I SA/Ol 518/11
WyrokWSA w Olsztynie2011-10-20
Skład orzekający: Zofia Skrzynecka, Wiesława Pierechod, Tadeusz Piskozub
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Zakład Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo odmówił umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy, biorąc pod uwagę trudną sytuację finansową wnioskodawcy?Ratio decidendi
Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że organ rentowy prawidłowo ocenił sytuację wnioskodawcy i nie dopatrzył się naruszeń prawa przy odmowie umorzenia należności. Umorzenie składek ma charakter uznaniowy, a organ nie wykroczył poza ramy uznania administracyjnego, prawidłowo oceniając, że trudna sytuacja wnioskodawcy nie uzasadnia umorzenia, zwłaszcza że nie stwierdzono całkowitej nieściągalności, a wiek i wykształcenie wnioskodawcy wskazują na potencjalną możliwość podjęcia pracy i spłaty zadłużenia.Stan faktyczny
J.R. złożył wniosek o umorzenie zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy, powołując się na trudną sytuację finansową, brak zatrudnienia i utrzymywanie rodziny. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił umorzenia, uznając, że sytuacja finansowa wnioskodawcy jest okresowa i istnieje szansa na jej poprawę, a także że wnioskodawca posiada majątek (spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego). Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Prezes ZUS utrzymał w mocy decyzję odmawiającą umorzenia. Wnioskodawca złożył skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów KPA oraz rozporządzenia i ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Zofia Skrzynecka, Sędziowie sędzia WSA Wiesława Pierechod (spr.), sędzia WSA Tadeusz Piskozub, Protokolant pomocnik sekretarza Jolanta Piasecka, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 20 października 2011r. sprawy ze skargi J. R. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia "[...]" Zakład Ubezpieczeń Społecznych, po rozpatrzeniu wniosku J.R. o ponowne rozpatrzenie żądania, utrzymał w mocy własną decyzję z dnia "[...]" odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne oraz Fundusz Pracy.
Z motywów decyzji i akt administracyjnych wynika następujący stan sprawy:
W dniu 03.02.2011r. J.R. złożył w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych wniosek o umorzenie ciążących na nim zobowiązań z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne za okres 02 - 09/2008r., składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres 11/2007r. - 09/2008r., składek na Fundusz Pracy za okres 03 - 09/2008r., wraz z odsetkami za zwłokę. Uzasadniając wniosek powołał się na ubóstwo i ciężką sytuację finansową wynikającą z braku zatrudnienia, uniemożliwiające spłatę zadłużenia. Podał, że sytuacja finansowa jego rodziny nie pozwala na ubieganie się o rozłożenie należności na raty. Nie pracuje, nie ma stałych źródeł dochodu, pracę na podstawie umowy zlecenia utracił w kwietniu 2010r. i od tego czasu nie może znaleźć zatrudnienia. Od 02.03.2011r. jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna nie posiadająca prawa do zasiłku. Zawiesił prowadzoną działalność gospodarczą. Z dniem 01.01.2011r. z małżonką strony rozwiązano umowę zlecenia i nie posiada ona aktualnego tytułu do ubezpieczeń ani nie jest zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy. Państwo R. mają na utrzymaniu uczącą się córkę. Wg oświadczenia miesięczne wydatki związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego wynoszą ok. 935,- zł, w tym: czynsz- 400,- zł, energia elektryczna - 95,- zł, gaz- 40,- zł, telefon- 100,- zł, żywność - 300,- zł.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia "[...]" wydaną na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 13.10.1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (j.t. Dz.U. z 2009r. nr 205, poz. 1585 ze zm.), zwanej dalej w skrócie: u.s.u.s., oraz § 3 ust 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31.07.2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz.U. nr 141, poz. 1365), w skrócie: rozporządzenie z dnia 31.07.2003r., odmówił umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za okres 02 - 08/2008r. w kwocie należności głównej 2.938,87 zł, składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres 11/2007r. - 09/2008r. w kwocie 2.196,28 zł, składek na Fundusz Pracy za okres 03 - 09/2008r. w kwocie 302,86 zł, oraz odsetek za zwłokę wyliczonych na dzień złożenia wniosku o umorzenie tj. 03.02.2011r. w wysokości 1.642,- zł.
W uzasadnieniu decyzji Organ podał, że nie stwierdził wystąpienia przesłanek do umorzenia należności zgodnie z dyspozycją art. 28 ust. 3a i 3b u.s.u.s. oraz § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 31.07.2003r. W ocenie Zakładu sytuacja finansowa wnioskodawcy ma charakter okresowy i istnieje realna szansa na jej poprawę poprzez podjęcie przez niego oraz jego małżonkę pracy zarobkowej tym bardziej, że oprócz zaległości wobec ZUS nie posiada żadnych innych zobowiązań. Jak wynika z dokumentacji p. R. nie legitymują się stopniem niepełnosprawności, w związku z powyższym ich stan zdrowia nie uniemożliwia im wykonywania pracy zarobkowej. Dłużnik dysponuje ponadto własnościowym spółdzielczym prawem do lokalu mieszkalnego, w którym zamieszkuje, co wyklucza możliwość umorzenia należności na podstawie powołanej przez niego przesłanki. Pomimo obecnej sytuacji finansowej p. R. nie korzystali oraz nie korzystają z pomocy Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej. Dodatkowo w latach 2008 - 2010 dłużnik nie podjął próby regulowania zaległości pomimo posiadanych w owym okresie możliwości finansowych, pomimo pozostawania w zatrudnieniu obojga małżonków. Odnotowano, że wpłaty dokonał w dniu 12.12.2007r., a kolejną dopiero w dniu 11.01.2011r.
ZUS podkreślił, że jego obowiązkiem jest wykorzystanie wszelkich dostępnych środków przymusowego dochodzenia należności. Na podstawie art. 24 ust. 3 u.s.u.s. zobowiązania z tytułu składek co do zasady podlegają zaspokojeniu przed innymi należnościami. Ich umorzenie stanowi wyraz definitywnej rezygnacji uprawnionego organu z możliwości ich wyegzekwowania. Dlatego dla podjęcia decyzji o umorzeniu należności zarówno całości, jak i tylko części, musi zostać udowodnione zaistnienie jednej lub kilku w/w przesłanek, potwierdzających w sposób jednoznaczny i nie budzący żadnych wątpliwości, że w danej sytuacji zachodzi całkowita nieściągalność zadłużenia w obecnym stanie, ale również nie rokuje szans na wyegzekwowanie należności w przyszłości. Ponadto cytowane przepisy nie nakazują Organowi umorzenia należności w każdym przypadku. Przesłanka, na którą powołał się wnioskodawca oraz w oparciu o którą Zakład rozpatrzył możliwość umorzenia wnioskowanych należności, daje jedynie potencjalną możliwość umorzenia tych należności. Zaistnienie którejkolwiek z określonych w zamkniętym katalogu sytuacji, może lecz nie musi prowadzić do rozstrzygnięcia pozytywnego dla wnioskodawcy. Umorzenie należności z tytułu składek ma charakter uznaniowy, gdyż Zakład może, ale nie ma obowiązku umorzenia zadłużenia, a jeżeli je umarza, to jedynie w bardzo wyjątkowych przypadkach. Umorzenie zadłużenia jest bowiem najdalej idącą ulgą w spłacie należności, powodującą w efekcie zwolnienie dłużnika z obowiązku opłacenia części lub całości zadłużenia i tym samym trwale pozbawiającą zarządzane przez ZUS fundusze możliwości odzyskania swoich należności. Natomiast z uwagi na fakt, iż zaległości dotyczą okresu 2007r.-2008r. umorzenie należności jest zdaniem Zakładu zdecydowanie przedwczesne.
Wnioskodawca złożył w dniu 09.05.2011r. do Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy i umorzenie ciążących na nim należności z tytułu nieopłaconych składek.
W uzasadnieniu zarzucił Organowi, że przy rozpatrywaniu sprawy położył nacisk głównie na względy formalne w obszarach wygodnych dla negatywnego rozpatrzenia prośby. Podczas, gdy w jego ocenie wykazał on już, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny. Podał, że dokonana w styczniu 2011r. wpłata 1.000,- zł na poczet zaległości ZUS była gestem dobrej woli i realną próbą zredukowania zadłużenia. Podkreślił, że posiada inne zobowiązania poza ZUS. Wskazał, że jeżeli ZUS jest faktycznie zainteresowany spłatą zobowiązań, to podejmie na jego rzecz dowolną stałą pracę umysłową lub fizyczną i rozpocznie spłatę zadłużenia o ile uzyskane dochody i prawo to umożliwią. Dodatkowo dołączył do wniosku faktury za energię elektryczną, za usługi telekomunikacyjne, zawiadomienie o wysokości zaległości z Spółdzielni Mieszkaniowej J., rozliczenia roczne PIT -36 za lata 2008-2010.
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w uzasadnieniu decyzji z dnia "[...]" stwierdził, że w sytuacji strony nie zachodzą przesłanki uzasadniające umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, określone w art. 28 ust. 3a i 3b u.s.u.s. ani w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 31.07.2003r. Podkreślił, że w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. ustawodawca owszem przewidział możliwość umorzenia należności z tytułu składek, jednakże w tym przypadku zastosowanie znajduje instytucja uznania administracyjnego - prawo wyboru rozstrzygnięcia przysługuje Zakładowi, który może, ale nie musi umorzyć należności, przy czym nawet stwierdzenie istnienia w sprawie przewidzianych przepisami przesłanek nie obliguje Zakładu do zastosowania tej ulgi, co nie oznacza, że Zakład kieruje się dowolnością. Biorąc pod uwagę publicznoprawny charakter należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne oraz uwzględniając cele, na które są one przeznaczane, organy odpowiedzialne za ich pobór zobligowane są do szczególnej staranności i ostrożności w dysponowaniu nimi.
Organ podał, że z aktualnej informacji uzyskanej od Spółdzielni Mieszkaniowej J. zaległości czynszowe Strony na dzień 16.05.2011r. wynoszą 389,71 zł i dotyczą zaległości bieżących. Przy czym ostatniej wpłaty dokonano dnia 04.05.2011r. Według oświadczenia Wnioskodawcy aktualne zadłużenie wobec spółdzielni mieszkaniowej wynosi 779,42 zł i dotyczy miesięcy kwietnia i maja br. Brak zaległości za luty i marzec 2011r. świadczy, że, wprawdzie z opóźnieniem, jednakże reguluje on czynsz. Podobnie jak w latach poprzednich, kiedy uzyskiwał dochód, wówczas również regulował inne zobowiązania, o czym świadczą zaległości w ich opłacaniu, a pomijał, tak jak obecnie należności wobec ZUS. Z dokumentów dostarczonych przez Wnioskodawcę wynika, że z tytułu miesięcznych opłat ponosi koszty rzędu 616,24 zł miesięcznie (w tym czynsz za mieszkanie, telefon, energia elektryczna). Nie wyjaśnia on jednak, z jakiego źródła finansuje bieżące wydatki.
Ponadto dłużnik posiada spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu podczas, gdy jednym z kryteriów, które należy spełnić przy ubieganiu się o umorzenie w oparciu o ważny interes osoby zobowiązanej jest jednocześnie wystąpienie ubóstwa oraz brak majątku, z którego można egzekwować należności z tytułu składek. Zakład podał, że podjął stosowne czynności mające na celu zabezpieczenie należności na w/w nieruchomości.
Odpowiadając na zarzuty Strony Organ wskazał, że owszem odnotował wpłatę kwoty 1.000,- zł w styczniu 2011r., jednak w latach 2008 - 2010 nie dokonał jakiejkolwiek wpłaty na zaległości, do czego był zobowiązany na podstawie art. 46 u.s.u.s.
Ponadto skoro dłużnik jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy, to jest osobą aktywnie poszukującą pracy i wyraża chęć na podjęcie zatrudnienia. Wobec powyższego umorzenie zadłużenia jest przedwczesne i ewentualne podjęcie zatrudnienia, a co za tym idzie, uzyskiwane wynagrodzenie, pozwoli na spłatę zadłużenia chociażby w ratach dostosowanych do jego możliwości płatniczych. W tym miejscu, odnośnie deklarowanej gotowości Strony do podjęcia pracy zapewnionej przez ZUS, Zakład odpowiedział, że nie jest instytucją powołaną do udzielania pomocy społecznej.
Natomiast wobec tego, że działalność gospodarcza Wnioskodawcy nie przynosiła oczekiwanych dochodów, a wręcz przeciwnie - powodowała generowanie długów Zakład stwierdził, że przedsiębiorca winien rozważyć zasadność dalszego jej prowadzenia. Przedsiębiorstwo nie może funkcjonować kosztem zaniechania ustawowo określonego obowiązku opłacania składek.
J.R. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w której wniósł o uchylenie decyzji z dnia "[...]". Zarzucił naruszenie następujących przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy:
– art. 7, 8, 11, 77 § 1, 80, 107 § 3 ustawy z dnia 14.06.1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej: Kpa, poprzez nierzetelne i niepełne zebranie materiału dowodowego, nieustosunkowanie się do wszystkich dowodów, faktów i twierdzeń Skarżącego i pominięcie wskazania przyczyn nieuwzględnienia niektórych materiałów dowodowych (np. rozliczeń PIT, braku stałych dochodów, realnych szans na zdobycie stałego zatrudnienia) oraz załatwienie sprawy bez uwzględnienia interesu strony;
– § 3 ust 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 31.07.2003r. poprzez niezastosowanie się do jego postanowień i nieuwzględnienie możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych Skarżącego i jego rodziny;
– art. 83 ust. 3a i 3b u.s.u.s. poprzez pominięcie, że Wnioskodawca wystąpił o umorzenie składek na własne ubezpieczenie społeczne jako osoba będąca równocześnie płatnikiem składek na te ubezpieczenie.
W przeciwieństwie do oceny Organu Skarżący uznał, że wykazał źródła finansowania wydatków – wynagrodzenie żony z tytułu umowy o dzieło (1.200,- zł brutto), oraz zwrot podatku w kwocie 1.093,- zł. Ponadto wskazał, że trzyosobowa rodzina zamieszkuje w spółdzielczym lokalu mieszkalnym, do którego posiada własnościowe prawo, i jest to mieszkanie jednopokojowe, które nie stanowi lokaty kapitału, a służy wyłącznie zaspokojeniu podstawowych potrzeb mieszkaniowych. Wpłatę na poczet zaległości składek dokonał zaś dopiero w styczniu 2011r., gdyż uzyskiwany wcześniej dochód był wyjątkowo niski i nie pozwalał na regulowanie składek, o czym mają świadczyć przedłożone w sprawie zeznania podatkowe. Ponadto fakt rejestracji w Urzędzie Pracy nie jest dowodem na poprawę sytuacji materialnej i nie może stanowić podstawy odmowy umorzenia zaległości ZUS. Od Urzędu Pracy nie otrzymał żadnej propozycji pracy w trakcie, gdy był zarejestrowany, a zatrudnienie na 9 miesięcy znalazł samodzielnie w czasie, gdy nie mógł być zarejestrowany z powodu zawieszenia działalności gospodarczej. Odnosząc się do twierdzenia ZUS co do prowadzenia tej działalności na własne ryzyko podał, że do jej rozpoczęcia został zmuszony z powodu braku innych możliwości, był zdesperowany i usiłował znaleźć środki utrzymania dla swojej rodziny. W związku z tym uważa, że spełnia wymogi do umorzenia zaległości z tytułu składek, a ustawodawca umożliwił Zakładowi umarzanie tych zaległości właśnie przewidując istnienie osób znajdujących się w jego sytuacji. Do skargi dołączył opracowania Instytutu Pracy i Spraw Socjalnych Zakładu Polityki Społecznej za lata 2008, 2009 i 2010 zatytułowane: Badania nad poziomem i strukturą zmodyfikowanego minimum egzystencji.
W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
Skarżący złożył na rozprawie w dniu 20.10.2011r. pismo procesowe, w którym nie zgodził się ze stanowiskiem Organu wyrażonym w odpowiedzi na jego skargę. Wskazał, że nie powoływał się na przesłankę całkowitej nieściągalności, lecz na swój ważny interes, gdyż nie jest w stanie opłacić składek bez uszczerbku dla niego i jego rodziny. Zarzucił Zakładowi, że odmawia jego oświadczeniom wiarygodności i ogólnie sugeruje uzyskiwanie bliżej nieokreślonych dochodów nie posiadając na ten temat żadnych dowodów. Ponadto jego zaległości czynszowe wynoszą obecnie ok. 1.500,- zł, i dotychczasowe dane ZUS są w tej mierze nieaktualne. Jego wniosek był natomiast rozpatrywany szablonowo bez należytej staranności i zapoznania się materiałem dowodowym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zasady i tryb sądowej kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem reguluje ustawa z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwana dalej w skrócie: p.p.s.a.
Zgodnie z przepisami powołanej ustawy sąd administracyjny nie ma kompetencji do rozstrzygania sprawy merytorycznie tj. w sposób załatwiający sprawę administracyjną co do jej istoty, albowiem o uprawnieniach bądź obowiązkach stron postępowania, wynikających z przepisów prawa materialnego, rozstrzygają organy administracyjne. Rozpoznając skargę na decyzję Sąd może uchylić decyzję gdy stwierdzi, że przy jej wydaniu doszło do naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Podkreślić przy tym należy, ze stosownie do art. 133 oraz art. 134 p.p.s.a. Sąd dokonuje oceny decyzji na podstawie akt sprawy, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jej wydania, nie będąc przy tym związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonując oceny decyzji z punktu widzenia podstaw prawnych Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa, które uzasadniałyby jej uchylenie.
Konstrukcja przepisów umożliwiających Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych umarzanie należności z tytułu składek unormowana została głównie w art. 28 u.s.u.s. Z treści ust. 2 tego przepisu wynika, że należności te mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a. Całkowita nieściągalność, o której tu mowa, zachodzi w sytuacjach wymienionych w ust. 3 pkt 1-6 tego artykułu. Natomiast należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności (ust. 3a).
W myśl § 3 ust. 1 w/w rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31.07.2003r., Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:
1. gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;
2. poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;
3. przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.
W odniesieniu do należności objętych wnioskiem strony, w stanie faktycznym sprawy Prezes ZUS zasadnie stwierdził, że nie wystąpiła przesłanka całkowitej nieściągalności. Przy czym Organ, w przeciwieństwie do zarzutu skarżącego, rozważał wystąpienie zarówno przesłanki całkowitej nieściągalności, jak też ważnego interesu strony. Przedmiotem wniosku o umorzenie były bowiem zaległości z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, jak też inne, niewymienione już w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. składki: na ubezpieczenie zdrowotne oraz na Fundusz Pracy, które skarżący miał obowiązek za siebie opłacać. Organ w wydanych decyzjach nie neguje trudnej sytuacji strony, jednak ma także na względzie możliwość jej zmiany. Analizując sprawę w oparciu o przesłanki wskazane w § 3 rozporządzenia z dnia 31.07.2003r. Zakład nie wykroczył poza ramy uznania administracyjnego uznając, że trudna sytuacja skarżącego nie uzasadnia uwzględnienia wniosku, gdyż stan zdrowia nie uniemożliwia mu podjęcie pracy. Wiek skarżącego również przemawia za takim stanowiskiem.
Podkreślić w tym miejscu należy, że decyzje w kwestii udzielania ulg w płatnościach z tytułu obowiązkowych składek na ubezpieczenie społeczne mają charakter uznaniowy. Oznacza to, że nawet zaistnienie przesłanek określonych w powołanym rozporządzeniu nie obliguje Zakładu Ubezpieczeń Społecznych do umorzenia zaległości, a jedynie daje taką możliwość. Jeżeli organ poprawnie przeprowadzi postępowanie dowodowe i dokonana przez niego ocena stanu faktycznego jest właściwa, to samo wyprowadzenie wniosku przesądzającego o wyniku sprawy jest zagadnieniem natury słusznościowej, które pozostaje poza zakresem kontroli sądowej. Sąd administracyjny bada bowiem zgodność z prawem, a nie wnika w celowość wydania decyzji i rozstrzygnięcia sprawy w niej zawartego. Z tego względu kontrola sądowa zmierza jedynie do ustalenia czy na podstawie określonych przepisów prawnych dopuszczalne było wydanie decyzji uznaniowej, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania administracyjnego i czy uzasadnił rozstrzygnięcie sprawy dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami.
W tym zakresie Organowi rentowemu nie można skutecznie zarzucić braków w rozstrzyganej sprawie. Wytykane w skardze i piśmie procesowym braki dowodowe nie mają w sprawie miejsca. W ocenie Sądu ZUS zgromadził bowiem materiał dowodowy wystarczający do wydania przekonującego rozstrzygnięcia. Zebrany materiał dowodowy pozwolił Organowi na pełną ocenę sytuacji materialnej strony. Wobec przedstawionej rzeczowej argumentacji, Sąd nie może uznać zaskarżonej decyzji za niezgodną z prawem.
Nie można pominąć, iż płacenie składek na własne ubezpieczenie społeczne jest poparte przymusem państwowym z uwagi na to, że to na Państwie ciąży obowiązek zagwarantowania każdemu ubezpieczonemu odpowiednich świadczeń w przypadku utraty zdrowia czy sił do pracy na skutek wieku. Należy przy tym podkreślić, że z okoliczności sprawy wynika, że skarżący nie uiszczał należnych składek w trakcie prowadzenia działalności gospodarczej przez dłuższy okres.
Nie można uznać za błędną ocenę Organu rentowego, iż skarżący mógłby podjąć pracę, co umożliwiłoby podniesienie poziomu życia jak i regulowanie należności w ratach. Potwierdza to niejako sam skarżący informując o zarejestrowaniu się w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba poszukująca zatrudnienia. Skarżący nie wykazał, że dysponuje orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności, co wpłynąć by mogło na możliwości zarobkowe.
Nie przekracza także ram uznania administracyjnego ocena Prezesa ZUS, iż umorzenie zadłużenia skarżącego jest przedwczesne. Nie sposób pominąć, że reguluje należności mimo, że czyni to nieregularnie (wpłata w styczniu 2011r.). Posiada wyższe wykształcenie techniczne, co wskazuje na możliwości zarobku i potencjał, którego sam skarżący zdaje się nie dostrzegać. Skupia się na niepowodzeniach w prowadzeniu zawieszonej działalności gospodarczej, która nie przyniosła spodziewanej poprawy finansowej. Należy przy tym wskazać, że w sytuacji osiągania dochodów, ich egzekucyjne zajęcie doznaje ograniczeń wynikających z ustawy z dnia 17.06.1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2005r. nr 229, poz. 1954 ze zm.) i przepisów szczególnych.
Mając na uwadze przedstawione wyżej okoliczności sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło