I SA/Ol 511/17
WyrokWSA w Olsztynie2017-10-11
Skład orzekający: Ryszard Maliszewski, Wojciech Czajkowski, Przemysław Krzykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach wariantu "Międzyplon ścierniskowy" jest uzasadniona brakiem skutecznego przejęcia zobowiązania przez nowego posiadacza gruntów, jeśli zobowiązanie to było realizowane na różnych działkach przez poprzednika prawnego i następcę?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy administracji nie ustaliły prawidłowo stanu faktycznego. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, czy zobowiązanie rolnośrodowiskowe w pakiecie "Międzyplon ścierniskowy" mogło być realizowane na różnych działkach rolnych przez poprzednika prawnego i następcę, a także czy organ prawidłowo zinterpretował przepisy dotyczące przejmowania zobowiązań w ramach wieloletnich programów rolnośrodowiskowych.Stan faktyczny
Skarżący K. R. złożył wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2016, w tym w ramach wariantu "Międzyplon ścierniskowy". Organ I instancji odmówił przyznania płatności w tym wariancie, uznając, że skarżący nie przejął skutecznie zobowiązania od swojego ojca, A. R., ponieważ ojciec nie występował o płatność w tym pakiecie na konkretnej działce w 2014 roku. Organ II instancji utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę, zarzucając m.in. naruszenie przepisów unijnych i krajowych dotyczących przyznawania płatności oraz błędne ustalenie stanu faktycznego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w części dotyczącej utrzymania w mocy decyzji organu I instancji w przedmiocie zobowiązania rolnośrodowiskowego, wariant "Międzyplon ścierniskowy", oraz zasądził od Dyrektora ARiMR na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ryszard Maliszewski ( sprawozdawca ) Sędziowie sędzia WSA Wojciech Czajkowski sędzia WSA Przemysław Krzykowski Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Niewiadomska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2017r. sprawy ze skargi K. R. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2016 1) uchyla zaskarżoną decyzję w części dotyczącej utrzymania w mocy decyzji Organu I instancji w przedmiocie zobowiązania rolnośrodowiskowego, wariant 8.3.1. międzyplon ścierniskowy. 2) zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego 200 (dwieście ) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. ,
K. R. (dalej skarżący, odwołujący się, strona, wnioskodawca, beneficjent, producent rolny) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na decyzję Dyrektora "[...]" Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w "[...]" (dalej Dyrektor ARiMR, organ II instancji, organ odwoławczy) z dnia "[...]" nr "[...]" o utrzymaniu w mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w "[...]" (dalej Kierownik ARiMR, organ I instancji) z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2016.
Jak wynika z akt sprawy strona złożyła wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2016, który wpłynął do Biura Powiatowego ARiMR w "[...]" w dniu 14 czerwca 2016r.. Strona zwróciła się o przyznanie płatności w ramach Wariantu 1.1 - Zrównoważony sposób gospodarowania do działek rolnych o powierzchni 30,05 ha oraz w ramach Wariantu 8.3.1 - Międzyplon ścierniskowy do działek rolnych o powierzchni 23,05 ha.
Powołaną wyżej decyzją z dnia "[...]" Kierownik ARiMR przyznał producentowi rolnemu płatność rolnośrodowiskową (PRŚ) w ramach PROW 2007-2013 w łącznej wysokości 10.818 zł, w tym wyszczególnił Wariant: 1.1 Zrównoważony sposób gospodarowania ("[...]") w wysokości 10.818 zł. Organ I instancji odmówił natomiast przyznania płatności w ramach Wariantu 8.3.1 - Międzyplon ścierniskowy.
Powołał się na art. 20 ust. 2 pkt 1, art. 25 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2016r., poz. 1387), dalej: ustawa o wspieraniu, § 2, § 3, § 5. ust. 1, § 6 ust. 1 pkt 5a, § 10 pkt 1, § 11, § 12 ust. 1, § 18 ust. 1 pkt 1, § 20, § 26, § 32 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013r., poz. 361, ze zm.), dalej: rozporządzenie rolnośrodowiskowe, oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016r., poz. 23, ze zm.), dalej K.p.a..
Organ I instancji podał, że odmówiono przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach Wariantu 8.3.1 Międzyplon ścierniskowy, ponieważ wnioskodawca nie przejął skutecznie zobowiązania w ramach tego wariantu. W dniu 8 stycznia 2015r. ojciec producenta A. R. wydzierżawił skarżącemu działkę nr "[...]"/4 położoną w województwie "[...]", powiat "[...]", gmina "[...]", obręb "[...]". Organ podał, że umowa została zawarta po doręczeniu decyzji za 2014r. ojcu producenta. Organ powołał się na § 32 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, art. 25 ust. 2 pkt 3 ustawy o wspieraniu i wskazał, że ojciec producenta w roku 2014 nie występował o przyznanie płatności w ramach pakietu 8 - Ochrona gleb i wód do ww. działki nr "[...]"/4, zatem nie posiadał na niej zobowiązania w ramach pakietu 8, gdyż w pakiecie 8 co roku wyznaczany jest nowy poziom zobowiązania. W związku z powyższym skarżący nie mógł przejąć zobowiązania w ramach pakietu 8 - Ochrona gleb i wód.
W odwołaniu od tej decyzji strona nie zgodziła się z nieprzyznaniem przez organ I instancji płatności rolnośrodowiskowej w zakresie Wariantu 8.3.1 - Międzyplon ścierniskowy i wniosła o zmianę decyzji. Producent rolny wyjaśnił, iż działka, która została przejęta w ramach przejmowanych po ojcu zobowiązań była zgłoszona w pierwszym roku zobowiązania rolnośrodowiskowego przez przekazującego działkę "[...]"/4, w związku z czym była objęta zobowiązaniem. Powierzchnie międzyplonu po przejęciu działki przez skarżącego były deklarowane wyłącznie na działce objętej zobowiązaniem.
Dyrektor ARiMR ww. decyzją z dnia "[...]" utrzymał w mocy ww. decyzję Kierownika ARiMR z dnia "[...]". Jako podstawę prawną podał art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (j.t. Dz. U. z 2016r. poz. 1512, dalej ustawa o ARiMR), art. 20 ust. 2 pkt 1 i art. 25 ust. 2 pkt 3 ustawy o wspieraniu, § 2, § 3, § 5 ust. 1, § 6 ust. 1 pkt 5a, § 10 pkt 1, § 11, § 12 ust. 1, § 18 ust. 1 pkt 1, § 20, § 26, § 32 ust. 1 ww. rozporządzenia rolnośrodowiskowego.
Organ II instancji powołał się na ustalenia Kierownika ARiMR. Wskazał, że na podstawie § 5 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego zobowiązanie rolnośrodowiskowe obejmuje obszar gruntów zadeklarowanych we wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej w ramach poszczególnych pakietów i ich wariantów, objęty obszarem zatwierdzonym w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi pkt 23 lit. b) rozporządzenia nr 640/2014, zwanym dalej "obszarem zatwierdzonym". Zgodnie z § 6 ust. 1 pkt 5a lit. a) rozporządzenia rolnośrodowiskowego zobowiązanie rolnośrodowiskowe nie podlega zmianie w trakcie jego realizacji chyba, że przepisy rozporządzenia dopuszczają dokonanie takiej zmiany w szczególności, gdy zmiana ta polega na zmianie miejsca uprawy roślin w ramach pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 8, bez względu na zmianę miejsca realizacji wariantu w ramach tego pakietu.
Organ wyjaśnił, że ponieważ w pakiecie 8 wymienionym § 4 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia możliwa jest zmiana zobowiązania co roku, jak wynika to z § 6 ust. 1 pkt 5a lit. a), to ta zmiana co roku wyznacza nowy poziom zobowiązania, a co za tym idzie wyznacza nowy zatwierdzony obszar gruntów objętych zobowiązaniem. Powołując się na art. 25 ust. 2 pkt 3 ustawy o wspieraniu organ II instancji powtórzył, że skarżący nie mógł przejąć zobowiązania w ramach pakietu 8 - Ochrona gleb i wód, gdyż ojciec producenta w roku 2014 nie występował o przyznanie płatności w ramach pakietu 8 - Ochrona gleb i wód do ww. działki nr "[...]"/4, i nie posiadał na niej zobowiązania w ramach pakietu 8. W pakiecie 8 co roku wyznaczany jest nowy poziom zobowiązania.
W tabeli na str. 6 decyzji organ odwoławczy podał, że przed przekazaniem działki w 2015r. ojciec beneficjenta deklarował do płatności działkę ewidencyjną nr "[...]"/1 o pow. 25,15 ha, natomiast w 2015r. skarżący przejął wnioskiem transferowym płatność i zobowiązanie PRŚ na działce nr "[...]"/4, w zakresie wariantu 8.3.1 deklarował część działki ewidencyjnej nr "[...]"/4 (2,00 ha), jednak nie zgłaszał do płatności ani nie przejął działki nr "[...]"/1, tej na której jego ojciec realizował zobowiązanie w zakresie wariantu 8.3.1; w 2016r. w zakresie wariantu 8.3.1 producent rolny deklarował część działki nr "[...]"/4 (23,05 ha); nie zgłaszał działki nr "[...]"/1.
Wobec uwag odwołania organ poinformował, że zostanie wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji w odniesieniu do roku 2015 w sprawie, gdzie została przyznana skarżącemu płatność w zakresie ww. wariantu 8.3.1.
Producent rolny wniósł skargę na powyższą decyzję w części odnoszącej się do wariantu 8.3.1 - Międzyplon ścierniskowy. Zwrócił się o uchylenie zaskarżonej decyzji II instancji w całości oraz uchylenie decyzji organu I instancji w punkcie odnośnie wariantu 8.3.1. i w tej części przekazanie jej do ponownego rozpoznania organowi I instancji, a także o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
1. art. 51 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady (WE) 1698/2005 z dnia 20 września 2005r. w związku z art. 1, 21 i 30 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011r. poprzez ich niezastosowanie, co doprowadziło do nieprawidłowej wykładni pojęcia "zmniejszenia i wykluczenia" podczas, gdy prawidłowa wykładnia ww. przepisów wskazuje jednoznacznie, że zmniejszeń i wykluczeń z płatności wobec beneficjentów nie stosuje się, jeżeli beneficjent może udowodnić, że nie ponosi winy za powstanie niezgodności a całkowite wykluczenie, bądź zmniejszenie jest stosowane za nieprzestrzeganie norm tylko wówczas, kiedy stwierdzono w trakcie kontroli umyślną niezgodność, która wynikła z działania lub zaniechania, które można przypisać bezpośrednio beneficjentowi;
2. art. 18 ust. 2 i 3 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011r. poprzez jego niezastosowanie podczas, gdy jego prawidłowa wykładnia prowadzi do wniosku, że rolnika, który nie dopuścił się nieprawidłowości poprzez własne działanie czy zaniechanie nie karze się sankcją wykluczenia z płatności czy też ich zmniejszenia;
3. art. 38, 39 i 40 włącznie z pkt 17 i 19 preambuły rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014r. poprzez niezastosowanie przez analogię wytycznych w zakresie stosowania kar administracyjnych;
4. art. 28c ustawy o wspieraniu w związku z art. 51 rozporządzenia nr 1698/2005 poprzez jego pominięcie, a zgodnie z którym zmniejszenia i redukcji płatności nie stosuje się, jeżeli nie można przypisać winy beneficjentowi;
5. art. 3 ust. 2 pkt 2 wstawy o płatnościach oraz art. 3 ust. 1 tej ustawy w związku z art. 107 § 3 K.p.a. i w zw. z § 6 ust. 1 pkt 5 a rozporządzenia rolnośrodowiskowego poprzez niepełne ustalenie stanu faktycznego polegające na błędnym ustaleniu, że zgodnie z art. 25 ust. 2 pkt 3 ustawy o wspieraniu nie doszło do przejęcia 5-letniego zobowiązania rolnośrodowiskowego podczas, gdy skarżący przejmował zobowiązanie w 2015r. co organ. w decyzji za 2015 rok potwierdził i ustalił termin jego rozpoczęcia z obowiązkiem jego kontynuacji. Wbrew twierdzeniu organu, opisane w 5 letnim planie rolnośrodowiskowym zobowiązanie jest ciągłe i nie ulega zmianie co roku, organ nie wykazał, by na działce jaką przejął skarżący, nie było w 2013 roku zobowiązania z programu 8.3.1; kolejne lata nie są w tym przypadku istotne, bowiem organ jest związany decyzją o płatnościach za 2015 rok i nie może jej podważać bez wznowienia tego postępowania;
6. art. 20 ust. 3 pkt 1 ustawy o wspieraniu poprzez jego niezastosowanie, a zgodnie z którym zmniejszenie i wykluczenie z pomocy określa się jedynie na podstawie przepisów Unii Europejskiej, a te wskazane przez organ nie mają w niniejszym przypadku zastosowania, ponadto wszelkie przepisy unijne nakładają na organ obowiązek wykazania w toku kontroli, iż uchybienia lub niedotrzymanie programu wynika z winy rolnika, czego w niniejszym przypadku dostrzec nie sposób;
7. art. 78 K.p.a. poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, a w szczególności pominięcie wyjaśnień strony skarżącej w odwołaniu z dnia 9 maja 2017r.;
8. art. 77 K.p.a. poprzez niezebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, a oparcie się jedynie na bazie danych w ARiMR i wniosku z 2014r., przez co organ mylnie stanął na stanowisku, że w pakiecie 8 co roku wyznaczany jest nowy poziom zobowiązania, podczas gdy poziom ten wynika i realizowany jest na podstawie planu obejmującego 5 lat produkcyjnych i nie ma możliwości jego zmiany w trakcie realizacji, poza zmianą miejsca uprawy, co też w tym przypadku także obejmował plan;
9. art. 110 K.p.a. poprzez naruszenie powagi rzeczy osądzonej w decyzji nr "[...]" z dnia 24 maja 2016r., w której organ I instancji powołał się na ustalenie w toku prowadzonego postępowania, że powierzchnia deklarowana kwalifikowana we wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej w ramach wariantu 8.3.1 - Międzyplon ścierniskowy wynosiła 2,00 ha. W treści skargi strona wyjaśniła w tym punkcie, że powierzchnie międzyplonu po przejęciu działki przez skarżącego były deklarowane wyłącznie na działce objętej zobowiązaniem i powierzchnia międzyplony była deklarowana na tej działce w 2015r. i 2016r.. Plan rolnośrodowiskowy obejmował dwa pakiety 1.1 i 8.3.1, które stanowiły całościowy plan gospodarstwa.
Strona podała, że 15 marca 2013r. rozpoczęła 5-letni okres zobowiązania w wariancie 8.3.1 międzyplon ścierniskowy do powierzchni 2,00 ha. Natomiast dopiero teraz, w toku postępowania z wniosku o płatności za 2016 rok, czyli za 3 rok zobowiązania, organ twierdzi, że nie nastąpiło przejęcie zobowiązania w 2015 roku. Zaznaczyła, że powierzchnia deklarowana do wniosku o przyznanie płatności obszarowej w 2016 roku również została obsiana i użytkowania zgodnie z wymogami wariantu 8.3.1 międzyplon ścierniskowy. W tym kontekście strona uznała, że naruszono prawo materialne poprzez błędną wykładnię § 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego oraz art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia obszarów wiejskich przez EFR na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005r. str. 1 ze zm.) i art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy o wspieraniu.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor ARiMR wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Na rozprawie w dniu 11 października 2017r. skarżący podał, że w aktach nie ma składanego wniosku pierwotnego. Po okazaniu skarżącemu dokumentu w aktach administracyjnych podał, że to już jest wniosek obszarowy. Stwierdził ponadto, że realizacja programu wariant 8.3.1 polega na tym, że jest zgłoszony obszar a płatność realizowana jest na danym obszarze. Poplon co roku jest na innych działkach. Program ten był co roku kontynuowany, realizowany był również w 2014r..
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Jak wynika z akt sprawy strona złożyła wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2016, który wpłynął do Biura Powiatowego ARiMR w "[...]" w dniu 14 czerwca 2016r. Strona zwróciła się o przyznanie płatności w ramach Wariantu 1.1 - Zrównoważony sposób gospodarowania do działek rolnych o powierzchni 30,05 ha oraz w ramach Wariantu 8.3.1 - Międzyplon ścierniskowy do działek rolnych o powierzchni 23,05 ha. Organ I instancji podał, że odmówiono przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach Wariantu 8.3.1 Międzyplon ścierniskowy, ponieważ wnioskodawca nie przejął skutecznie zobowiązania w ramach tego wariantu. W dniu 8 stycznia 2015r. ojciec producenta A. R. wydzierżawił skarżącemu działkę nr "[...]"/4 położoną w województwie "[...]", powiat "[...]", gmina "[...]", obręb "[...]". Organ podał, że umowa została zawarta po doręczeniu decyzji za 2014r. ojcu producenta. Organ powołał się na § 32 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, art. 25 ust. 2 pkt 3 ustawy o wspieraniu i wskazał, że ojciec producenta w roku 2014 nie występował o przyznanie płatności w ramach pakietu 8 - Ochrona gleb i wód do ww. działki nr "[...]"/4, zatem nie posiadał na niej zobowiązania w ramach pakietu 8, gdyż w pakiecie 8 co roku wyznaczany jest nowy poziom zobowiązania. W związku z powyższym skarżący nie mógł przejąć zobowiązania w ramach pakietu 8 - Ochrona gleb i wód.
Organ II instancji podzielił stanowisko Organu I instancji. Organ ten wyjaśnił, że w pakiecie 8 wymienionym § 4 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia możliwa jest zmiana zobowiązania co roku, jak wynika to z § 6 ust. 1 pkt 5a lit. a), to ta zmiana co roku wyznacza nowy poziom zobowiązania, a co za tym idzie wyznacza nowy zatwierdzony obszar gruntów objętych zobowiązaniem. Powołując się na art. 25 ust. 2 pkt 3 ustawy o wspieraniu organ II instancji powtórzył, że skarżący nie mógł przejąć zobowiązania w ramach pakietu 8 - Ochrona gleb i wód, gdyż ojciec producenta w roku 2014 nie występował o przyznanie płatności w ramach pakietu 8 - Ochrona gleb i wód do ww. działki nr "[...]"/4, i nie posiadał na niej zobowiązania w ramach pakietu 8. W pakiecie 8 co roku wyznaczany jest nowy poziom zobowiązania.
W tabeli na str. 6 decyzji organ odwoławczy podał, że przed przekazaniem działki w 2015r. ojciec beneficjenta deklarował do płatności działkę ewidencyjną nr "[...]"/1 o pow. 25,15 ha, natomiast w 2015r. przejął skarżący wnioskiem transferowym płatność i zobowiązanie PRŚ na działce nr "[...]"/4, w zakresie wariantu 8.3.1 deklarował część działki ewidencyjnej nr "[...]"/4 (2,00 ha), jednak nie zgłaszał do płatności ani nie przejął działki nr "[...]"/1, tej na której jego ojciec realizował zobowiązanie w zakresie wariantu 8.3.1; w 2016r. w zakresie wariantu 8.3.1 producent rolny deklarował część działki nr "[...]"/4 (23,05 ha); nie zgłaszał działki nr "[...]"/1.
Z treści powołanych przepisów wynika, że sporne zobowiązanie rolnośrodowiskowe ma charakter podmiotowo – przedmiotowy. To znaczy jest ono realizowane przez rolnika będącego posiadaczem gruntów rolnych. Przy czym jest możliwa zmiana strony podmiotowej tego zobowiązania. Taka zmiana nastąpiła, gdyż nastąpiło przeniesienie posiadania gruntów i skarżący zobowiązał się do kontynuowania zobowiązania rolnośrodowiskowego rozpoczętego w 2013r. przez poprzednika prawnego, jego ojca A. R.. Dowodem zaistnienia tej okoliczności jest umowa dzierżawy, oświadczenie skarżącego o kontynuowaniu zobowiązania rolnośrodowiskowego i decyzja o przyznaniu skarżącemu płatności w pakiecie 8.3.1. (umowa dzierżawy, oświadczenie K. R. z dnia 8 stycznia 2015r. o zobowiązaniu się do kontynuowania realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego do dnia 15 marca 2018r. i decyzja z dnia 24 maja 2016r. w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej, w tym w wariancie 8.3.1. międzyplon ścierniskowy). Należy wskazać, że to zobowiązanie było podjęte i realizowane przez poprzednika prawnego K. R., jego ojca A. R., w 2013r. w 2014r (dowód: decyzje w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej za lata 2013 i 2014r.).
Skarżącemu odmówiono przyznania płatności za 2016r., gdyż rzekomo nie doszło do przejęcia przez niego zobowiązania rolnośrodowiskowego. Przy czym Organy obu instancji powołały się na okoliczności przedmiotowe. Organy obu instancji wskazały, że nie było ono realizowane przez beneficjentów na tych samych działkach. Faktycznie Organ odwoławczy nie przedstawił stanu faktycznego. Podał tylko, że pakiet 8.3.1. był realizowany przez A. R. na działce "[...]"/1. Natomiast ten sam pakiet przez następcę prawnego, czyli przez K. R., był realizowany na działce "[...]"/4 .
W rzeczywistości Organ odwoławczy zakwestionował dotychczasowe stanowisko, że skarżący przejął i kontynuował zobowiązanie rolnośrodowiskowe w pakiecie 8.3.1. w 2015r. W 2016r. sytuacja faktyczna i prawna nie uległa zmianie. Organ dokonał odmiennej interpretacji prawnej tego zobowiązania przyjmując, że to zobowiązanie w pakiecie 8.3.1 mogło być kontynuowane tyko na działce "[...]"/1. Tymczasem przedmiotem sukcesji była działka "[...]"/1 i na tej działce było realizowane to zobowiązanie w 2015r i 2016r. Według organu to zobowiązanie mogło być realizowane tylko na działce "[...]"/1, podczas gdy skarżący w 2016r. zgłosił to zobowiązanie na działce "[...]"/4 (podobnie jak w 2016r.). Natomiast jego poprzednik prawny rozpoczął jego realizację na działce "[...]"/1. Organ II instancji powołał się na § 5 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego i art. 2 ust. 1 akapit drugi pkt 23 lit. b) rozporządzenia nr 640/2014. Z treści § 6 rozporządzenia wynika, że w takcie realizacji programu jest możliwa zmiana miejsca uprawy roślin. Z akt administracyjnych dotyczących płatności za 2013r. nie wynika, że zobowiązanie rolnośrodowiskowe w tym pakiecie miało być realizowane tylko na działce "[...]"/1. Z treści wniosku za 2013r. wynika, że RŚ, czyli płatność rolno środowiskowa, została zaznaczona również na działce "[...]"/4. Z treści zaskarżonej decyzji nie wynika na jakim obszarze gospodarstwa rolnego poprzednik prawny skarżącego, jego ojciec A. R., zobowiązał się do realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego w pakiecie 8.3.1.
Na rozprawie w dniu 11 października 2017r. skarżący podał, że w aktach nie ma wniosku pierwotnego, dotyczącego zobowiązania wieloletniego. Po okazaniu skarżącemu dokumentu w aktach administracyjnych podał, że to jest wniosek obszarowy. Stwierdził ponadto, że realizacja programu wariant 8.3.1 polega na tym, że był wskazany obszar gospodarstwa, a wnioski i płatność w danym roku dotyczyły konkretnych działek. Wskazał, że poplon jest stosowany każdego roku na innych działkach.
Przepis § 32 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego stanowi, że: "w przypadku przeniesienia, w wyniku umowy sprzedaży, dzierżawy lub innej umowy, posiadania gruntów lub stada objętych zobowiązaniem rolnośrodowiskowym podjętym przez rolnika, które nastąpiło po doręczeniu decyzji w sprawie przyznania pierwszej płatności rolnośrodowiskowej, nowemu posiadaczowi tych gruntów lub stada mogą być przyznane kolejne płatności rolnośrodowiskowe, jeżeli są spełnione warunki określone w art. 25 ust. 2 ustawy".
Natomiast zgodnie z art. 25 ust. 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 osobie przejmującej zobowiązanie rolnośrodowiskowe przyznanie płatności jest możliwe, jeżeli:
1) spełnia on warunki przyznania pomocy;
2) nie sprzeciwia się to przepisom, o których mowa w art. 1 pkt 1, oraz istocie i celowi działania, w ramach którego przyznano pomoc;
3) zostaną przez niego przejęte zobowiązania związane z przyznaną pomocą;
4) środki finansowe z tytułu pomocy nie zostały w całości wypłacone.
Przepis § 32 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego wskazuje na przesłanki :
- przejście posiadania gruntów na nowego posiadacza w wyniku umowy sprzedaży, dzierżawy lub innej umowy
- grunty objęte były zobowiązaniem rolnośrodowiskowym
- przejście to nastąpiło po doręczeniu pierwszej decyzji o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej,
- kolejne płatności mogą być przyznane nowemu posiadaczowi, jeżeli spełnia on warunki (wskazane powyżej w art. 25 ust. 2 ustawy).
Organ w 2017r. wskazywał, że w 2016r. zgłoszone do płatności grunty nie były wcześniej objęte zobowiązaniem rolnośrodowiskowym.
Z powyższych przyczyn Sąd nie podzielił tego stanowiska. Zaskarżona decyzja organu II instancji nie zawiera analizy okoliczności faktycznych i prawnych. W jej treści nie ma elementarnych danych odnośnie obszaru gospodarstwa rolnego A. R., którego dotyczyło wieloletnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe w pakiecie 8.3.1. Nie zawiera ona danych dotyczących miejsca (danej działki rolnej), na której mógł być realizowany pakiet 8.3.1. Ponadto z treści zaskarżonej decyzji nie wynika też, czy to zobowiązanie powinno być realizowane w tym pakiecie na podstawie planu wieloletniego. Czy też było realizowane na danym obszarze, zgłoszonym w zobowiązaniu wieloletnim. Czy wielkość tego areału mogła być indywidualnie określona przez rolnika w danym okresie płatności.
W uzasadnieniu Organ powołał się na treść art. 104 k.p.a.. W konsekwencji treść decyzji winna uwzględniać regulację zawartą w art. 107 § 1 k.p.a., ustanawiającym obok innych wymogów decyzji obowiązek zawarcia w niej podstawy prawnej i uzasadnienia faktycznego, które w myśl § 3 tego artykułu powinno w szczególności obejmować wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Odpowiednie ujawnienie procesu decyzyjnego w sferze podstawy faktycznej rozstrzygnięcia stanowi jedną z gwarancji prawidłowej realizacji zasady swobodnej oceny dowodów z art. 80 k.p.a., rozumianej jako ocena tego materiału na podstawie całokształtu zgromadzonych dowodów.
W tych okolicznościach na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżoną decyzję jako naruszającą przepisy prawa procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien w sposób prawidłowy ustalić stan faktyczny. W szczególności jaki obszar gruntów rolnych był przedmiotem zobowiązania wieloletniego, w pakiecie 8.3.1, mając na względzie to, że A. R. zadeklarował zobowiązanie rolnośrodowiskowe w latach 2013- 2018, że w treści wniosku za 2013r. przedmiotem płatności rolnośrodowiskowej była również działka rolna "[...]"/4. Ponadto organ odniesie się do stanowiska skarżącego zaprezentowanego na rozprawie, że "realizacja programu wariant 8.3.1 polega na tym, że jest zgłoszony obszar a płatność realizowana jest na danym obszarze i miejsce realizacji tego pakietu zmieniało się każdego roku".
Subsumpcja przepisów prawa materialnego może odnosić się tylko do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego. W rozpoznawanej sprawie stan faktyczny, z podanych wyżej przyczyn, nie został ustalony prawidłowo.
O zwrocie kosztów postępowania procesowego orzeczono na podstawie art. 200, 205 i 209 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło