddziału Agencji, że rolnik, składając wniosek na formularzu zobowiązywał się między innymi do powiadomienia niezwłocznego o wszelkich zmianach odnośnie danych w nim zawartych, mających wpływ na płatności, o które się ubiegał.
Niezasadny jest też zarzut błędnych ustaleń faktycznych. Z treści decyzji organów Agencji obu instancji i materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie bezsprzecznie wynika, że prawo własności działek oznaczonych numerami ewidencyjnymi 179/1 i 49/2 o łącznej powierzchni 7,25 ha zostało postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia 5 lutego 2009 r. Sygn. akt. "[...]" przysądzone na rzecz W. S., który je nabył na licytacji w dniu 24.11.2008r. Postanowieniem z dnia 16.11.2009r. ten sam Sąd odjął A. F. zarząd wymienionej nieruchomości i zarządcą ustanowił W. S. Tak więc, o ile słusznym jest twierdzenie , że przeniesienie prawa własności na nabywcę, w przypadku egzekucji z nieruchomości, następuje z chwilą uprawomocnienia się postanowienia o przysądzeniu własności to niewątpliwym jest, że skarżący już od 16 .11.2009r. pozbawiony był zarządu nieruchomością. Zgodnie z art. 935 k.p.c. to na zarządcy nieruchomości ciąży obowiązek dokonywania czynności potrzebnych do prowadzenia prawidłowej gospodarki. Nie sposób przyjąć, w okolicznościach niniejszej sprawy, iż skarżący był pozbawiony świadomości, że od dnia 16. listopada 2009 to nie na nim ciążył obowiązek dokonywania zabiegów agrotechnicznych na działkach 179/1 i 49/2.
Błędne jest stanowisko, iż przyjęcie przez Agencję, że to Z. G. był posiadaczem zależnym wymienionych działek narusza pojęcie istoty posiadania. Skoro to posiadanie wynikało z umowy z ustanowionym przez Sąd zarządcą, to nie może być mowy o naruszeniu posiadania skarżącego. Sam skarżący w toku postępowania wyjaśniał, że wskazany wyżej rolnik dokonał zasiewu na wymienionych działkach, o czym dowiedział się ok. 20 maja 2010r. Zaniedbaniem było w tej sytuacji nie dokonanie zmiany we wniosku złożonym w dniu 13 maja 2010r, niezależnie od oczekiwania na rozpatrzenie zażalenia na postanowienie Sądu Rejonowego z dnia 5 lutego 2009r. o przysądzeniu własności na rzecz nabywcy, któremu Sąd udzielił przybicia. W toku postępowania nie budził wątpliwości fakt, że o postanowieniu Sądu Okręgowego z dnia 31.05.2010r o oddaleniu zażalenia skarżący dowiedział się 11 czerwca ( tak podawał). Kontrola administracyjna, podczas której stwierdzono nieprawidłowości w zakresie działek będących w posiadaniu wnioskodawcy na dzień 31 maja 2010r. została przeprowadzona 16.08.2010r. Nie budzi zatem wątpliwości przedstawiona w zaskarżonej decyzji ocena o braku dbałości ze strony beneficjenta w kwestii rzetelnego przedstawienia we wniosku stanu posiadania gruntów , odnośnie których ubiegał się o płatności . Konsekwencją takiego stanu rzeczy była utrata prawa do płatności ONW , zgodnie z dyspozycją powołanego przez organy Agencji art.16 ust.2 akapit 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr. 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr.1698/ 2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia obszarów wiejskich. (Dz.U.UE L 368 z 23.12.2006r).
Nie stwierdzając by zaskarżona decyzja naruszała prawo materialne bądź przepisy postępowania Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło