I SA/Ol 512/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Jolanta Strumiłło (sprawozdawca) Sędziowie sędzia WSA Ryszard Maliszewski sędzia WSA Wojciech Czajkowski Protokolant starszy sekretarz sądowy Monika Rząp po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2017r. sprawy ze skargi D. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie odmowy przyznania płatności dla młodych rolników oddala skargę. D. K. (dalej powoływana jako "skarżący", "strona", "producent rolny") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]" r. Decyzją tą utrzymano w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]", którą przyznano stronie: 1. Jednolitą Płatność Obszarową - w wysokości 4 269,34 zł; 2. Płatność za zazielenienie - w wysokości 2 865,32 zł; 3. Płatność redystrybucyjną - w wysokości 1 078,21 zł oraz odmówiono producentowi przyznania płatności dla młodych rolników. Z uzasadnienia poddanego kontroli Sądu rozstrzygnięcia wynika, że w dniu "[...]"roku w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej jako ARiMR) skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności na rok 2016, na podstawie którego ubiegał się o przyznanie jednolitej płatności obszarowej (JPO), płatności z tytułu praktyk rolniczych korzystnych dla klimatu i środowiska (płatność za zazielenienie), płatności dodatkowej (redystrybucyjnej) oraz płatności dla młodych rolników. Podczas kontroli administracyjnej wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich na 2016 rok stwierdzono, że wnioskodawca nie spełnia warunku do przyznania płatności dla młodego rolnika, ponieważ prowadzenie działalności rolniczej rozpoczął od dnia 15 maja 2010 r., co stwierdzono na podstawie złożonego wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich na rok 2010. Powyższe było podstawą odmowy przyznania płatności dla młodych rolników. Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie organ odwoławczy wskazał, że warunki do przyznania płatności dla młodych rolników określone zostały w art. 7 oraz art. 8 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2017 r., poz. 278 ). Ponadto podał, że zgodnie z art. 13 ww. ustawy do przyznawania płatności dla młodych rolników stosuje się art. 50 ust. 8 rozporządzenia nr 1307/2013, a płatność ta przysługuje do powierzchni gruntów objętych obszarem zatwierdzonym dla tego rolnika do jednolitej płatności obszarowej nie większej niż 50 ha. Następnie organ odwoławczy powołał treść art. 50 ust.2 rozporządzenia (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającym przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. U. L 347 z 20.12.2013, s. 608) regulującego także kwestę przyznania płatności dla młodych rolników oraz art. 49 ust.1 rozporządzenia UE nr 639/2014 z dnia 11 marca 2014 r. w sprawie uzupełnienia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz zmiany załącznika X do tego rozporządzenia (Dz. U. L 181 z 20.6.2014, s. 1). Dyrektor OR ARiMR wskazał, że zgodnie z treścią § 7 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich płatności niezwiązanej do tytoniu (Dz. U z 2015, poz. 672) za datę rozpoczęcia działalności, o której mowa w art. 50 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 1307/2013, uznaje się najwcześniejszą z następujących dat: 1) datę rozpoczęcia działalności rolniczej przez rolnika ustaloną na podstawie informacji zawartych w krajowym rejestrze urzędowym podmiotów gospodarki narodowej (REGON); 2) datę rozpoczęcia działalności rolniczej przez rolnika ustaloną na podstawie informacji zawartych w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG); 3) datę złożenia przez rolnika wniosku o: a) przyznanie płatności na podstawie przepisów o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru lub przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, b) pomoc finansową dla rolników w ramach programu SAPARD, c) dofinansowanie realizacji projektu w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004-2006", przeznaczone dla osób prowadzących działalność rolniczą lub rolników, d) udzielenie pomocy finansowej na działania objęte Planem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2004-2006, przeznaczonej dla osób prowadzących działalność rolniczą lub rolników, e) przyznanie pomocy finansowej w ramach działań objętych Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, przeznaczonej dla osób prowadzących działalność rolniczą lub rolników, f) przyznanie pomocy finansowej w ramach działań lub poddziałań objętych Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, przeznaczonej dla osób prowadzących działalność rolniczą lub rolników; 4) datę objęcia przez rolnika w posiadanie zwierząt gospodarskich objętych obowiązkiem zgłoszenia do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych i siedzib stad tych zwierząt, o którym mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, lub 5) datę objęcia rolnika ubezpieczeniem społecznym rolników na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników - w przypadku gdy został objęty tym ubezpieczeniem jako rolnik 2. Do ustalenia daty rozpoczęcia działalności, o którym mowa w art. 50 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 1307/2013, przez grupę osób, którą są małżonkowie, przyjmuje się datę rozpoczęcia tej działalności przez małżonka, który najwcześniej rozpoczął tę działalność. Organ odwoławczy stwierdził, że podczas kontroli administracyjnej wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich na rok 2016 roku ustalono, iż wnioskodawca pierwszy wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich złożył 15 maja 2010r. W wyniku błędów wykrytych podczas przeprowadzonej kontroli, wystosowano do skarżącego wezwanie do złożenia wyjaśnień, w odpowiedzi na które producent złożył oświadczenie, w którym wskazał, że działka zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności na 2010 rok została wpisana omyłkowo, a on tej działki w 2010 roku nie użytkował. W związku z powyższym, w roku 2010 organ I instancji odmówił przyznania płatności na rok 2010. Pierwsza data rozpoczęcia działalności rolniczej w sprawie skarżącego została ustalona w oparciu o art. 50 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia (UE) nr 1307/2013, co znalazło odzwierciedlenie w Karcie weryfikacji wniosku W-1I0 1- Kontrola administracyjna (płatność dla młodych rolników - data rozpoczęcia prowadzenia działalności rolniczej). Podkreślono, że zgodnie z § 7 ust 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich - za datę rozpoczęcia działalności uważa się najwcześniejszą z określonych dat, którą w przedmiotowej sprawie jest data złożenia wniosku o przyznanie płatności na podstawie przepisów o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych. Jak wskazano powyżej taki wniosek skarżący złożył w dniu 15 maja 2010 roku, od tego dnia liczona jest data rozpoczęcia działalności rolniczej i niezależnie od faktu nie otrzymania płatności za rok 2010, samo złożenie wniosku w roku 2010 dyskwalifikuje otrzymanie płatności dla młodych rolników. Wyjaśniono, że w celu uzyskania wnioskowanej pomocy finansowej dla młodych rolników w 2016 konieczne jest spełnienie wszystkich warunków określonych w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich płatności niezwiązanej do tytoniu. Organ odwoławczy wskazał, iż dołączone do pisma odwoławczego przez producenta rolnego oświadczenia czy fakt wskazania innego producenta rolnego, który deklarował w kampanii 2010 r. sporną działkę nr "[...]" nie może skutecznie podważyć ustaleń co do daty rozpoczęcia działalności rolniczej w kontekście wyżej cytowanych przepisów. Organ odwoławczy podkreślił, iż płatność dla młodych rolników przysługuje do powierzchni gruntów objętych obszarem zatwierdzonym do jednolitej płatności obszarowej, rolnikowi aktywnemu zawodowo, który jest osobą fizyczną, która po raz pierwszy zakłada gospodarstwo rolne, jako kierująca gospodarstwem rolnym, lub która założyła już takie gospodarstwo rolne w ciągu 5 lat przed pierwszym złożeniem wniosku o przyznanie jednolitej płatności obszarowej w ramach systemu płatności bezpośrednich na lata 2015-2020. Skarżący nie spełnia powyższych wymagań w związku z czym odmówiono producentowi przyznania płatności dla młodych rolników. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie strona zaskarżyła decyzje organów obu instancji w części dotyczącej odmowy przyznania płatności dla młodych rolników. Decyzjom zarzucono błędną interpretację przepisów prawa poprzez uznanie, że wniosek złożony w 2010 r. stanowi moment rozpoczęcia działalności rolniczej, mimo że w złożonym oświadczeniu został on cofnięty, a płatność przyznano innej osobie. W uzasadnieniu podniesiono, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR na podstawie złożonego wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich na rok 2010 błędnie stwierdził, że prowadzenie działalności rolniczej rozpoczęto od dnia 15.05.2010r. Skarżący wskazał, że działka o nr "[...]", leżąca w obrębie miejscowości K. o powierzchni mniejszej niż 1ha, nie była przez niego użytkowana, a on był jedynie jej właścicielem i nie prowadził gospodarstwa rolnego. Podkreślił, że błędnie złożył wniosek 15.05.2010 r. będąc przekonany, iż jako właściciel powinien go złożyć. Faktycznie działkę tę użytkowała inna osoba i ona uzyskała jako dzierżawca dofinansowanie w 2010 roku, a od 2011 roku i w kolejnych latach działkę powyższą użytkowała i nadal użytkuje matka skarżącego E. K.. Zdaniem skarżącego postępowanie administracyjne z maja 2010r., powinno być umorzone z uwagi na treść oświadczenia, które wówczas złożył, iż działki o nr ewidencyjnym "[...]" nie użytkuje i nie zamierza korzystać z dopłat, co w istocie wskazywało iż wycofał swój wniosek. W ocenie skarżącego organy pierwszej i drugiej instancji nieprawidłowo uznały, iż użytkował działkę nr "[...]". W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżone akty administracyjne z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tych aktów. Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia legalności, Sąd stwierdził, że nie narusza ona prawa materialnego, jak i procesowego w stopniu, który nakazywałby jej wyeliminowanie z obrotu prawnego. Zasadnicza kwestia sporna pomiędzy stronami sprowadzała się w niniejszej sprawie do oceny czy organy zasadnie odmówiły przyznania skarżącemu płatności dla młodych rolników z powodu rozpoczęcia prowadzenia działalności rolniczej w terminie przekraczającym 5 lat od złożenia wniosku o przyznanie tego wsparcia w 2016 r. tj. uznanie, że rozpoczęcie działalności rolniczej nastąpiło od dnia 15 maja 2010r., co stwierdzono na podstawie złożonego wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich na 2010 r. Na wstępie należy przytoczyć regulacje prawne mające zastosowanie w sprawie: Zgodnie z art. 13 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego do przyznawania płatności dla młodych rolników stosuje się art. 50 ust. 8 rozporządzenia nr 1307/2013, a płatność ta przysługuje do powierzchni gruntów objętych obszarem zatwierdzonym dla tego rolnika do jednolitej płatności obszarowej nie większej niż 50 ha. W myśl art. 50 ust.2 rozporządzenia (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. U. L 347 z 20.12.2013, s. 608) do celów niniejszego rozdziału "młodzi rolnicy" oznaczają osoby fizyczne: a) które po raz pierwszy rozpoczynają działalność w gospodarstwie rolnym jako kierujący tym gospodarstwem rolnym lub które rozpoczęły już działalność w gospodarstwie rolnym w ciągu pięciu lat przed pierwszym złożeniem wniosku w ramach systemu płatności podstawowej lub systemu jednolitej płatności obszarowej, o którym mowa w art. 72 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013, oraz b) których wiek w roku składania wniosku, o którym mowa w lit. a), nie przekracza 40 lat. Data, w której rolnik rozpoczął prowadzenie działalności - zgodnie z § 7 ust. 1 rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich - jest weryfikowana w oparciu o wiele kryteriów tj.: 1) datę rozpoczęcia działalności rolniczej przez rolnika ustaloną na podstawie informacji zawartych w krajowym rejestrze urzędowym podmiotów gospodarki narodowej (REGON); 2) datę rozpoczęcia działalności rolniczej przez rolnika ustaloną na podstawie informacji zawartych w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG); 3) datę złożenia przez rolnika wniosku o: a) przyznanie płatności na podstawie przepisów o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru lub przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, b) pomoc finansową dla rolników w ramach programu SAPARD, c) dofinansowanie realizacji projektu w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004-2006", przeznaczone dla osób prowadzących działalność rolniczą lub rolników, d) udzielenie pomocy finansowej na działania objęte Planem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2004-2006, przeznaczonej dla osób prowadzących działalność rolniczą lub rolników, e) przyznanie pomocy finansowej w ramach działań objętych Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, przeznaczonej dla osób prowadzących działalność rolniczą lub rolników, f) przyznanie pomocy finansowej w ramach działań lub poddziałań objętych Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, przeznaczonej dla osób prowadzących działalność rolniczą lub rolników; 4) datę objęcia przez rolnika w posiadanie zwierząt gospodarskich objętych obowiązkiem zgłoszenia do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych i siedzib stad tych zwierząt, o którym mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, lub 5) datę objęcia rolnika ubezpieczeniem społecznym rolników na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników - w przypadku gdy został objęty tym ubezpieczeniem jako rolnik. Jak wynika z ww. przepisów kryterium rozpoczęcia działalności rolniczej weryfikowane jest na podstawie: – daty złożenia pierwszych wniosków o przyznanie pomocy, – daty założenia siedziby stada przez rolnika, – daty objęcia rolnika ubezpieczeniem społecznym rolników na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników (KRUS), – informacji zawartych w krajowym rejestrze urzędowym podmiotów gospodarki narodowej (REGON), – informacji zawartych w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG). Zdaniem Sądu w przedmiotowej sprawie w odniesieniu do płatności dla młodych rolników organ prawidłowo uznał, że podczas kontroli administracyjnej w zakresie weryfikacji daty rozpoczęcia działalności rolniczej ustalono, że skarżący rozpoczął ją od dnia 15 maja 2010r. Powyższe wynika z złożonego wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich na 2010 r. Wskazać należy, że z akt sprawy wynika, iż skarżący w dniu 15 maja 2010r. złożył pierwszy wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich. Postępowanie w tym przedmiocie zakończyło się wydaniem decyzji z dnia "[...]". odmawiającej przyznania jednolitej płatności obszarowej. W ocenie Sądu zasadnie przyjęto, że 15 maja 2010r. stanowi datę rozpoczęcia działalności rolniczej, albowiem bez znaczenia jest fakt nieotrzymania płatności za rok 2010r. Podkreślić należy, że samo złożenie wniosku o przyznanie płatności w 2010r. stanowi domniemanie prowadzenia takiej działalności. Podkreślić też należy, że po wyjaśnieniu okoliczności złożonego wniosku skarżący nie cofnął go. Nie zawarł bowiem w swoim oświadczeniu wprost sformułowania o cofnięciu wniosku, wyjaśnił jedynie okoliczności jego złożenia i powołał się na swoją niewiedzę w zakresie warunków do otrzymania płatności. Nie odwołał się także od decyzji odmawiającej płatności. Zdaniem Sądu prawidłowo w zaskarżonej decyzji stwierdzono, że nie zostały spełnione warunki do przyznania płatności dla młodych rolników na mocy art. 50 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 1307/2013 i art. 49 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 639/2014 z dnia 11 marca 2014 r. w sprawie uzupełnienia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz zmiany załącznika X do tego rozporządzenia (Dz. Urz. UE L 181 z 20 czerwca 2014 r., str. 1). Płatność dla młodych rolników przysługuje do powierzchni gruntów objętych obszarem zatwierdzonym do jednolitej płatności obszarowej, rolnikowi aktywnemu zawodowo, który jest osobą fizyczną, która po raz pierwszy zakłada gospodarstwo rolne, jako kierująca gospodarstwem rolnym, lub która założyła już takie gospodarstwo rolne w ciągu 5 lat przed pierwszym złożeniem wniosku o przyznanie jednolitej płatności obszarowej w ramach systemu płatności bezpośrednich na lata 2015-2020. Skarżący nie spełnia powyższych wymagań w związku z czym organy zasadnie odmówił przyznania płatności dla młodych rolników. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja, a także poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji, wydane zostały bez naruszenia przepisów postępowania. Zdaniem Sądu uzasadnienia decyzji w pełni odpowiadają wymogom określonym w art. 107 § 3 K.p.a. wskazując przyjęte ustalenia, dowody na których się oparto oraz podstawy prawne. Mając powyższe na uwadze, należy więc stwierdzić, że organy orzekające nie dopuściły się uchybień. Organy obu instancji zebrały zupełny materiał dowody, a dokonana przez nie ocena dowodów nie była dowolna i mieściła się w ramach swobodnej oceny. W tej sytuacji, nie znajdując podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), orzekł jak w sentencji.