I SA/Ol 515/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Katarzyna Górska (sprawozdawca) Sędziowie sędzia WSA Andrzej Brzuzy sędzia WSA Anna Janowska Protokolant sekretarz sądowy Elżbieta Parda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2026r. sprawy ze skargi F. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w M. na decyzję Dyrektora Warmińsko-Mazurskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Olsztynie z dnia 22 września 2025 r., nr 333/OR14/2025 w przedmiocie przyznania płatności ekologicznych w ramach Planu Strategicznego dla WPR na lata 2023-2027 na rok 2023 oddala skargę Skarga F. Sp. z o.o. z siedzibą w M. (dalej: "producent rolny", "strona", "skarżąca") dotyczy decyzji Dyrektora Warmińsko–Mazurskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Olsztynie (dalej: "Dyrektor ARiMR", "organ odwoławczy") utrzymującej w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. (dalej: "Kierownik BP" "organ I instancji") z 17 czerwca 2024 r. nr 0263-2024-003157 w sprawie przyznania płatności ekologicznych w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 na rok 2023. Z akt sprawy wynika, że wnioskiem z 22 czerwca 2023 r. producent rolny zwrócił się do Kierownika BP o przyznanie na 2023 r. m.in. płatności ekologicznych w ramach Pakietu 7. Uprawy paszowe na gruntach ornych, Pakietu 8. Trwałe użytki zielone oraz Pakietu 10. Premia za zrównoważoną produkcję roślinno-zwierzęcą. Ponadto strona ubiegała się o przyznanie kosztów transakcyjnych. W dniu 1 grudnia 2023 r. w gospodarstwie rolnym strony została przeprowadzona kontrola w zakresie warunkowości, z której sporządzono raport (nr dokumentu [...]; dalej: "raport"). Raport został sporządzony w Biurze Kontroli na Miejscu ARiMR w O. po otrzymaniu protokołu kontroli z 20 lutego 2023 r. nr WIOS-OLSZT 34/2023 przeprowadzonej przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Olsztynie (dalej: "WIOŚ"). Adnotacja o wykorzystaniu informacji o nieprawidłowościach stwierdzonych podczas kontroli WIOŚ została zamieszczona w sekcji XV.A.13 raportu. Podczas kontroli przeprowadzonej przez WIOŚ stwierdzono niezgodności, które są jednocześnie niezgodnościami w zakresie warunkowości, z wymogami podstawowymi SMR 2, wskazanymi w załączniku III do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2115 z dnia 2 grudnia 2021 r. ustanawiającego przepisy dotyczące wsparcia planów strategicznych sporządzanych przez państwa członkowskie w ramach wspólnej polityki rolnej (planów strategicznych WPR) i finansowanych z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) i z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz uchylającego rozporządzenia (UE) nr 1305/2013 i (UE) nr 1307/2013 (Dz. U. UE. L. z 2021 r. Nr 435, str. 1 ze zm.; dalej: "rozporządzenie nr 2021/2115"), w zakresie normy oznaczonej kodem: WW.2.12.1, WW.2.18.1, WW.2.37.1, WW.2.38.1 Odnośnie do kodu WW.2.12.1 stwierdzono brak przechowywania nawozów naturalnych płynnych lub stałych w sposób niezapobiegający przedostawaniu się odcieków do wód i gruntu przez niezapewnienie powierzchni nieprzepuszczalnych miejsc do przechowywania nawozów naturalnych stałych lub pojemności przykrytych zbiorników na nawozy naturalne płynne. Odnośnie do kodu WW.2.18.1 stwierdzono, że rolnik nie przechowywał mapy lub szkicu działki, na których jest zaznaczona lokalizacja pryzmy z obornikiem składowanym bezpośrednio na gruncie oraz data złożenia obornika, przez okres 3 lat od dnia zakończenia przechowywania obornika. Odnośnie do kodu WW.2.37.1 stwierdzono, że rolnik nie przechowywał ewidencji zabiegów, o której mowa w wierszu dotyczącym naruszenia nr 36, przez okres 3 lat od dnia zakończenia nawożenia wykonanego na podstawie posiadanego planu nawożenia azotem albo obliczeń maksymalnych dawek azotu. Odnośnie do kodu WW.2.38.1 stwierdzono, że rolnik nie przechowywał planu nawożenia azotem lub obliczeń maksymalnych dawek azotu przez okres 3 lat od dnia zakończenia nawożenia wykonanego na podstawie posiadanego planu nawożenia azotem albo obliczeń maksymalnych dawek azotu. W decyzji z 17 czerwca 2024 r. Kierownik BP przyznał stronie płatności będące przedmiotem wniosku w kwotach podanych w rozstrzygnięciu. Płatności te objęte zostały m.in. 5% zmniejszeniem w związku ze stwierdzonymi niezgodnościami z wymogami podstawowymi SMR 2. W odwołaniu strona wniosła o uchylenie decyzji Kierownika BP w części obejmującej 5% zmniejszenie każdej płatności oraz o przeprowadzenie kontroli na miejscu w celu zweryfikowania stwierdzonych nieprawidłowości. Zarzuciła naruszenie art. 6 w zw. z art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego polegające na uznaniu, że strona naruszyła obowiązujące przepisy prawa w zakresie warunkowości, w szczególności art. 52 ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1741 ze zm.; dalej: "ustawa o Planie Strategicznym"). W zaskarżonej decyzji Dyrektor ARiMR podał, że podstawę prawną do zastosowania 5% zmniejszenia płatności stanowiły przepisy: rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 5 lipca 2023 r. w sprawie liczby punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności, oraz procentowej wielkości kary administracyjnej w zależności od liczby punktów przypisanych stwierdzonym niezgodnościom (Dz.U. poz. 1382 ze zm.; dalej: "rozp.MRiRW"), art. 85 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2116 z dnia 2 grudnia 2021 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylenia rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 (Dz. U. UE. L. z 2021 r. Nr 435, str. 187 ze zm.; dalej: "rozporządzenie nr 2121/2116") oraz art. art. 11 ust. 2 pkt a rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2022/1172 z dnia 4 maja 2022 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2116 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli we wspólnej polityce rolnej oraz stosowania i obliczania wysokości kar administracyjnych w związku z warunkowością (Dz. U. UE. L. z 2022 r. Nr 183, str. 12 ze zm.; dalej: "rozporządzenie nr 2022/1172"). Organ odwoławczy wskazał, że w raporcie zawarto informację o stwierdzonych niezgodnościach z wymogami podstawowymi SMR 2, wskazując konkretne naruszenia. Zauważył, że strona w odwołaniu zakwestionowała występujące w raporcie niezgodności, przedstawiając kontrdowody w postaci: szczegółowych wyjaśnień, zdjęć, filmów oraz szkiców sytuacyjnych. Wyjaśnił, że w tych okolicznościach w dniu 5 maja 2025 r. zwrócił się do WIOŚ o zweryfikowanie poprawności wyników kontroli przeprowadzonej w gospodarstwie rolnym strony oraz o odniesienie się do zarzutów podniesionych w odwołaniu. Istotne z punktu widzenia organu odwoławczego było pozyskanie informacji jak zbadano, że płyta betonowa zidentyfikowana przez inspektorów w trakcie czynności kontrolnych nie zabezpieczała przed zanieczyszczeniami gruntu oraz wód. Stanowisko w tej kwestii WIOŚ zawarł w pismach: - z 22 maja 2025 r., w którym przedstawiono ustalenia z czynności kontrolnych przeprowadzonych w gospodarstwie rolnym strony od 3 do 20 lutego 2023 r.; - z 5 sierpnia 2025 r., w którym przedstawiono informacje o ustaleniach z ponownej kontroli przeprowadzonej w gospodarstwie rolnym strony od 18 czerwca do 4 lipca 2025 r. W świetle powyższych ustaleń Dyrektor ARiMR przyjął, że w roku wykonania pierwszej z kontroli WIOŚ prawidłowo stwierdzono występowanie naruszeń wymogów SMR 2 dotyczących braku płyty obornikowej i mapy z zaznaczoną pryzmą obornika i datą jego złożenia na gruncie, a ponadto braku ewidencji nawożenia azotem oraz zabiegów agrotechnicznych związanych z nawożeniem azotem. Uznał, że powyższa argumentacja znajduje odzwierciedlenie w piśmie WIOŚ z 5 sierpnia 2025 r., z którego jasno wynika, że płyta obornikowa swój obecny kształt, spełniający przewidziane prawem wymogi, zyskała począwszy od 2024 r., w którym strona wybudowała jeden ze zbiorników na odcieki. Ponadto po przeprowadzeniu ponownej kontroli przez WIOŚ stwierdzono "budowę płyty obornikowej" co oznacza, że podczas pierwszej kontroli nie spełniała ona wymagań, co z kolei potwierdza prawidłowość ustaleń poczynionych podczas przeprowadzenia pierwszej z kontroli. Bezsporne jest także zdaniem Dyrektora ARiMR, że strona nie posiadała wówczas mapy z zaznaczoną pryzmą obornika i datą złożenia jej na gruncie. W piśmie z 12 kwietnia 2023 r. skierowanym do WIOŚ osoba reprezentująca stronę potwierdziła brak na dzień kontroli posiadania tej dokumentacji (kopia pisma znajduje się na płycie CD w aktach administracyjnych). W skardze wniesiono o uchylenie decyzji organów obu instancji w części obejmującej 5% zmniejszenie każdej płatności. Zarzucono naruszenie w tej sprawie: 1/ art. 66 ust. 1 ustawy o Planie Strategicznym poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego i uznanie, że: - skarżąca nie posiadała płyty obornikowej w 2023 r. mimo iż ze zdjęć satelitarnych wynika fakt istnienia płyty od co najmniej kilkunastu lat, - jeden ze zbiorników na odcieki do płyty obornikowej został wybudowany w 2024 r. mimo iż protokół kontrolny WIOŚ nie zawiera takiej informacji, co dowodzi nadinterpretacji wyników kontroli przeprowadzonej przez ten organ; założono przy tym, że nawet gdyby przyjąć, że budowa ww. zbiornika na odcieki nastąpiła w 2024 r. to żaden z organów nie zakwestionował istnienia drugiego zbiornika zarówno w 2023 r., jak i 2024 r.; - skarżąca naruszyła przepisy w zakresie warunkowości, określone w szczególności w treści art. 52 tej ustawy; 2/ art. 7 pkt 5 rozporządzenia nr 2022/1172 poprzez uznanie, że WIOŚ prowadził kontrolę zgodnie z wymogami ww. aktów prawnych i jako takie należy uznać je za czynności przeprowadzone przez agencję płatniczą (ARiMR), podczas gdy ustalenia WIOŚ powinny zostać potraktowane jako równorzędny dowód w sprawie, podlegający konfrontacji z innym materiałem dowodowym (np. porównanie wyników kontroli ze zdjęciami satelitarnymi), co nie zostało przeprowadzone przez organy obu instancji. W uzasadnieniu tych zarzutów wskazano na pominięcie przez organy obu instancji, pomimo wniosku strony w tym przedmiocie, możliwości potwierdzenia istnienie płyty obornikowej oraz wlotów do zbiornika zbierającego odcieki na podstawie zdjęć satelitarnych terenu, które gromadzone są w specjalnej bazie posiadanej przez ARiMR. Podano, że istnienie płyty obornikowej w gospodarstwie rolnym skarżącej potwierdzają załączone do skargi zdjęcia z powszechnie dostępnego systemu satelitarnego Google Maps z lat 2009-2017. Jako nieuprawnione uznano odstąpienie przez organy od realizacji wniosku skarżącej o przeprowadzenia kontroli na miejscu i poprzestanie na informacjach uzyskanych od innego organu (WIOŚ), który zamiast przekazać protokół pokontrolny udzielił jedynie niezgodnej ze stanem faktycznym pisemnej informacji jakoby płyta obornikowa nie istniała w gospodarstwie skarżącej w 2023 r. W opinii skarżącej przeprowadzenie wnioskowanych czynności kontrolnych jednoznacznie wykazałoby, że jeden ze zbiorników został wykonany już w lalach 70-tych XX wieku, tym samym gospodarstwo rolne skarżącej spełniało i spełnia wymogi niezbędne do przyznania wsparcia finansowego w pełnej wysokości. Ponadto zauważono, że kontrola WIOŚ została przeprowadzona przed dniem złożenia wniosków o przyznanie płatności i przejściowego wsparcia krajowego, a zatem brak jest podstaw do przypisania skarżącej zarzutu naruszenia zasad warunkowości w dacie złożenia tych wniosków. Uznano również, że kontrola WIOŚ nie była przeprowadzona zgodnie z art. 7 pkt 5 rozporządzenia nr 2022/1172 w zw. z art. 9 rozporządzenia nr 2021/2116, gdyż podczas kontroli nie zastosowano przepisów dotyczących płatności bezpośrednich a jedynie przepisy dotyczące ochrony środowiska, co skutkowało m.in. brakiem wcześniejszego zawiadomienia skarżącej o kontroli, kontynuowaniem kontroli mimo braku osoby uprawnionej przez skarżącą (zaznaczono, że sekretarka nie była taką osobą) oraz stwierdzenia informacji nieprawdziwych takich jak: brak płyty obornikowej, zbiorników na odcieki, czy braki w dokumentacji (poza jednym dokumentem, którego faktycznie brakowało). Końcowo podano, że skarżąca przedstawiła organowi odwoławczemu dodatkową dokumentację, tj. zdjęcia płyty obornikowej, film z płytą obornikową, mapę z zaznaczoną pryzmą obornika oraz datą złożenia obornika w danym roku, ewidencję zabiegów agrotechnicznych związanych z nawożeniem azotem na rok 2021/2022 oraz plan nawożenia azotem na rok 2021/2022, które zdaniem skarżącej dodatkowo potwierdzają zasadność wniesienia skargi. W odpowiedzi na skargę Dyrektor ARiMR wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. W piśmie procesowym z 29 grudnia 2025 r. skarżąca wniosła o przesłuchanie w charakterze świadka L.B. (pracownika organu) na okoliczność złożenia przez stronę zdjęć obrazujących stan płyty obornikowej w gospodarstwie rolnym strony w dacie kontroli i w latach poprzedzających oraz odbycia spotkania z pełnomocnikiem strony, na której były omawiane te zdjęcia. Podniosła, że organ nie rozpatrzył całego materiału dowodowego, gdyż pomimo jej wniosku o dołączenie do akt sprawy zdjęć satelitarnych i ich omówienia podczas spotkania z pełnomocnikiem strony, organ usunął te zdjęcia z akt, a w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie odniósł się do wniosku dowodowego w tym przedmiocie. Skarżąca podała, że nie kwestionuje wyników kontroli WIOŚ (patrz załączony protokół oględzin z 17 czerwca 2025 r.), które wskazują na istnienie płyty obornikowej w dacie kontroli, zarzuca jedynie wyciągnięcie z tych wyników nieuprawnionego wniosku o nieistnieniu płyty obornikowej w gospodarstwie rolnym strony w 2023 r. Uznała bowiem, że protokół ten nie odnosi się do 2023 r., zaś dowodem na istnienie wówczas tej płyty są zdjęcia przedstawione przez skarżącą, które powinny były zostać włączone do akt. Na rozprawie przeprowadzonej w niniejszej sprawie 28 stycznia 2026 r. tutejszy Sąd nie uwzględnił ww. wniosku dowodowego strony. Postanowił także o połączeniu do wspólnego rozpoznania i odrębnego rozstrzygnięcia spraw o sygn. akt: I SA/Ol 514/25 i I SA/Ol 515/25. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. 2024 r. poz. 1267) oraz art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143, dalej: "p.p.s.a.") sąd dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Naruszenia prawa, stanowiące podstawę do uwzględnienia skargi na decyzję zostały wymienione w art. 145 § 1 p.p.s.a. W ocenie Sądu, opisanych w tym przepisie naruszeń prawa nie można jednak przypisać organom prowadzącym postępowanie w sprawie zakończonej zaskarżoną do tutejszego Sądu decyzją Dyrektora ARiMR w przedmiocie przyznania płatności ekologicznych w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 na rok 2023. Wymaga przy tym zaznaczenia, że zagadnieniem spornym pomiędzy stronami w kontrolowanej sprawie pozostaje jedynie kwestia zasadności 5% zmniejszenia każdej płatności, dokonanej z wykorzystaniem informacji o nieprawidłowościach stwierdzonych podczas kontroli WIOŚ. W ocenie organów ARiMR podczas kontroli przeprowadzonej przez WIOŚ stwierdzono niezgodności, które są jednocześnie niezgodnościami w zakresie warunkowości, z wymogami podstawowymi SMR 2, wskazanymi w załączniku III do rozporządzenia nr 2021/2115, w zakresie normy oznaczonej kodem WW.2.12.1, WW.2.18.1, WW.2.37.1, WW.2.38.1, tj. brak płyty obornikowej umożliwiającej przechowywania nawozów naturalnych płynnych lub stałych w sposób niezapobiegający przedostawaniu się odcieków do wód i gruntu, składowanie obornika w postaci pryzmy zlokalizowanej na terenie gospodarstwa, dla której nie sporządzono mapy z datą i miejscem jej zaznaczenia, brak ewidencji zabiegów agrotechnicznych oraz planu nawożenia azotem. Zdaniem natomiast skarżącej organy błędnie ustaliły stan faktyczny sprawy i bezpodstawnie uznały, że skarżąca nie posiadała płyty obornikowej w 2023 r. i odpowiedniej dokumentacji (poza jednym dokumentem, którego faktycznie brakowało). Sąd doszedł jednak do przekonania, że w świetle obowiązujących przepisów prawa i zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, stanowisko skarżącej nie ma usprawiedliwionych podstaw. Sąd uznał ponadto, że wbrew twierdzeniom skarżącej materiał dowodowy został zgromadzony z poszanowaniem zasad wynikających z art. 66 ust. 1 ustawy o Planie Strategicznym. W świetle tego przepisu w postępowaniu w sprawie o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. Wymaga także zaznaczenia, że w tego rodzaju postępowaniu zgodnie z art. 66 ust. 2 ustawy o Planie Strategicznym to strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek. Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. W kontekście podnoszonych przez skarżącą zarzutów dotyczących wadliwego ustalenia stanu faktycznego kontrolowanej sprawy należy zwrócić uwagę także na art. 7 pkt 5 rozporządzenia nr 2022/1172. Z przepisu tego wynika bowiem, że niezgodności uznaje się za stwierdzone, jeżeli ustalono je w wyniku jakiegokolwiek rodzaju kontroli przeprowadzonych zgodnie z rozporządzeniem nr 2021/2116 lub po powiadomieniu właściwego organu kontrolnego albo, w stosownych przypadkach, agencji płatniczej, w jakikolwiek inny sposób. Uprawnione było zatem wykorzystanie w tej sprawie ustaleń zawartych w protokole kontroli z 20 lutego 2023 r. nr WIOS-OLSZT 34/2023 przeprowadzonej przez WIOŚ. Podczas tej kontroli stwierdzono bowiem m.in. niezgodności, które - co nie jest kwestionowane przez skarżącą - są jednocześnie niezgodnościami w zakresie warunkowości, z wymogami podstawowymi SMR 2, wskazanymi w załączniku III do rozporządzenia nr 2021/2115. Adnotacja o wykorzystaniu informacji o nieprawidłowościach stwierdzonych podczas kontroli WIOŚ została zamieszczona w sekcji XV.A.13 raportu. Z akt sprawy wynika, że strona brała czynny udział w postępowaniu poprzedzającym wydanie zaskarżonej decyzji. W postępowaniu odwoławczym przedstawiła natomiast szereg dokumentów i twierdzeń, które Dyrektor ARiMR poddał weryfikacji z udziałem WIOŚ. W tym celu, pismem z 5 maja 2025 r. zwrócił się do WIOŚ o zweryfikowanie poprawności wyników kontroli przeprowadzonej w gospodarstwie rolnym strony oraz o odniesienie się do zarzutów podniesionych w odwołaniu. Istotne z punktu widzenia organu odwoławczego było pozyskanie informacji jak zbadano, że płyta betonowa zidentyfikowana przez inspektorów w trakcie czynności kontrolnych nie zabezpieczała przed zanieczyszczeniami gruntu oraz wód. W piśmie z 22 maja 2025 r. WIOŚ potwierdził, że podczas czynności kontrolnych przeprowadzonych od 3 do 20 lutego 2023 r. stwierdzono następujące nieprawidłowości: brak planu nawożenia i ewidencji zabiegów agrotechnicznych, brak płyty obornikowej oraz składowanie obornika w postaci pryzmy zlokalizowanej na terenie gospodarstwa, dla której nie sporządzono mapy z datą i miejscem jej zaznaczenia. Ustalono, że obornik był składowany na betonowych płytach, które nie stanowiły typowej płyty obornikowej wyposażonej w zbiornik na odcieki. WIOŚ odstąpił od wydania zarządzenia pokontrolnego w kwestii braku płyty obornikowej, ponieważ strona prowadzi całoroczny wypas zwierząt, a chów cielaków w trakcie trwania okresu zimowego odbywa się w budynku hodowlanym na głębokiej ściółce. Jednak w związku ze stwierdzonymi podczas kontroli nieprawidłowościami dotyczącymi naruszeń związanych z realizacją przepisów zawartych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 31 stycznia 2023 r. w sprawie "Programu działań mającego na celu zmniejszenie zanieczyszczenia wód azotanami pochodzącymi ze źródeł rolniczych oraz zapobieganie dalszemu zanieczyszczeniu" (Dz.U. poz. 244). tj. brakiem planu nawożenia, ewidencji zabiegów agrotechnicznych oraz braku mapy z datą i miejscem założenia pryzmy WIOŚ wydał zarządzenie pokontrolne obligujące kontrolowany podmiot do usunięcia nieprawidłowości oraz wydał decyzje administracyjne wymierzające opłatę podwyższoną. W piśmie z 5 sierpnia 2025 r. WIOŚ przedstawił natomiast informacje o ustaleniach z ponownej kontroli przeprowadzonej w gospodarstwie rolnym strony od 18 czerwca do 4 lipca 2025 r. Podał, że podczas przeprowadzonych oględzin stwierdzono budowę płyty obornikowej wyposażonej w zbiornik na odcieki. Teren wokół płyty był wybetonowany i szczelny. Przy płycie obornikowej na terenie wybetonowanym znajdował się wlot (kratka), przez który odcieki z pryzmowanego obornika spływały do podziemnego zbiornika o pojemności 10 m3. Zbiornik na odcieki został wybudowany w 2024 r. (po przeprowadzonej kontroli WIOŚ z 2023 r.), na co podczas czynności kontrolnych przedstawiono fakturę na jego zakup. W dniu oględzin płyta obornikowa wyposażona była w 2 ścianki boczne chroniące przed przedostaniem się odcieków poza płytę. Jak poinformował zarządca gospodarstwa, dopiero po wywiezieniu na grunty obornika z płyty we wrześniu 2025 r. w celu rolniczego zagospodarowania, zostanie postawiona trzecia ścianka. W chwili obecnej na pryzmie znajduje się obornik i nie ma możliwości jego zagospodarowania na łąki, gdyż przebywają na nich zwierzęta. W dniu oględzin odcieki z płyty, w miejscu gdzie nie ma jednej ze ścianek, grawitacyjnie spływały do zbiornika na odcieki, gdyż płyta posiada spadek w kierunku kratki, która odprowadza odcieki do zbiornika. Nie stwierdzono na terenie gospodarstwa odcieków poza obrębem płyty i kratki, przez którą przedostają się do zbiornika. W ocenie Sądu w świetle powyższych wyjaśnień WIOŚ prawidłowa jest ocena Dyrektora ARiMR, że w roku wykonania pierwszej z kontroli WIOŚ (2023 r.) występowały w gospodarstwie skarżącej naruszenia wymogów SMR 2 dotyczące: braku płyty obornikowej, mapy z zaznaczoną pryzmą obornika i datą jego złożenia na gruncie, a ponadto braku ewidencji nawożenia azotem oraz zabiegów agrotechnicznych związanych z nawożeniem azotem. Należy przypomnieć, że w świetle art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy o Planie Strategicznym organ, przed którym toczy się postępowanie jest obowiązany jedynie w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Nie mógł zatem odnieść zamierzonego skutku podniesiony w skardze zarzut dotyczący odstąpienie przez organy od realizacji wniosku skarżącej o przeprowadzenia kontroli na miejscu i poprzestanie na informacjach uzyskanych od innego organu (WIOŚ). Jak już podano takie działanie organów jest zgodne z art. 7 pkt 5 rozporządzenia nr 2022/1172. Podjęte zaś przez Dyrektora ARiMR czynności mające na celu zweryfikowanie twierdzeń strony podniesionych w odwołaniu i przedłożonych kontrdowodów świadczą o rzetelnym wypełnieniu obowiązku wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Nie mają zatem usprawiedliwionych podstaw zarzuty naruszenia w tej sprawie art. 66 ust. 1 ustawy o Planie Strategicznym i art. 7 pkt 5 rozporządzenia nr 2022/1172. Producent rolny ubiegający się o przyznanie płatności ekologicznych zobowiązany jest do przestrzegania warunków wynikających nie tylko z przepisów prawa krajowego ale także unijnego. Jednym z takich aktów jest rozporządzenie nr 2021/2115, w którego załączniku III określono wymogi podstawowe w zakresie zarządzania, a wśród nich in.in. wymogi dotyczące wody SMR 1 i SMR 2. Za nieprzestrzeganie tych wymogów przewidziano stosowanie kar administracyjnych wobec beneficjentów płatności (zob. art. 84 i art. 85 rozporządzenia nr 2021/2116, art. 52 ustawy o Planie Strategicznym). Sposób obliczenia tej kary (uwzględniający m.in. stwierdzone w kontrolowanej sprawie niezgodności w zakresie warunkowości z wymogami podstawowymi SMR 2, wskazanymi w załączniku III do rozporządzenia nr 2021/2115) i procentowego zmniejszenia płatności z tego tytułu przewidziano w rozp.MRiRW oraz w art. 11 rozporządzenia nr 2022/1172. Prawidłowo zatem ww. przepisy powołane zostały przez Dyrektora ARiMR jako podstawa prawna do zastosowania 5% zmniejszenia płatności. Jedną z niezgodności z wymogami podstawowymi SMR 2 wskazanymi w załączniku III do rozporządzenia nr 2021/2115 jest nieprzestrzeganie obowiązku przechowywania nawozów naturalnych płynnych i stałych w bezpieczny dla środowiska sposób, zapobiegający przedostawaniu się odcieków do wód i gruntu, przez zapewnienie powierzchni nieprzepuszczalnych miejsc do przechowywania nawozów naturalnych stałych lub pojemności przykrytych, w szczególności osłoną elastyczną lub osłoną pływającą, zbiorników na nawozy naturalne płynne, które powinny posiadać szczelne dno i ściany. Nieprzestrzeganie tego obowiązku stwierdzone zostało przez WIOŚ podczas kontroli przeprowadzonej w gospodarstwie rolnym strony od 3 do 20 lutego 2023 r., co wynika zarówno z protokołu kontroli z 20 lutego 2023 r. nr WIOS-OLSZT 34/2023, jak i wyjaśnień WIOŚ zawartych w piśmie z 22 maja 2025 r. Wymaga przy tym zaznaczenia, że wbrew twierdzeniom skarżącej Dyrektor ARiMR dysponował ww. protokołem kontroli, który zawarty jest na płycie CD w aktach administracyjnych. Z treści ww. dokumentów bezsprzecznie wynika, że podczas pierwszej kontroli WIOŚ, przeprowadzonej w 2023 r., obornik był składowany na betonowych płytach, które nie stanowiły typowej płyty obornikowej wyposażonej w zbiornik na odcieki. Zbiornik na odcieki został wybudowany w 2024 r., co jak wynika z wyjaśnień WIOŚ zawartych w piśmie z 5 sierpnia 2025 r. zostało udokumentowane przez stronę fakturą na jego zakup przedstawioną podczas ponownej kontroli przeprowadzonej w gospodarstwie rolnym strony od 18 czerwca do 4 lipca 2025 r. Wówczas też WIOŚ w wyniku oględzin stwierdził budowę płyty obornikowej wyposażonej w zbiornik na odcieki. Teren wokół płyty był wybetonowany i szczelny. Przy płycie obornikowej na terenie wybetonowanym znajdował się wlot (kratka), przez który odcieki z pryzmowanego obornika spływały do podziemnego zbiornika o pojemności 10 m3. W dniu oględzin płyta obornikowa wyposażona była w 2 ścianki boczne chroniące przed przedostaniem się odcieków poza płytę, zaś odcieki z płyty, w miejscu gdzie nie ma jednej ze ścianek, grawitacyjnie spływały do zbiornika na odcieki, gdyż płyta posiada spadek w kierunku kratki, która odprowadza odcieki do zbiornika. Nie stwierdzono na terenie gospodarstwa odcieków poza obrębem płyty i kratki, przez którą przedostają się do zbiornika. W ocenie Sądu w świetle powyższych ustaleń prawidłowe jest stanowisko Dyrektora ARiMR, że skarżąca naruszyła przepisy w zakresie warunkowości, w zakresie normy oznaczonej kodem: WW.2.12.1, co uzasadniało pomniejszenie płatności na 2023 r. o naliczona karę. W kontekście podnoszonej przez skarżącą okoliczności istnienia w dacie pierwszej kontroli WIOŚ innego zbiornika na odcieki należy wskazać, że nawet bowiem częściowe składowanie obornika w sposób niezapobiegający przedostawaniu się odcieków do wód i gruntu winno być uznane za niezgodność z ww. wymogiem podstawowym SMR 2. Skarżącej nie udało się natomiast skutecznie podważyć ustaleń WIOŚ, że płyta betonowa zidentyfikowana przez inspektorów w trakcie czynności kontrolnych przeprowadzonych w 2023 r. nie zabezpieczała przed zanieczyszczeniem gruntu oraz wód. Ponadto należy przypomnieć, że podczas kontroli WIOŚ przeprowadzonej w gospodarstwie rolnym skarżącej w 2023 r. stwierdzono także inne niezgodności, tj. składowanie obornika w postaci pryzmy zlokalizowanej na terenie gospodarstwa, dla której nie sporządzono mapy z datą i miejscem jej zaznaczenia, brak planu nawożenia azotem oraz ewidencji zabiegów agrotechnicznych. Niezgodności te są jednocześnie niezgodnościami w zakresie warunkowości, z wymogami podstawowymi SMR 2, wskazanymi w załączniku III do rozporządzenia nr 2021/2115, w zakresie normy oznaczonej kodem: WW.2.18.1, WW.2.37.1, WW.2.38.1. Skarżąca nie zdołała podważyć ww. ustaleń dokonanych podczas czynności kontrolnych. Brak na dzień kontroli posiadania dokumentacji związanej z nawożeniem azotem potwierdziła zresztą osoba reprezentująca stronę w piśmie z 12 kwietnia 2023 r. skierowanym do WIOŚ (kopia pisma znajduje się na płycie CD w aktach administracyjnych). Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. Wniosek skarżącej o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania pracownika organu został natomiast oddalony przez Sąd, gdyż nie mieścił się w dyspozycji art. 106 § 3 p.p.s.a. Przepis ten dopuszcza bowiem przeprowadzenie w postępowaniu przed sądem administracyjnym dowodu uzupełniającego jedynie z dokumentu. W świetle bowiem art. 133 § 1 p.p.s.a. zasadą jest orzekanie przez ten sąd, co miało miejsce także w kontrolowanej sprawie, na podstawie akt sprawy przekazanych przez organ administracji publicznej wraz ze skargą i odpowiedzią na skargę w trybie art. 54 § 2 p.p.s.a.