I SA/Ol 517/09

WyrokWSA w Olsztynie2009-09-16

Skład orzekający: Włodzimierz Kędzierski, Zofia Skrzynecka, Renata Kantecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Zakład Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo odmówił umorzenia odsetek za zwłokę od należności z tytułu składek, biorąc pod uwagę sytuację materialną i rodzinną wnioskodawcy oraz brak przesłanek całkowitej nieściągalności?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo odmówił umorzenia odsetek za zwłokę, ponieważ nie zaistniały przesłanki całkowitej nieściągalności należności, a wnioskodawca nie wykazał, aby opłacenie składek pociągnęłoby za sobą zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny. Sąd podkreślił, że umorzenie należności stanowi uznanie administracyjne, a wnioskodawca nie przedstawił wystarczających dowodów na poparcie swojego wniosku.
Stan faktyczny
Zakład Ubezpieczeń Społecznych orzekł o solidarnej odpowiedzialności J.W. za nieopłacone składki spółki. Po odmowie umorzenia odsetek za zwłokę, J.W. wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie zasad materialnoprawnych i błędne wydanie decyzji. Skarżący powoływał się na trudną sytuację materialną i rodzinną. WSA oddalił skargę, uznając decyzję ZUS za zgodną z prawem.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Kędzierski, Sędziowie Sędzia WSA Zofia Skrzynecka, Sędzia WSA Renata Kantecka (spr.), Protokolant Lidia Wachowska, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 16 września 2009 r., sprawy ze skargi J.W. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia "[...]". nr "[...]" w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek za zwłokę od należności z tytułu składek oddala skargę. Decyzją z dnia "[...]" Zakład Ubezpieczeń Społecznych orzekł solidarną odpowiedzialność J. W., jako wspólnika spółki A, za zadłużenie powstałe w wyniku nieopłacenia składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz FP i FGŚP za okres od września 2000r. do lipca 2001r. w kwocie ogółem 58.606,67 zł, na które składają się: składki w kwocie 27.884,67 zł oraz odsetki liczone na dzień 18.12.2006r. w wysokości 30.722,00 zł. Sąd Okręgowy w "[...]" Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 30.10.2007r. oddalił odwołanie J.W. od opisanej decyzji, a Sąd Apelacyjny, wyrokiem z dnia 22.10.2008r., oddalił złożoną przez niego apelację. W dniu 12.02.2009r. do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wpłynął wniosek J. W. z prośbą o umorzenie należności z tytułu odsetek za zwłokę oraz o rozłożenie na raty należności głównej, uzasadniony trudną sytuacją materialną, która nie pozwala spłacić zobowiązania w całości, gdyż jest jedynym żywicielem rodziny - ma na utrzymaniu żonę i dwóch synów w wieku 12 i 16 lat. Decyzją z dnia "[...]" Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił umorzenia odsetek za zwłokę w wysokości 30.722,00 zł, z powodu braku ustawowych przesłanek do umorzenia. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy J. W. zarzucił naruszenie zasad materialnoprawnych. Podniósł również, iż przedmiotowa decyzja została błędnie wydana, ponieważ według dłużnika "organem upoważnionym do wydawania decyzji jest wyłącznie Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych". Ponadto wniósł o wycofanie decyzji z obiegu prawnego, jako wydanej bez podstawy prawnej przez osobę do tego nieuprawnioną. Dodał też, że istnieją "wytyczne" a nawet "wskazania" aby zaległości podstawowe za lata 1999 - 2003 jak najszybciej umarzać podatnikom jeśli o to występują. Zarzucił również, że decyzja została niewłaściwie zaadresowana do Spółki A - niesitniejącego podmiotu, zamiast do osoby fizycznej. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia "[...]" utrzymał w mocy decyzję o odmowie umorzenia należności z tytułu odsetek za zwłokę. Wskazał, że materialnoprawną podstawę do wydania przedmiotowej decyzji stanowi art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2007r. nr 11, poz. 74 ze zm., cyt. dalej jako u.s.u.s.), zgodnie z którym umorzenie długu składkowego jest możliwe w przypadku stwierdzenia całkowitej nieściągalności dochodzonego zadłużenia. Zgodnie z art. 28 ust. 3 u.s.u.s. całkowita nieściągalność należności z tytułu składek zachodzi m.in. gdy: nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie (...); wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym; naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję; jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Ponownie rozpatrując sprawę organ stwierdził, iż brak jest okoliczności przemawiających za pozytywnym rozpatrzeniem wniosku. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika bowiem, że zobowiązany od dnia 1.01.1999r. prowadzi działalność gospodarczą i z tego tytułu osiąga przychody. Opłaca bieżące składki ubezpieczeniowe. Współmałżonka dłużnika obecnie nie pracuje, nie prowadzi działalności gospodarczej, nie figuruje jako osoba bezrobotna. Ponadto dłużnik jest współwłaścicielem nieruchomości zabudowanej położonej przy ul. "[...]" w "[...]", właścicielem nieruchomości położonej w "[...]" oznaczonej numerem KW 13855 oraz wraz z małżonką jest wieczystym użytkownikiem nieruchomości położonej w "[...]". Dodatkowo dłużnik jest właścicielem pojazdu marki "[...]" (rok prod. 1994). Zakład wskazał, iż wysokość nieopłaconych składek przekracza kwotę kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym. Urząd skarbowy, ani komornik sądowy nie stwierdzili braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję, a tym samym nie jest również oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Podobnie jak w decyzji z dnia "[...]" Zakład stwierdził, iż brak jest również przesłanek do umorzenia należności zgodnie z dyspozycją art. 28 ust. 3a i 3b oraz § 3 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r.w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365, cyt. dalej jako rozporzadzenie). Istotne znaczenie przy ocenie istnienia przesłanek przemawiających za umorzeniem na podstawie powołanego rozporządzenia mają ustalenia, czy trudności płatnicze zostały spowodowane działaniem czynników, na które płatnik nie może mieć wpływu, np.: w wyniku klęsk żywiołowych lub też z powodu przewlekłych chorób zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorymi członkami rodziny, bądź innych nadzwyczajnych zdarzeń losowych. Organ wskazał, iż ciężar udowodnienia, iż w sprawie wystąpiły wymienione okoliczności spoczywa na zobowiązanym. W przedmiotowej sprawie dłużnik nie wykazał, że powyższe zdarzenia miały miejsce oraz, że w ich wyniku został pozbawiony możliwości pozyskania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Natomiast okoliczność, iż zobowiązany jest jedynym żywicielem rodziny nie jest wystarczającą przesłanką do umorzenia należności, ponieważ wniosek o umorzenie nie może być rozpatrywany pod kątem zwykłego wsparcia socjalnego. Dodatkowo organ zwrócił uwagę, iż zobowiązany poinformowany pismem dnia 16.02.2009r. o przesłankach do umorzenia należności z tytułu składek oraz o możliwości uzupełnienia wniosku o dodatkowe dokumenty potwierdzające okoliczności uzasadniające umorzenie zadłużenia nie przedłożył żadnych dokumentów. Ponowne poinformowanie zobowiązanego (pismo z dnia 4.05.2009r.) o możliwości przedłożenia nowych dowodów mających wpływ na rozstrzygnięcie, również pozostało bez odpowiedzi. Organ podkreślił także, iż zadłużenie zobowiązanego obejmuje również nieopłacone składki za zatrudnionych pracowników, które to składki korzystają ze szczególnej ochrony. Ochrona ta ma doprowadzić w rezultacie do tego, aby płatnik opłacił wszystkie należne składki za swoich pracowników, gdyż oni sami nie mają wpływu na fakt ich uregulowania. Wskazał, iż wysokość przyszłych świadczeń ubezpieczonych zależy od środków uzbieranych na indywidualnym koncie zarówno w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych jak też w wybranym przez pracowników Otwartym Funduszu Emerytalnym. Z tych względów, podjęcie decyzji o odmowie umorzenia odsetek od tych należności następuje w bardzo szczególnych i wyjątkowych wypadkach. Zakład wyjaśnił, iż może na wniosek dłużnika rozłożyć należności z tytułu składek na raty, uwzględniając możliwości płatnicze zobowiązanego oraz stan finansów ubezpieczeń społecznych. Udzielenie ulgi w opłacaniu należności z tytułu składek może być zastosowane również w przypadku, gdy egzekucja jest skuteczna, a zawieszenie postępowania daje gwarancję przyspieszenia spłaty zadłużenia . Organ rentowy wyjaśnił również, iż decyzja pomimo wskazania w nagłówku nazwy spółki, skierowana została poprawnie, na adres wnioskodawcy. Na wyżej opisaną decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wniósł J. W.. W uzasadnieniu skargi podniósł, iż wykazał szczególnie trudną swoją sytuację życiową, problemy zarówno osobiste, jak i społeczne, dlatego też wniósł o taką pomoc do ZUS. Stwierdził również, iż zaległości powstały nie ze złej woli skarżącego, ale z powodu złej kondycji firmy w konsekwencji czego zaprzestano prowadzenia działalności z dniem 31.07.2001r. W ocenie skarżącego przeniesienie odpowiedzialności za należności spółki jedynie na niego bez przeniesienia jej na drugiego wspólnika – J. W. jest naruszeniem zasady prawa. Wskazał, iż organ pomimo uznania, że skarżący jest odpowiedzialny solidarnie, nie czyni żadnych starań w zakresie rozłożenia odpowiedzialności na drugiego wspólnika. W dalszej części skargi zobowiązany wyjaśnił, odnośnie posiadanych nieruchomości, iż w nieruchomościach tym mieszka jego rodzina, że mają one jeszcze innych współwłaścicieli, a także, iż ustanowiona jest na nich służebność mieszkania dla żyjących rodziców. Dodał też, iż nieruchomości te dostał, a nie wybudował od podstaw z przychodów firmy. Wskazał również, iż co miesiąc przekazuje kwotę tytułem zaległości głównej, na ile go stać, jednakże z uwagi na odsetki, należność główna nie maleje. Dodał, że w sytuacji umorzenia odsetek należność ta w miarę dokonywanych wpłat ulegałaby zmniejszeniu. Wyjaśnił również, iż zamknięcie firmy było jedynym sensownym rozwiązaniem, aby nie powiększać długu, w sytuacji braku dochodów i nie wpłacania składek. Uzasadniając ciężką sytuację finansową wskazał, iż ma na utrzymaniu rodzinę a także, że boryka się ze spłatą długów pozostałych po latach ubiegłych. W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 §1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm., cyt. dalej jako p.p.s.a.) zadaniem sądu administracyjnego jest sprawowanie kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. O uprawnieniach i obowiązkach stron postępowania wynikających z przepisów prawa materialnego rozstrzygają jednak organy administracji, co w niniejszym przypadku oznacza, że rozstrzygnięcie w sprawie umorzenia przedmiotowych należności należy do kompetencji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Sąd administracyjny nie ma uprawnień do merytorycznego załatwienia sprawy administracyjnej, tj. dokonania umorzenia należności. Tym samym Sąd nie może nakazać organowi podjęcia określonego rozstrzygnięcia. Jest to bowiem wyłączna kompetencja organu administracji. Kontrola sądowa obejmuje przede wszystkim zbadanie, czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem. Sąd nie ocenia natomiast wydanej decyzji z punktu widzenia jej celowości czy słuszności. Dokonując kontroli legalności zaskarżonych decyzji, wydanych przez ZUS, w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu tj. badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności tak z przepisami ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej cyt. jako k.p.a.), jak i z normami prawa materialnego zawartymi w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych, oraz w oparciu o akta sprawy zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd nie stwierdził takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Granice niniejszej sprawy nakreślone zostały we wniosku skarżącego z dnia 11 lutego 2009r., którym wszczęte zostało postępowanie w przedmiocie umorzenia należności z tytułu odsetek za zwłokę. Wobec treści wniosku skarżącego, wszczynającego kontrolowane przez Sąd postępowanie administracyjne, zastosowanie w sprawie miał - w szczególności - przepis art. 28 u.s.u.s., w którym ustawodawca przewidział instytucję umarzania należności z tytułu składek. Zgodnie z treścią wymienionego art. 28 ust. 1 i 2 u.s.u.s., należności z tytułu składek, pod którym to pojęciem należy rozumieć składki, odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkową opłatę ( art. 24 ust. 2 u.s.u.s.), mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi w sytuacjach wyliczonych w ust. 3 tego przepisu. W przepisie art. 28 ust. 3 u.s.u.s. ustawodawca wskazał siedem przypadków, w których zachodzi całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Wyliczenie zawarte w tym przepisie jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Dopiero zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie, daje potencjalną możliwość umorzenia tych należności. Nawet wówczas oznacza to jednak dla organu podejmującego rozstrzygnięcie tylko możliwość umorzenia należności z tytułu składek, a nie prawny obowiązek ich umorzenia. W świetle bowiem ukształtowanej w doktrynie i zaakceptowanej w orzecznictwie sądów administracyjnych koncepcji interpretacyjnej przepisów zbudowanych na zasadzie uznania administracyjnego zawierających w swojej treści kierunkowe dyrektywy wyboru (w tym przypadku: całkowita nieściągalność zaległości oraz zbyt ciężkie dla zobowiązanego i jego rodziny skutki opłacenia należności), prawem do umorzenia zaległości dysponuje organ - Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Stwierdzenie zatem, że w sprawie występują okoliczności odpowiadające takiej lub innej kierunkowej dyrektywie wyboru, może, lecz nie musi, prowadzić do rozstrzygnięcia pozytywnego dla wnioskodawcy. W uchwale z dnia 6 maja 2004 r. (sygn. akt II UZP 6/04, OSNP 2004/16/285) Sąd Najwyższy wskazał między innymi, że "(...) Przepis art. 28 ust. 2 ustawy o s.u.s. (...) jest oparty na konstrukcji tzw. "uznania administracyjnego", co oznacza, że decyzja w zakresie spraw dotyczących umorzenia należności przysługuje każdorazowo organowi rentowemu, który w przypadku stwierdzenia całkowitej nieściągalności składek, zachodzącej w przypadkach wymienionych w art. 28 ust. 3 tejże ustawy, może, ale nie musi umorzyć zaległości. Norma zawarta w art. 28 ust. 2 u.s.u.s. wyraźnie wskazuje na brak obowiązku umorzenia należnych składek w przypadku ich całkowitej nieściągalności, stanowiąc, że w takim wypadku mogą być one umorzone.". Natomiast przy braku całkowitej nieściągalności, ustalanej według kryteriów wskazanych w art. 28 ust. 3 u.s.u.s., organ podejmujący decyzję na podstawie art. 28 ust. 2 tej ustawy pozbawiony jest w ogóle prawnej możliwości umorzenia należności z tytułu składek. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, nie zaistniał bowiem żaden z przypadków stanowiących o możliwości uznania całkowitej nieściągalności należności wobec skarżącego. Skarżący posiada bowiem nieruchomości, które mogą stanowić przedmiot zabezpieczenia spłat należności. Analiza praw rzeczowych przysługujących skarżącemu prowadzi do wniosku, iż nie wystąpiła w jego przypadku przesłanka całkowitej nieściągalności składek. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika bowiem, iż skarżący jest współwłaścicielem wraz z J. W. nieruchomości w "[...]", właścicielem nieruchomości w "[...]" oraz użytkownikiem wieczystym wraz z małżonką nieruchomości w "[...]". Natomiast okoliczność zamieszkiwania w nieruchomościach, jak podnosi skarżący, dwupokoleniowej rodziny oraz obciążenie nieruchomości służebnością osobistą (mieszkania), nie zmienia faktu, iż skarżący jest właścicielem majątku wskazującego jednoznacznie na możliwość ściągnięcia należności z tytułu składek. Bez znaczenia jest również, dla oceny wystąpienia przesłanek całkowitej nieściągalności, sposób w jaki skarżący wszedł w posiadanie przedmiotowych nieruchomości, tj. czy nieruchomości te otrzymał czy kupił bądź wybudował z przychodów firmy. W toku postępowania ustalono również, iż skarżący prowadzi działalność gospodarczą, z której uzyskuje dochody, opłaca bieżące składki ubezpieczeniowe, utrzymuje czteroosobową rodzinę. Zgodnie z poglądem wyrażonym przez Sąd Najwyższy w wyroku z 24 maja 2007 r., sygn. akt II UK 216/06 (System Informacji Prawnej LEX nr 405213), przepis art. 28 ust. 1 u.s.u.s. nie stanowi podstawy umorzenia należności z tytułu składek, jeżeli dłużnik ma realne możliwości uzyskiwania dochodów pozwalających na spłatę zadłużenia. A z taką sytuacją, zdaniem Sądu, mamy w tej sprawie do czynienia. W ocenie Sądu prawidłowo, zatem zostało ustalone na dzień wydania zaskarżonej decyzji, iż w stosunku do skarżącego nie wystąpiła przesłanka całkowitej nieściągalności, a w konsekwencji brak było prawnej możliwości umorzenia należności w oparciu o to kryterium. Z kolei w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. ustawodawca przewidział możliwość umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne w uzasadnionych przypadkach, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Przesłanki umorzenia należności w oparciu o przepis art. 28 ust. 3a u.s.u.s. określone zostały w § 3 rozporządzenia gdzie, jako przesłanki umożliwiające umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne wskazane zostały okoliczności związane z wykazaniem przez zobowiązanego, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny. Podkreślenia wymaga, iż w przypadku decyzji podejmowanych na podstawie art. 28 ust. 3 a u.s.u.s. w związku z § 3 rozporządzenia, ma również zastosowanie instytucja tzw. uznania administracyjnego. Także i tu prawo wyboru rozstrzygnięcia przysługuje Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych. Uznaniowy charakter decyzji podejmowanych na podstawie powołanych przepisów nie zwalnia organu od obowiązku przeprowadzenia prawidłowego postępowania. Organ ma obowiązek wypełnić zawarty w art.7 k.p.a. nakaz dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz określony w art.77 §1 Kodeksu obowiązek zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego. Opisany obowiązek organu nie ma jednak charakteru absolutnego i nie oznacza, że w niektórych sytuacjach strona zwolniona jest od dowodzenia i wykazywania okoliczności, na które się powołuje lub, które mają istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy nieudowodnienie określonego faktu może doprowadzić do rezultatów niekorzystnych dla strony. W tym zakresie ciężar dowodu spoczywa także na stronie. Jeżeli więc istniały jakiekolwiek okoliczności mające wpływ na inne niż w decyzji rozstrzygnięcie w sprawie, skarżący powinien je przedstawić, gdyż strona w swym dobrze rozumianym interesie powinna wykazywać dbałość o przedstawienie zaistnienia przesłanek umożliwiających umorzenie nalezności. Skarżący był dwukrotnie informowany (pismo z dnia 16.02.2009r. k. 39-40, pismo z dnia 04.05.2009r. k. 107) o możliwości przedłożenia nowych dowodów oraz o przesłankach jakimi kieruje się organ rentowy przy umarzaniu należności. Wezwania te pozostały bez odpowiedzi, skarżący nie ustosunkował się do wystosowanych do niego pism, jak również nie przedstawił jakichkolwiek dowodów potwierdzających wystąpienie przesłanek (zdarzeń) określonych w §3 rozporządzenia. Skarżący nie wykazał, że opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Nie wykazał też, iż w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia poniósł straty materialne powodujące, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby go pozbawić możliwości dalszego prowadzenia działalności. Nie przedłożył także żadnego dokumentu, z którego wynikałoby, iż stan zdrowia, bądź konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny trwale uniemożliwia zobowiązanemu wykonywanie pracy zarobkowej. Tym samym ustalenia czyniono w oparciu o dokumenty i ustalenia dokonane z urzędu. Powoływanie przez skarżącego, iż jest jedynym żywicielem rodziny mającym na utrzymaniu żonę i dwóch synów, nie wypełnia, w ocenie Sądu przesłanek określonych w § 3 rozporządzenia. Odnośnie zarzutu obarczenia odpowiedzialnością za zaległości spółki cywilnej wyłącznie skarżącego, Sąd zauważa, iż w zaskarżonej decyzji organ składkowy wyjaśnił, iż zgodnie z art. 115 §1 i §2 Ordynacji podatkowej za zaległości spółki cywilnej odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem wspólnicy spółki, dlatego też decyzjami z dnia "[...]" przedmiotowa odpowiedzialność przeniesiona została na obu wspólników spółki tj. J. W. i J. W. Kwestia ta została już prawomocnie rozstrzygnięta w odrębnym trybie. Wyjaśnić jednocześnie należy, iż odpowiedzialność solidarna dłużników polega na tym, że wierzyciel może żądać całości lub części świadczenia od wszystkich dłużników łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna, a zaspokojenie wierzyciela przez któregokolwiek z dłużników zwalnia pozostałych; aż do zupełnego zaspokojenia wierzyciela wszyscy dłużnicy solidarni pozostają zobowiązani. Stanowi o tym art.366 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz.93 ze zm.). Zakład może zatem żądać uregulowania całości zaległości wraz z odsetkami przez skarżącego. Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze powyższe nie narusza "zasad prawa". Zdaniem Sądu, organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji prawidłowo ocenił zebrany materiał dowodowy, wskazując, że ani stan majątkowy, ani sytuacja rodzinna skarżącego nie uzasadniają niemożności regulowania należności z uwagi na zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny. Ponadto organ prawidłowo wywiązał się z nałożonego nań obowiązku poszanowania art. 11 k.p.a., tj. zasady przekonywania, wyjaśniając stronie zasadność przesłanek, którymi kierował się przy załatwianiu sprawy, co znalazło wyraz w uzasadnieniu decyzji. Zapewniono stronie prawo do czynnego brania udziału w postępowaniu. Materialnym tego wyrazem są pisma kierowane do strony, w celu złożenia dokumentów obrazujących sytuację życiową i finansową. Stosownie do treści wspomnianych już przepisów - art.7, art.77§ 1 k.p.a., organ podjął wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy przy uwzględnieniu interesu społecznego i słusznego interesu obywatela. Nie ulega też wątpliwości, że organ w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy, pomimo braku ze strony wnioskodawcy wykazania okoliczności, na które w złożonym wniosku się powoływał, nie przekraczając przy tym zasady swobodnej oceny dowodów. Sąd zwraca jednocześnie uwagę, iż wniosek o umorzenie należności z tytułu odsetek za zwłokę może być ponawiany i każdorazowo podlega ocenie organu rentowego - Zakładu. W szczególności w przypadku zmiany stanu faktycznego lub uzyskania nowych dowodów skarżący może ponownie wystąpić do Zakładu z wnioskiem o ich umorzenie i wówczas ponownie sprawa umorzenia będzie rozstrzygana przez organ. Wydanie bowiem decyzji w przedmiocie umorzenia należności nie korzysta, z tzw. powagi rzeczy osądzonej. Mając na względzie powyższe okoliczności, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło