I SA/Ol 517/14
WyrokWSA w Olsztynie2014-10-29
Skład orzekający: Wiesława Pierechod, Zofia Skrzynecka, Ryszard Maliszewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji prawidłowo odmówił przyznania płatności rolnośrodowiskowej z tytułu realizacji pakietu "Ochrona gleb i wód" (K01b - międzyplon ozimy) z powodu stwierdzenia braku siewu na części zadeklarowanych działek, mimo twierdzeń rolnika o wykonaniu zabiegów agrotechnicznych i zasiewu?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organ administracji prawidłowo odmówił przyznania płatności rolnośrodowiskowej z tytułu realizacji pakietu "Ochrona gleb i wód" (K01b - międzyplon ozimy). Ustalenia kontroli na miejscu, potwierdzone dokumentacją fotograficzną, jednoznacznie wykazały brak siewu na części zadeklarowanych działek. Rolnik nie wykazał, że nie jest winien stwierdzonych nieprawidłowości, a jego twierdzenia o wykonaniu zabiegów i zasiewu nie znalazły potwierdzenia w materiale dowodowym. Odmowa przyznania płatności była zatem uzasadniona.Stan faktyczny
Rolnik złożył wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2011, deklarując realizację kilku pakietów, w tym K01 (ochrona gleb i wód) w wariancie międzyplonu ozimego. Kontrola na miejscu wykazała rozbieżności między zadeklarowaną a faktyczną powierzchnią upraw, a także brak siewu międzyplonu na niektórych działkach. Organ administracji odmówił przyznania płatności z tytułu pakietu K01, powołując się na przepisy rozporządzenia. Po wielokrotnych uchyleniach decyzji przez organy administracji i wyroku WSA uchylającym poprzednią decyzję z powodu wadliwości proceduralnych, organ II instancji ponownie utrzymał w mocy decyzję o odmowie przyznania płatności. Rolnik wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów KPA i PPSA, w tym nieuwzględnienie wskazań sądu z poprzedniego wyroku. WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Wiesława Pierechod (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Zofia Skrzynecka, sędzia WSA Ryszard Maliszewski, Protokolant referent stażysta Milena Małyszko, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 29 października 2014r. sprawy ze skargi W. G. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości na rok 2011 oddala skargę.
W.G. (dalej powoływany jako "skarżący", "odwołujący się", "rolnik") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej jako "Dyrektor ARMiR") z dnia "[...]", nr "[...]", w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości na rok 2011.
Z akt sprawy wynika, że w dniu 16 maja 2011r. rolnik złożył wniosek o przyznanie płatności na rok 2011, w którym zadeklarował z tytułu realizacji:
- pakietu P01 – utrzymanie łąk ekstensywnych, wariant P01a01 – półnaturalne łąki jednokośne - wykaszanie ręczne – powierzchnię 23,42 ha,
- pakietu P01 – utrzymanie łąk ekstensywnych, wariant P01b – półnaturalne łąki dwukośne – powierzchnię 20,08 ha,
- pakietu K01 – ochrona gleb i wód, wariant K01b międzyplon ozimy – powierzchnię 914,23 ha.
W dniach 28 listopada 2011r. – 6 lutego 2012r. w gospodarstwie rolnym została przeprowadzona kontrola na miejscu. Z treści protokołu z czynności kontrolnych wynika, że powierzchnia części działek rolnych różni się od powierzchni zadeklarowanej we wniosku. W przypadku działek rolnych zadeklarowanych do pakietu P01, wariant P01a01 stwierdzono powierzchnię 21,31 ha, w przypadku działek rolnych zadeklarowanych do pakietu P01, wariant P01b – 19,79 ha, a w przypadku pakietu K01, wariant K01b - powierzchnię 917,43 ha. Odnośnie ostatniego z wymienionych pakietów przy wyliczeniu powierzchni uprawnionej do płatności nie uwzględniono powierzchni działek rolnych: J, K, LA, LB i AAB (położonych na działkach ewidencyjnych nr 3/9, 7, 29/6) – ustalono wobec tego, że powierzchnia uprawniona do płatności wyniosła 732,52 ha. Działkom tym przypisano kody pokontrolne W28 – nie stwierdzono zasiewu uprawy na dzień kontroli oraz W31 – brak siewu do dnia 10 października.
Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał decyzję z dnia 9 marca 2012r. w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości na rok 2011. W wyniku złożenia odwołania rozstrzygnięcie to zostało uchylone przez Dyrektora Oddziału Regionalnego ARMiR decyzją z 21 czerwca 2012r., a sprawę przekazano do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
Kierownik Biura Powiatowego kolejną decyzją z dnia 1 sierpnia 2012r. przyznał płatności rolnośrodowiskowe w pomniejszonej wysokości. W wyniku wniesienia od tej decyzji odwołania organ II instancji decyzją z 19 listopada 2012r. uchylił to rozstrzygnięcie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania
Po powtórnym rozpatrzeniu sprawy Kierownik Biura Powiatowego decyzją z dnia "[...1...]" przyznał skarżącemu płatność rolnośrodowiskową na rok 2011, w łącznej wysokości 35.017,90 zł, w tym z tytułu pakietu P01, wariant P01a01 – 17.602,70 zł, z tytułu pakietu P01, wariant P01b – 17.415,20 zł.
Jednocześnie organ odmówił producentowi płatności z tytułu realizacji pakietu K01, wariant międzyplon ozimy. Powołał się na § 16 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. nr 174, poz. 1809 ze zm.). Organ wskazał, że stwierdzony podczas kontroli na miejscu brak siewu rośliny ozimej do dnia 10 października na działkach rolnych: K, J, LA, LB, AAB. wyklucza przyznanie płatności. Brak siewu do dnia 10 października został stwierdzony w gospodarstwie rolnym po raz pierwszy podczas kontroli przeprowadzonej w dniach 24 stycznia 2011r. – 6 lutego 2011r., co potwierdza protokół z czynności kontrolnych z dnia 7 lutego 2011r., a stosownie do § 16 ust. 2 rozporządzenia, jeżeli ponownie zostanie stwierdzone uchybienie w realizacji poszczególnych zadań w ramach pakietu, płatność rolnośrodowiskowa nie przysługuje w danym roku i w roku następnym, w części dotyczącej tego pakietu.
W wyniku rozpoznania odwołania Dyrektor Oddziału Regionalnego ARMiR, decyzją z dnia "[...2...]" utrzymał w mocy opisaną decyzję organu I instancji.
Na skutek wniesienia skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 9 stycznia 2014r. sygn. akt I SA/Ol 811/13 uchylił zaskarżoną decyzję z dnia "[...2...]" W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że decyzja zawiera sprzeczności, w wyniku których stała się niejednoznaczna i niejasna. Nie wiadomo jakie ustalenia faktyczne uznał organ za podstawę stosowania prawa materialnego, ani nie wyjaśnił, które z uchybień producenta rolnego skutkowało zastosowaniem sankcji. Za zasadne Sąd uznał zarzuty skargi odnoszące się do braku jednoznacznego wypowiedzenia się organu, którym dowodom daje wiarę i czy uznaje przekroczenie przez skarżącego terminu dokonania zasiewu międzyplonu do dnia 30 września, czy też uznaje jedynie, że skarżący dokonał zasiewu, ale nie wystąpił skutek w postaci pokrycia spornych działek żytem w okresie zimowym. Zasadny ocenił również zarzut przyjęcia przez organ, że z rozporządzenia wynika warunek przyznania płatności od skutecznego zasiewu poplonu. Konsekwencją powyższego jest z kolei przedwczesne zastosowanie § 16 ust. 2 rozporządzenia, gdyż nie stwierdzono jednoznacznie, których, wskazanych w załączniku nr 1 rozporządzenia, zadań nie wykonał skarżący i tym samym, których uchybień, wymienionych w załączniku nr 5, się dopuścił.
Dyrektor ARiMR decyzją z dnia "[...]", będącą przedmiotem rozpatrywanej obecnie skargi, utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego z dnia "[...1...]" Wskazał w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, że przyznanie płatności rolnośrodowiskowej uzależnione jest od spełnienia warunków określonych w rozporządzeniu. Zaznaczył, że w załączniku nr 1 do rozporządzenia wymieniono zadania realizowane w ramach przedmiotowego pakietu i wariantu, m.in. w zależności od uprawnianych gatunków roślin w plonie głównym – obsiew pola w terminie do dnia 30 września, wymienionymi roślinami.
Organ powtórzył ustalenia z kontroli, powołał się na § 16 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 rozporządzenia i stwierdził, że okolicznością sporną pomiędzy skarżącym a organem, poza kwestią rzetelności przeprowadzonej w dniach 28 listopada 2011r. - 6 lutego 2012r. kontroli na miejscu, pozostaje to, czy na działkach rolnych K, J, LA, LB i AAB zgodnie z zadeklarowanym pakietem i wariantem K01b dokonano zasiewu uprawy - międzyplonu żyta ozimego - do dnia 10 października 2010r.
Organ zauważył, że rolnik odwołał się pismem z dnia 2 kwietnia 2012r. od wyników z kontroli w zakresie realizowanego programu rolnośrodowiskowego PROW 2004-2006, w którym zwrócił się o przeprowadzenie ponownej kontroli pod kątem zasiania międzyplonu ozimego na spornych działkach rolnych. Dyrektor ARiMR pismem z dnia 7 maja 2012r. poinformował, że nie znajduje podstaw do wykonania ponownych czynności kontrolnych, jednocześnie wskazał, że wyniki z kontroli jednoznacznie potwierdzają ustalenia zawarte w raporcie z czynności kontrolnych. Zatem, odnosząc się do zarzutu odwołującego się o nie przeprowadzenie ponownej kontroli, organ odwoławczy stwierdził, że kontrole na miejscu przeprowadzane są z urzędu i nie zachodzi potrzeba przeprowadzenia dowodu w postaci kontroli na miejscu zwłaszcza późną wiosną, i wykonania dodatkowych oględzin na spornych działkach rolnych pod kątem zasiania poplonu ozimego, gdyż okoliczność mająca być przedmiotem dowodu została już w sposób właściwy i zgodny z obowiązującą procedurą stwierdzona w wyniku przeprowadzenia pierwotnej kontroli, czego dowodem jest protokół z czynności kontrolnych wraz z dokumentacją fotograficzną.
Kontrolę tę organ uznał za przeprowadzoną w sposób prawidłowy, bez uchybień. Z kolei analiza dokumentacji wykazała poprawność przeprowadzonej kontroli i brak wysiania poplonu, brak nasion w glebie oraz brak choćby śladowego wschodu deklarowanej rośliny w międzyplonie (pismo z dnia 9 maja 2013r. Naczelnika Wydziału Obsługi i Przygotowania Dokumentacji Biura Kontroli na Miejscu Oddziału Regionalnego ARiMR). Organ zauważył, że celem międzyplonu jest pokrycie gruntów rolnych roślinnością w okresie zimy w celu zmniejszenia erozji gleby, przeciwdziałania pogorszenia się jej właściwości fizykochemicznych, a także w celu ochrony gleby przed szkodliwymi gazami i pyłami. Żyto ozime jako międzyplon należy wysiać możliwie wcześnie - nie później niż na początku optymalnego w rejonie północno-wschodnim kraju terminu siewu (między 10, a 25 września), przy czym opóźnienie o 10 dni wymaga zwiększenia obsady o 10%. Istotne jest również staranne przygotowanie gleby, gdyż żyto sieje się płytko - 3 cm w rozstawie 13 - 15 cm.
Organ II instancji uwzględniając wyniki przeprowadzonej kontroli na miejscu oraz wyjaśnienia pokontrolne Biura Kontroli na Miejscu stwierdził, że brak jest podstaw do stwierdzenia, iż na gruntach rolnych deklarowanych w pakiecie 8. Ochrona gleb i wód, uprawiane było żyto ozime (międzyplon ozimy). Pomimo prowadzonych przez rolnika w rejestrze działalności rolnośrodowiskowej zapisów, dotyczących terminu wykonania siewu międzyplonu, fakt ten nie został potwierdzony w terenie podczas przeprowadzonej kontroli na miejscu, nie stwierdzono na działkach rolnych K, LA, LB, J oraz AAB nasion w glebie oraz brak choćby śladowego wschodu deklarowanej rośliny w międzyplonie potwierdzających jego dokonanie. Organ powołał się na dołączoną do protokołu z kontroli dokumentację fotograficzną, która w jego ocenie w sposób jednoznaczny ukazuje brak poplonu ozimego (żyta ozimego). Zaznaczył, że fotografie działek rolnych wykonywane są na potwierdzenie tego, co zostało stwierdzone. Wskazał jednocześnie, że to nie na podstawie wykonanych fotografii ustalany jest stan użytkowania działek rolnych, lecz w drodze oględzin.
W zakresie zobowiązania prowadzenia rejestru przez beneficjanta programu rolnośrodowiskowego organ II instancji powołał się na § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia. Podał, że samo wprowadzenie wymaganych danych - terminów siewu, nie przesądza o ich wykonaniu, a także nie potwierdza deklarowanej uprawy na gruntach rolnych. Zasadnym było, w ocenie organu II instancji, uwzględnienie przez organ przyznający płatność wyników przeprowadzonej kontroli na miejscu, potwierdzającej stan faktyczny zadeklarowanych gruntów rolnych.
Organ odwoławczy odmówił wiarygodności zeznaniom świadków przesłuchanych na wniosek rolnika na okoliczność rzekomo wykonanego siewu poplonu ozimego na spornych działkach rolnych. W ocenie organu zeznania są ze sobą sprzeczne w zakresie szczegółów dotyczących wysiewów poplonu. Powołał się na zeznania świadka J. W. (pełniącego funkcję kierownika gospodarstwa), jak też T. C. (siostrzeńca strony). Wskazał, że J. W. stwierdził jednoznacznie, że na działce nr 29/6 (obręb F.) przez przeoczenie nie wykonano wysiewu międzyplonu. Natomiast już w obecności odwołującego się i jego pełnomocnika przyznał, że nie wydawał polecenia wysiewu poplonu na wspomnianym areale, sugerując jednocześnie, że polecenie takie mogło być wydane przez odwołującego się lub p. C.. Ostatnie stwierdzenie organ uznał za złożone w trybie przypuszczającym, co ma oznaczać, że nie jest jednoznaczne i nie ma żadnej wartości dowodowej.
Zeznania T. C. organ uznał za niespójne. Wskazał, że najpierw świadek twierdzi (zeznanie z dnia 25 lipca 2013r.), że widział na spornych działkach wschody międzyplonu w okresie październik/listopad 2011r., a zaraz potem podaje, że nie było widać nasion wskazując, że nasiona były posiane zbyt głęboko. O tym, że poplony nie powschodziły, świadek ten oświadczył również w protokole z czynności kontrolnych, w uwagach osoby obecnej przy kontroli (str. 16 protokołu). Powyższe wykluczające się w ocenie organu stwierdzenia sugerują, że składający zeznania nie był świadkiem wzrostu poplonu, jak sam twierdzi nie był również naocznym świadkiem wysiewu poplonu na spornych działkach, jak również nie był osobą, która te wysiewy miała zlecić. Ponadto świadek ten stwierdził, że widział wschody poplonu na działce 29/6 w październiku/listopadzie 2011r., co stoi w sprzeczności z zeznaniem Z. S. o braku jesiennych wschodów na tej działce.
Z kolei E. M. oraz J.K. w swoich zeznaniach stwierdzili, że nie znają położenia działek ewidencyjnych o nr 3/9, 7 i 29/6 ale wiedzieli, że działki położone są w N. i widzieli jak na przedmiotowych działkach wysiewane było żyto, ponieważ bezpośrednio po wysiewie zbierali kamienie. Odnosząc się do zeznań tych świadków organ odwoławczy wskazał, że jeśli nie znali oni położenia przedmiotowych działek to tego nie mogli jednoznacznie stwierdzić, że właśnie na tych działkach zbierali kamienie i widzieli wysiany poplon zwłaszcza, że działka 29/6 położona jest w obrębie F., a nie w N., jak stwierdzili to świadkowie w swoich zeznaniach.
Za niespójne organ uznał także zeznania T. D. i B. W. W ocenie organu odwoławczego również ocena uprawy wykonana przez Z. S. na podstawie oględzin przeprowadzonych w dniu 27 marca 2012r. oraz ocena stanu zasiewu międzyplonów ozimych sporządzona przez W. S. na podstawie oględzin w dniu 11 kwietnia 2012r., nie jest miarodajnym dowodem. Przedmiotem oceny były bowiem działki rolne K, J, LA, i LB z pominięciem działki rolnej AAB, która również zgodnie z deklaracją we wniosku powinna zostać obsiana żytem ozimym w przepisowym terminie. Ponadto w pierwszej ocenie Z. S. nie określił terminu siewu poplonu a bazował w tej kwestii jedynie na oświadczeniu producenta, natomiast w drugiej ocenie W.S. podkreślił zastosowanie zaniżonej normy wysiewu nasion oraz wpływ niesprzyjających warunków atmosferycznych na opóźnienie wschodów. W.S. stwierdził, że na działce rolnej J po zbiorze gryki wykonano zabiegi spulchniające glebę, stwierdzenie to jednak oparł na oświadczeniu przedstawiciela właściciela gospodarstwa, nie własnym. W ocenie tej W.S. określił termin wysiewu poplonu - III dekada września. Natomiast w zeznaniu w dniu 25 lipca 2013r. p. S. zeznał, że nasiona w poplonie ozimym zostały zasiane w II i III dekadzie września, a wiedzę taką posiadał z oświadczenia p. C.. Zeznał również, że nie był bezpośrednim świadkiem dokonywania wysiewu poplonu na działkach nr 3/9 i 7. Wskazał, że zna działki 3/9 i 7 tylko z dokonania na nich, na zlecenie p. C., oględzin w dniu 11 kwietnia 2012r. na okoliczność planowanego odwołania strony od decyzji. W oparciu o powyższe organ stwierdził, że zeznania W. S. nie są zeznaniami dokładnymi.
Organ zauważył, że ubiegający się o płatności zeznał, że nie został poinformowany o zamiarze wykonania kontroli podczas, gdy z raportu z kontroli wynika jednoznacznie, że T. C., upoważniony do odbioru korespondencji, został powiadomiony telefonicznie w dniu 28 listopada 2011r. tj. w dniu rozpoczęcia kontroli. Ponadto sam T. C. stwierdził w swoim zeznaniu, że został o takiej kontroli powiadomiony telefonicznie, nie wskazał jednak dokładnej daty powiadomienia tylko określił, że był to styczeń 2012r. Nie było zatem, żadnych przeszkód w tym, ażeby T. C. powiadomił stronę o terminie przeprowadzenia kontroli.
Natomiast W.G. w swoich wyjaśnieniach wskazał, że na wszystkich działkach spornych został wysiany poplon zgodnie z planem rolnośrodowiskowym, chociaż jak podał, nie potrafi podać numerów działek. Natomiast w piśmie z dnia 21 sierpnia 2012r. jednoznacznie zasugerował, że poplon nie został posiany na działce nr 29/6, gdyż roboty drogowe uniemożliwiły dojazd do tej działki i taki stan rzeczy jest do dnia dzisiejszego. Jednakże w złożonym wyjaśnieniu w dnia 19 grudnia 2012r. zdecydowanie podtrzymał rzekomo dokonany wysiew poplonu na tej działce. W oparciu o powyższe organ uznał, że zeznania strony nie są spójne i nie mogą stanowić w przedmiotowej sprawie wartości dowodowej.
Organ odwoławczy nie uznał także za dowód w sprawie dokumentacji fotograficznej wykonanej przez odwołującego się w maju 2012r., przedstawiającą wg niego stan zasiewu działek (oznaczonych jako J, K LA, LB) przed wykonaniem wiosennych prac agrotechnicznych. Jak bowiem już wspomniano, to nie na podstawie wykonanych fotografii ustalany jest stan użytkowania działek rolnych, lecz w drodze oględzin. Ponadto z fotografii tych nie można jednoznacznie wywieść w jakim czasie zostały sporządzone i których działek dotyczą.
Zdaniem organu odwoławczego organ I instancji zasadnie stwierdził konieczność odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej z tytułu realizacji pakietu K01: Ochrona gleb i wód, wariant K01b: Międzyplon ozimy, albowiem kontrola na miejscu została przeprowadzona prawidłowo, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Analiza materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy (w tym dokumentacji fotograficznej ilustrującej stan działek rolniczych) nie pozwala, wbrew stanowisku skarżącego, na stwierdzenie, że organ dopuszcza się błędu w ustaleniach stanowiących podstawę orzekania w rozpoznawanej sprawie.
Organ II instancji wyjaśnił, że pakiet 8 wdrożony został w celu zwiększenia udziału gleb z okrywą roślinną w okresie jesienno-zimowym. Ściernisko z wsiewkami traw, utrzymywane na polach w okresie zimowym, ma znaczenie przeciwerozyjne, ponieważ ogranicza spływy powierzchniowe tzw. biogenów z pól do wód oraz wpływa na zwiększenie zawartości materii organicznej w glebie. Pozostawienie ścierniska na zimę ma również ważne znaczenie dla zimujących populacji ptaków, jako baza pokarmowa. Pakiet można realizować uprawiając wsiewki poplonowe, międzyplon ozimy i międzyplon ścierniskowy. Minimalna powierzchnia wdrażania pakietu w gospodarstwie wynosi 1 ha gruntów ornych na działkach rolnych nie mniejszych niż 0,1 ha (wsiewka lub międzyplon są uprawiane na całej działce rolnej zajętej przez plon główny). W omawianej sprawie cel i założenia dla pakietu 8. Ochrona gleb i wód, nie zostały spełnione, gdyż nie dokonano wysiewu poplonu na spornych działkach.
W ocenie organu odwoławczego, zgodnie z art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.) podjęto wystarczające kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
Odnosząc się do zarzutu niepowiadomienia rolnika o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu, organ odwoławczy poinformował, że zawiadomienie o powyższym nie jest obowiązkowe - stosownie do art. 27 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) m 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. WE Nr L 316, 02/12/2009 P. 0065 - 0112).
Ponadto organ wyjaśnił, że z protokołu z czynności kontrolnych wynika, że w dniu 28 listopada 2011r. T. C. został powiadomiony telefonicznie o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu przez pracownika Biura Kontroli na Miejscu ARiMR. T. C. potwierdził swoją obecność podczas czynności kontrolnych przedstawiając swój dowód osobisty, zaś dane z dowodu zostały wpisane do protokółu z czynności kontrolnych. Protokół z kontroli został przekazany T. C. w dniu 6 lutego 2012r. o czym świadczy własnoręczny podpis na str. 19 tegoż protokołu.
Organ odwoławczy powołując się art. 16 ust. 3 i ust. 5 Rozporządzenia Komisji (UE) NR 65/2011 z dnia 27.01.2011r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonywania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005w odniesieniu do procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U.UE.L 2011.25.8) przedstawił wyliczenia płatności. Uznał, że zasadnie naliczono stronie płatności z tytułu realizacji: pakietu P01: Utrzymanie łąk ekstensywnych, wariant P01a01: Półnaturalne łąki jednokośne - wykaszane ręcznie, w wysokości 17.602,70 zł i pakietu P01: Utrzymanie łąk ekstensywnych, wariant P01b: Półnaturalne łąki dwukośne, w wysokości 17.415,20 zł oraz prawidłowo odmówiono ww. producentowi rolnemu płatności rolnośrodowiskowej z tytułu realizacji pakietu K01: Ochrona gleb i wód, wariant K01b: Międzyplon ozimy.
W opinii organu II instancji w przedmiotowej sprawie nie zachodzą okoliczności do odstąpienia od zastosowania obniżek i wyłączeń, w myśl art. 73 ww. rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, który stanowi o wyjątkach od stosowania obniżek i wykluczeń. Organ odwoławczy uznał, iż strona nie wykazała, że nie jest winna stwierdzonych nieprawidłowości.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego W.G., reprezentowany przez pełnomocnika- adwokata wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Decyzji zarzucono naruszenie:
- art. 7, art. 77 § 1 k.p.a., poprzez zaniechanie działań mających na celu wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności dla rozstrzygnięcia sprawy, jak również nie poddanie wnikliwej analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w postaci rejestru działań agrotechnicznych, zdjęć, przedłożonych dwóch ekspertyz, zeznań świadków, protokołu z przeprowadzonej kontroli wraz z dokumentacją fotograficzną i nie przeprowadzenie oględzin spornych działek na wiosnę 2012r., czy też opinii biegłego z zakresu rolnictwa/roślin, celem ustalenia terminu dokonania zasiewu międzyplonu na spornych działkach,
- art. 80 k.p.a. poprzez przyjęcie niepodważalnej mocy dowodowej wyników kontroli przeprowadzonej w dniach 28 listopada – 24 stycznia 2011r. (powinno być 28 listopada 2011r. – 6 lutego 2012r.) oraz wyjaśnień pokontrolnych Biura Kontroli na Miejscu podczas, gdy przedłożone przez skarżącego ekspertyzy, powołani świadkowie oraz rejestr działań agrotechnicznych potwierdziły, że zasiew taki był dokonany, a jedynie nie wystąpił skutek w postaci pokrycia żytem w okresie zimowym zakwestionowanych działek, co przyznał organ w poprzednio wydanej decyzji,
- art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez nieuwzględnienie przy ponownym rozpatrzeniu sprawy oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania, wyrażonych w wyroku kasacyjnym Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 9 stycznia 2014r., sygn. akt I SA/Ol 811/13, a mianowicie pominięcie, że w wyroku tym Sąd przyjął za organem, iż na spornych działkach jesienią 2011r. dokonano wysiewu żyta ozimego, a organ miał jedynie konkretnie wypowiedzieć się, czy nastąpiło to w terminie określonym w ww. rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004r., czego organ zaniechał. Ponadto Sąd jednoznacznie stwierdził, że producent rolny nie może ponosić konsekwencji tego, że dokonany w terminie do 30 września obsiew pola okazał się nieskuteczny, jeżeli tylko w okresie zimy co najmniej 33 % gruntów ornych jest pokrytych roślinnością,
- § 16 ust.2 rozporządzenia, poprzez jego zastosowanie podczas, gdy skarżący nie dopuścił się żadnych uchybień w realizacji zadań, przestrzegając wszystkich wymogów dla wnioskowanego pakietu.
W treści skargi podniesiono, że zgodnie z dokonaną przez Sąd wykładnią załącznika nr 1 i 5 do wskazanego rozporządzenia organ miał obowiązek ustalić konkretnie, czy kwestionowanego siewu skarżący dokonał do 30 września, ewentualnie do 10 października, jak to wskazują przepisy prawa. Organ zaś zaniechał tego zadania. W uzasadnieniu decyzji brak jest jednoznacznego stwierdzenia odnośnie przekroczenia przez skarżącego wymaganego terminu. Organ przy tym nie jest konsekwentny w swoim działaniu i nie zachował wymaganego w sprawie obiektywizmu, gdyż zaniechał przeprowadzenia wnioskowanej przez skarżącego rekontroli spornych działek, o co usilnie prosił skarżący jeszcze, gdy było to możliwe, chcąc w sposób bezpośredni wykazać, że nastąpił wschód żyta ozimego w międzyplonie na spornych działkach, a wysokość roślin, ich ulistnienie pozwalały na ustalenie optymalnego terminu zasiewu. Jednak organy orzekające błędnie interpretują omawiane przepisy, na co zwrócił uwagę WSA w Olsztynie, podkreślając, że spełnienie wymagań nie zależy od skuteczności zasiewu, jeżeli tylko w okresie zimy co najmniej 33 % gruntów ornych jest pokrytych roślinnością, zaniechały jakichkolwiek w tym kierunku działań, uniemożliwiając dokonanie własnej oceny wieku siewek.
Za niezrozumiały w związku z tym strona uznaje zarzut organu, że skarżący starał się bronić dowodami pośrednimi w postaci fotografii pól oraz ekspertyzami. Wobec nieprzeprowadzenia kontroli pól, po bezspornym wschodzie oziminy, organ bezpodstawnie czyni zarzut, że wskazane dokumenty opierają się tylko na oświadczeniach strony, kiedy sam pozbawił się możliwości dokonania bezpośredniej oceny.
Ponadto skarżący nie zgadza się z twierdzeniem organu o braku wiarygodności złożonych zeznań. Autor skargi wskazał, że akcentowana przez organ okoliczność braku wschodu międzyplonu w okresie jesieni 2011r. wynika przecież także z protokołu kontroli. Natomiast zatrudnieni w gospodarstwie E. M., J.K. czy T. D. nie musieli znać numeracji działek, ale mogli orientować się o jakie działki chodzi w terenie, tym bardziej, że zostali powołani przez stronę, musieli więc wiedzieć, co do których konkretnie działek istnieje spór i spontaniczne zeznali na temat prac tam wykonywanych. Ponadto nie można pozbawić racjonalności argumentów zarządcy J. W., że sam nie wydawał polecania zasiewu na spornej działce nr 29/6, ale mógł je wydać właściciel - skarżący. Podkreślono, że omawiając poszczególne dowody organ skupił się na wykazaniu, że do zasiewu spornych działek międzyplonem nie doszło. Jednak w wydanym wyroku kasacyjnym przesądzone zostało, że wszystkie kwestionowane działki obsiane zostały żytem ozimym jesienią 2011r., nie nastąpił tylko oczekiwany wschód roślinności na okres zimy z przyczyn podanych przez organ, które jednak Sąd uznał za niemające znaczenia dla rozstrzygnięcia. Organ zaniechał natomiast wymaganej oceny, czy skarżący dopuścił się uchybienia w zachowaniu terminu wysiewu międzyplonu określonego w rozporządzeniu, do czego został zobligowany przez Sąd. Wskazany wyrok jest prawomocny, stąd też strona wywiodła, że organy orzekające są nim związane zarówno w zakresie przyjętych ustaleń faktycznych, jak i dokonanej wykładni prawa.
W ocenie skarżącego wykazał on, że w wymaganym terminie, jeszcze we wrześniu 2011r. dokonał stosownych zabiegów agrotechnicznych i zasiewu międzyplonu ozimego na wszystkich zadeklarowanych działkach. Okoliczność tę potwierdza prowadzony przez rolnika rejestr działalności rolnośrodowiskowej, zawierający wykaz podjętych działań agrotechnicznych. Skarżący realizuje zatem założenia planu działalności rolnośrodowiskowej. Powyższe dokumentuje również przedłożona przez stronę opinia, której organ w ogóle nie zanegował, rezygnując całkowicie z wnioskowanej usilnie przez skarżącego rekontroli. Skarżący wskazał, że zeznania świadków także potwierdzają dokonanie zasiewu w terminie. Organy ponadto zaniechały zasięgnięcia opinii biegłego z zakresu rolnictwa/roślin, czego bezskutecznie domagał się skarżący, w szczególności, że z akt sprawy nie wynikało, aby osoby przeprowadzające kontrolę posiadały wykształcenie i wiedzę specjalistyczną, pozwalającą na dokonanie rzeczowej oceny stanu upraw na działkach rolnych objętych kontrolą.
Podkreślono, że skarżący zadeklarował do obsiewu 914,23 ha gruntów ornych, organ zweryfikował zaś, że była to powierzchnia większa - 917,43 ha, z czego zakwestionowano tylko 184,91 ha. Dane te jednoznacznie wskazują, że w okresie zimy, nawet przy opóźnionym wschodzie oziminy na spornych działkach, ponad 33% gruntów ornych należących do skarżącego była pokryta roślinnością, czego wymaga powoływany załącznik nr 1 do cytowanego rozporządzenia. Skarżący uważa, że nie dopuścił się żadnego z naruszeń uzasadniających wyłączenie wnioskowanej płatności czy jej zmniejszenie, wymienionych w załączniku nr 5 do niniejszego rozporządzenia dla kodu K01b i K01c.
Autor skargi zważył również, że nieracjonalnym byłoby zaniechanie wywiązania się z tak niewielkiej części zobowiązania i narażenie się na pozbawienie przysługującego dofinansowania w sytuacji, gdy skarżący świadomy był grożących mu konsekwencji z uwagi na okoliczności zaistniałe w uprzednim roku realizacji planu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoją argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 133 § 1 i 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sąd orzeka na podstawie akt, w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami skargi ani powołaną podstawą prawną.
Wyrażona w art. 134 p.p.s.a. zasada nie ma charakteru absolutnego. Bowiem w razie rozpoznawania skargi na decyzję, wydaną po uchyleniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny poprzedniej decyzji wydanej w sprawie, powyższa reguła orzekania modyfikowana jest poprzez treść art. 153 p.p.s.a. Stanowi on, że "ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiąże ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia".
Ocena prawna, o której mowa w tym przepisie dotyczy zarówno wykładni prawa materialnego jak i procesowego oraz braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu istotnych okoliczności stanu faktycznego. Natomiast wskazania co dalszego postępowania, stanowią konsekwencję dokonanej oceny. Zauważyć przy tym należy, że rozstrzygając sprawę w ponownym postępowaniu organ administracyjny dysponuje takimi samymi możliwościami w zakresie sposobu rozstrzygnięcia jakimi dysponował w pierwotnym postępowaniu, oczywiście z ograniczeniami wynikającymi z zasady związania oceną prawną sądu. Jeżeli uzupełnione postępowanie wskazuje na zasadność poprzedniej decyzji, nie ma przeszkód do wydania takiej samej decyzji jak poprzednio, z odpowiednim uzasadnieniem.
Podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a. nie jest uzasadniony. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia z dnia 9 stycznia 2014r. sygn. akt I SA/Ol 811/13 uchylił decyzję Dyrektora Agencji z dnia "[...2...]" na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. czyli stwierdził "inne naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy". Wobec tego, że skarżący przytacza wybiórczo wypowiedzi Sądu należy zacytować fragment uzasadnienia, który odnosi się do ww. podstawy uwzględnienia poprzedniej skargi. Mianowicie Sąd stwierdził, że: "Tym samym stwierdzić należy, że decyzja zawiera sprzeczności, w wyniku których stała się niejednoznaczna i niejasna. Analiza treści zaskarżonej decyzji nie wskazuje jakie ustalenia faktyczne uznał organ za podstawę stosowania prawa materialnego, ani nie wyjaśnia, które z uchybień producenta rolnego skutkowało zastosowaniem sankcji. Zgodnie natomiast z art. 107 § 1 i 3 k.p.a. decyzja powinna zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a także wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów. Z uzasadnienia winien wynikać logiczny związek i zgodność z rozstrzygnięciem, motywy powinny być dokładne, zwięzłe i kompletne. Decyzja nie powinna zawierać wywodów sprzecznych lub rozbieżnych z rozstrzygnięciem. Zasadne są zatem zarzuty skargi odnoszące się do braku jednoznacznego wypowiedzenia się organu, którym dowodom daje wiarę i czy uznaje przekroczenie przez skarżącego terminu dokonania zasiewu międzyplonu do dnia 30 września, czy też uznaje jedynie, że skarżący dokonał zasiewu, ale nie wystąpił skutek w postaci pokrycia spornych działek żytem w okresie zimowym. Zasadny jest również zarzut przyjęcia przez organ, że z rozporządzenia wynika warunek przyznania płatności od skutecznego zasiewu poplonu. Konsekwencją powyższego jest z kolei przedwczesne zastosowanie § 16 ust. 2 rozporządzenia, gdyż nie stwierdzono jednoznacznie, których wskazanych w załączniku nr 1 rozporządzenia, zadań nie wykonał skarżący i tym samym, których uchybień, wymienionych w załączniku nr 5, się dopuścił. Stwierdzone naruszenia mają istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż dopiero pełne i jednoznaczne ustalenia faktyczne mogą stanowić podstawę prawidłowego zastosowania prawa materialnego. W przypadku, gdy stan faktyczny przyjęty za podstawę zaskarżonej decyzji nasuwa wątpliwości (poczynione ustalenia są sprzeczne, tok rozumowania organu wymyka się spod kontroli), nie można skontrolować, czy organ zastosował prawidłowo prawo materialne.
Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy musi jednoznacznie określić, czy na podstawie całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego doszedł do przekonania, że siew żyta ozimego został dokonany przez producenta rolnego na spornych działkach rolnych w terminie do 30 września 2011r. oraz, czy w okresie zimy co najmniej 33 % gruntów ornych było pokrytych roślinnością. Jeżeli stwierdzi, że w sprawie zachodzą podstawy do zastosowania zmniejszeń płatności zobligowany będzie do wskazania podstawy zastosowanej sankcji (załącznik nr 5 do rozporządzenia)".
Z powyższego jednoznacznie wynika, że wbrew odczytywaniu tego wyroku przez skarżącego, Sąd nie przesądził ani o stanie faktycznym sprawy, ani też nie dokonał wykładni przepisów prawa materialnego w sposób wiążący organ. Uchylił decyzję z powodu naruszenia art. 107 § 1 k.p.a., który to przepis określa m.in. takie niezbędne elementy decyzji jak uzasadnienie faktyczne i prawne, oraz art. 107 § 3 k.p.a który wskazuje co powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji.
Zatem organ powinien był rozpatrzyć na nowo materiał dowodowy sprawy i wypowiedzieć się jednoznacznie w uzasadnieniu decyzji, jaki stan faktyczny przyjmuje za podstawę rozstrzygnięcia i wobec tego jakie przepisy powinny mieć zastosowanie do tego stanu faktycznego.
Zdaniem Sądu, Dyrektor Regionalnego Oddziału Agencji zastosował się do oceny prawnej i wskazań zawartych w wyroku. Jednoznacznie bowiem w decyzji przyjął za podstawę kwalifikacji prawnej stan faktyczny wynikający z przeprowadzonej kontroli na miejscu w dniach 28.11.2011r. - 24.01.2012r. Przytoczył też podstawy prawne decyzji i wyjaśnił ich zastosowanie do ustalonego stanu faktycznego.
W tym miejscu należy wskazać, że w stanie prawnym obowiązującym w 2011r. do płatności przyznawanych rolnikom na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy na wspieranie pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U nr 174 poz. 1809 ze zm.) stosuje się tryb postępowania przewidziany w ustawie z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. nr 64 poz. 427 ze zm.). Przepis art. 21 ust. 1 stanowi, iż z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, do postępowania w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej.
W art. 21 ust. 2 ustawa istotnie, w stosunku do reguł określonych w k.p.a., modyfikuje obowiązki organu właściwego do wydawania decyzji i pozycję strony postępowania. Decyzje w sprawie przyznawania płatności wydawane są w oparciu o dane zamieszczone we wniosku oraz ustalenia poczynione w trakcie kontroli tych wniosków. Zasadą jest, w myśl art. 21 ust. 2 powołanej ustawy, że w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie stoi na straży praworządności; jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania. Ustawa zawiera regulacje szczególne w stosunku do ogólnych zasad postępowania administracyjnego, wynikających z k.p.a. Art. 21 ust. 3 ustawy jednoznacznie określa, że strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek. Z powyższego wynika, że wnioskodawcę obciąża obowiązek udowodnienia faktu, z którego wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne. Zatem organ nie ma obowiązku aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie uprawnienia wnioskodawcy do otrzymania płatności.
Natomiast przepisy prawa unijnego nakazują dokonywanie przez Agencję Płatniczą kontroli wniosków pod względem prawidłowości danych w nich zawartych oraz spełniania warunków, przewidzianych w przepisach prawa materialnego dla danej płatności. Zgodnie z art. 26 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 kontrole administracyjne i kontrole na miejscu, przeprowadza się w taki sposób, aby skutecznie sprawdzić zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie wymogów i norm istotnych dla wzajemnej zgodności. Kontrola na miejscu ma doprowadzić do jednoznacznego zweryfikowania i ustalenia czy deklarowane we wniosku o dopłaty powierzchnie działek rolnych i rodzaj tych upraw odpowiadają stanowi faktycznemu w danym okresie. Kontrola na miejscu polega przede wszystkim na sprawdzeniu zgodności danych podanych we wniosku o przyznanie płatności ze stanem faktycznym w gospodarstwie i przestrzegania zasad dobrej kultury rolnej. Kontrole na miejscu mają na celu: a) ustalenie granic i powierzchni działek rolnych, b) zweryfikowanie zadeklarowanej grupy upraw/uprawy na danej działce rolnej, c) sprawdzenie przestrzegania minimalnych wymagań (norm) utrzymania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej.
Szczególny tryb postępowania w tego rodzaju sprawach wyłącza obowiązek organu powiadamiania wnioskodawcy o czasie i miejscu przeprowadzania czynności kontrolnych. Kontrole na miejscu mogą być zapowiadane, jeżeli nie zagraża to celowi kontroli (art. 27 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009). Wynika stąd, że zasadą są kontrole niezapowiedziane, a wcześniejsze powiadomienie o nich jest wyjątkiem, z którego skorzystanie może być rozważane wyłącznie pod względem celowościowym.
Ze znajdującego się w aktach sprawy protokołu z czynności kontrolnych wynika, że w dniu 28 listopada 2011r. zastępca rolnika został powiadomiony telefonicznie o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu przez pracownika Biura Kontroli na Miejscu ARiMR. Podpisał też protokół z kontroli. Bezsporne jest, że w sporządzonym raporcie z kontroli działkom rolnym: J, K, LA, LB i AAB (położonym na działkach ewidencyjnych nr 3/9, 7, 29/6) o łącznej powierzchni 184,91 ha przypisano kody pokontrolne W28 – nie stwierdzono zasiewu uprawy na dzień kontroli oraz W31 – brak siewu do dnia 10 października.
Dalej, zarówno skarżący jak i T.C., aktywnie uczestniczyli w postępowaniu składając wyjaśnienia i zeznania oraz, poprzez ustanowionego pełnomocnika, różne wnioski dowodowe. Na wniosek rolnika Organ I instancji przesłuchał wielu świadków, w aktach znajdują się również opinie, które miały na celu przekonanie, że wszystkie zadeklarowane we wniosku działki, na których – według deklaracji – przewidziano żyto, jako międzyplon ozimy, zostały obsiane, zgodnie z danymi zawartymi w dokumentacji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przytoczył te zeznania oraz opinie i dokonał ich oceny. Zdaniem Sądu wypełnił tym samym wymóg dokładnego i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Dokonana w uzasadnieniu decyzji ocena materiału dowodowego nie narusza ustanowionej w art. 80 k.p.a. zasady swobodnej oceny dowodów. W szczególności należy podzielić konstatację, że materiał fotograficzny z kontroli na miejscu świadczy jednoznacznie o braku zasiewów na wskazanych działkach. Nawet nie mając wiadomości specjalnych trudno dać wiarę twierdzeniom, że żyto zostało zasiane w terminie do 30 września (a nawet do 10 października) ale w ogóle nie wzeszło do dnia 28 listopada, gdy na działkach znajdujących się obok osiągnęło znaczną wysokość i gęstość.
Odnosząc się do argumentacji skargi, że skarżący zadeklarował do obsiewu 914,23 ha gruntów ornych, z czego zakwestionowano tylko 184,91 ha. i, że nawet przy opóźnionym wschodzie oziminy na spornych działkach, ponad 33% gruntów ornych należących do skarżącego była pokryta roślinnością, czego wymaga powoływany załącznik nr 1 do cytowanego rozporządzenia, należy podkreślić, że istotą rozstrzygnięcia nie jest okoliczność, iż w gospodarstwie rolnika nie zachowano warunku 33% pokrycia roślinnością w okresie zimy, a to, że wskazano we wniosku, jako uprawnioną do płatności z tytułu zasiania żytem, jako międzyplonem, powierzchnię 914,23 ha, gdy podczas kontroli stwierdzono uprawę na powierzchni 732,52 ha. Trzeba podkreślić, że zgodnie z § 8 ust.1 pkt 1) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004r. wysokość płatności w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn stawek płatności na hektar gruntu rolnego i deklarowanej przez producenta rolnego powierzchni działek rolnych (oczywiście w przypadku pakietu i wariantu realizowanego przez skarżącego obsianych międzyplonem).
Z § 5 ust.1 rozporządzenia wynika, że w ramach pakietu "ochrona gleb i wód" ( § 1 ust.2 pk5) dopuszczalne jest, w poszczególnych latach 5-letniego okresu jego realizacji, zmniejszenie lub zwiększenie powierzchni, na której realizowany jest program rolnośrodowiskowy. Wiąże się to ze wskazaniem w załączniku nr 1 zadań jakie realizowane są w danym roku w ramach wybranego przez rolnika wariantu danego pakietu. Między innymi dopuszczalne jest, przy wariancie K01b (ust. 5 pkt 2 lit. f) stosowanie międzyplonów przemiennie na różnych działkach rolnych w ciągu 5 lat, z tym, że musi być spełniony warunek określony w pkt b), tj. w okresie zimy zawsze co najmniej 33% gruntów ornych ma być pokrytych roślinnością.
Zatem rolnik, który zamierza naprzemiennie różne działki zasiewać międzyplonem powinien zawrzeć to w planie działalności rolnośrodowiskowej, i takich działek, których w danym roku nie obsiewa międzyplonem nie może zgłaszać we wniosku do płatności. Reasumując, 50 % zmniejszenie, o którym mowa w zał. nr 5 z tytułu pozostawienia w gospodarstwie mniej niż 33% gruntów ornych pokrytych roślinnością w okresie zimowym dotyczy sytuacji, w której rolnik stosuje międzyplon naprzemiennie, nie zgłasza jednak działek nieobsianych do płatności. Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie występuje. Rolnik zgłosił działki, o powierzchni 914,23 jako obsiane żytem w międzyplonie. Stwierdzenie braku tego zasiewu na powierzchni 184,91 ha spowodowałoby więc zastosowanie zmniejszenia 100 % do tych działek na podstawie § 16 ust. 1 rozporządzenia. Ponieważ sytuacja podobna wystąpiła w poprzednim roku zastosowanie miał art. 16 ust. 2, zgodnie z którym płatność rolnośrodowiskowa podlega zawieszeniu w danym roku i roku następnym.
Nie stwierdzając, by zaskarżona decyzja naruszała prawo materialne bądź przepisy postępowania, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło