I SA/Ol 522/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ryszard Maliszewski Sędziowie Sędzia WSA Tadeusz Piskozub Asesor WSA Wojciech Czajkowski (spr.) Protokolant Lidia Wachowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2007 r., w Olsztynie sprawy ze skargi P.K. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...]. o nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania wszczętego zgłoszeniem celnym do procedury dopuszczenia do obrotu samochodu osobowego oddala skargę Postanowieniem z dnia "[...]" Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego z "[...]" o nr "[...]", którym organ I instancji zawiesił postępowanie celne wszczęte w związku ze zgłoszeniem celnym nr "[...]" z dnia "[...]", złożonym przez P.K. prowadzącego firmę A z siedzibą w O., w celu objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu uszkodzonego samochodu osobowego marki VW Passat, rok produkcji 2003, o nr nadwozia "[...]". Samochód ten strona zgłosiła do wymienionej procedury w dniu "[...]". W związku z wątpliwościami powstałymi w wyniku oględzin i rewizji celnej towaru, organ celny uznał, iż pojazd ten, ze względu stan uszkodzenia, może stanowić odpad w myśl przepisów ustawy z dnia 27.04.2001 r. o odpadach (Dz. U. Nr 652, poz. 628 ze zm.). Zgłaszający nie przedstawił zaś do odprawy celnej zezwolenia Głównego Inspektora Ochrony Środowiska na transgraniczne przemieszczanie odpadów. Mając powyższe na uwadze, organ celny wystąpił do Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z wnioskiem o przeprowadzenie oceny przedmiotowego samochodu. Inspektor ten, na podstawie zgromadzonych materiałów w postaci faktury i dokumentacji fotograficznej zaklasyfikował towar jako odpad o kodzie wg katalogu odpadów 160104* oraz stwierdził, że koszt naprawy pojazdu znacznie przekroczy jego wartość. Z tych względów Naczelnik Urzędu Celnego zwrócił się do Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z prośbą o zajęcie stanowiska na podstawie art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 30 lipca 2004 r. o międzynarodowym obrocie odpadami i powołując się na art. 201 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60 ze zm.) zawiesił postępowanie celne. Uznał tym samym, że rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Odnosząc się do zarzutów zażalenia na rozstrzygnięcie w przedmiocie zawieszenia postępowania, Dyrektor Izby Celnej w pełni podzielił w uzasadnieniu wydanego postanowienia, stanowisko organu I instancji. Podniósł jednocześnie, że stosownie do art. 1 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2004 r. Nr 156, poz. 1641 ze zm.) do zadań Służby Celnej należy rozpoznawanie, wykrywanie, zapobieganie i zwalczanie przestępstw i wykroczeń związanych z naruszeniem przepisów dotyczących ochrony dóbr kultury oraz ochrony własności intelektualnej, a także przestępstw i wykroczeń związanych z wprowadzaniem na polski obszar celny oraz wyprowadzaniem z polskiego obszaru celnego towarów objętych ograniczeniami lub zakazami, w szczególności takich jak: m.in. odpady szkodliwe. Organ II instancji podał, iż na podstawie art. 5 ustawy o międzynarodowym obrocie odpadami organem właściwym do podejmowania decyzji w sprawie transgranicznego przemieszczania odpadów, jak i ich identyfikacji, jest Główny Inspektor Ochrony Środowiska. W ocenie Dyrektora Izby, słusznym jest stanowisko organu I instancji, że kwestia uznania objętego procedurą dopuszczenia do obrotu samochodu osobowego marki VW Passat za odpad stanowi zagadnienie wstępne, od którego uzależnione jest rozpatrzenie sprawy celnej. Wbrew zaś twierdzeniom strony, sporządzona na jej zlecenie opinia rzeczoznawcy samochodowego, zgodnie z którą pojazd nie zagraża środowisku naturalnemu, nie stanowi złomu i jest przeznaczony do naprawy, nie jest wiążąca dla organów celnych. Organ zwrócił też uwagę, że do chwili wydania rozstrzygnięcia nie została wydana decyzja Głównego Inspektora Ochrony Środowiska w przedmiotowej sprawie. W złożonej skardze P.K. wnosząc o uchylenie postanowienia organu II instancji, zarzucił rozstrzygnięciu naruszenie prawa materialnego, tj. art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej poprzez błędne zastosowanie i wykładnię. W uzasadnieniu wskazał, iż wprowadzając pojazd na teren kraju nie dysponował zezwoleniem Głównego Inspektora Ochrony Środowiska na transgraniczny obrót odpadami, bowiem w jego ocenie, przedmiotowy pojazd nie stanowi odpadu. Na poparcie swego stanowiska powołał opinię rzeczoznawcy z Polskiego Związku Motorowego. Stwierdził, iż niewiążący charakter opinii w zakresie stanu sprowadzonego pojazdu nie wpływa na jej wartość. Podkreślił, że zgodnie z definicją zawartą w art. 3 ust. 1 ustawy o odpadach, odpadem jest każda substancja lub przedmiot należący do jednej z kategorii, określonych w załączniku Nr 1 do ustawy, których posiadacz pozbywa się, zamierza pozbyć się lub do ich pozbycia jest zobowiązany. Skarżący tymczasem nie zamierzał pozbyć się samochodu, lecz wprowadzić go do obrotu po dokonaniu napraw. Samo przypuszczenie, że koszt naprawy pojazdu będzie wyższy niż jego wartość nie uzasadnia zaklasyfikowania go jako odpadu. W ocenie strony skarżącej, wobec istnienia dwóch odmiennych opinii w sprawie zasadnym byłoby powołanie niezależnego biegłego celem dokonania powtórnej oceny stanu technicznego samochodu. W odpowiedzi Dyrektor Izby Celnej podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i wniósł o oddalenie skargi. Powołując się na opracowane przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska wskazówki metodyczne w sprawie uznawania uszkodzonych pojazdów za odpady, organ odwoławczy zaznaczył, że dla uznania pojazdu za odpad znaczenie ma nie tylko zamiar kupującego, ale także sprzedającego, który może się danego pojazdu wyzbywać, ze względu na przykład, na zbyt duży stopień uszkodzeń. W dniu 7.11.2007 r. w toku rozprawy pełnomocnik organu przedłożył do akt decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia "[...]" w przedmiocie nałożenia na odbiorcę odpadów, firmę A, obowiązku przekazania odpadów, między innymi w postaci wymienionego wyżej samochodu osobowego marki VW Passat, do upoważnionej stacji demontażu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem badając legalność zaskarżonego postanowienia zgodnie z kompetencją ustanowioną w art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz.1269) Sąd nie stwierdził, aby naruszało ono prawo. Stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z dnia 20 września 2002 r. Nr 153 poz.1269), zwanej dalej p.u.s., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Przepis § 2 wymienionego artykułu określa podstawową zasadę wykonywania przez te sądy funkcji kontrolnej, stanowiąc, iż sprawowana jest ona pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Rozpoznawanie skarg na decyzje organów administracji nie ma charakteru orzekania merytorycznego. Sąd administracyjny orzekając w danej sprawie pełni bowiem wyłącznie funkcje kasacyjne badając zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, co stanowi wskazany wyżej element sądowej kontroli nad działalnością administracji publicznej. Zwrócić należy również uwagę, iż w myśl art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy. Sąd nie jest wprawdzie związany zarzutami oraz wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, jednak jak podnoszono już w literaturze prawniczej (por. Jan Paweł Tarno - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz - Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, str.197), niezwiązanie granicami skargi nie oznacza, że może On czynić przedmiotem swych rozważań i ocen wszystkie aspekty skargi, bez względu na treść zaskarżonego aktu lub czynności. Sąd jest zawsze związany granicami sprawy, w której skarga została wniesiona i nie może swoimi ocenami prawnymi "wkraczać" w inną sprawę w stosunku do tej, która była przedmiotem postępowania przed organem administracji. Granice bowiem sprawy administracyjnej wyznaczają zakres sądowej kontroli wykonywania administracji publicznej, o której stanowi art. 1 p.u.s. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 maja 2001r. III SA 502/00 – Przegląd Podatkowy 2001, nr 12, s.63). Podzielając w pełni powyższe poglądy podnieść należy, iż w związku ze skargą P.K. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w przedmiocie zawieszenia postępowania wszczętego zgłoszeniem celnym do procedury dopuszczenia do obrotu samochodu osobowego, poza kontrolą sądu w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym pozostawała ocena sytuacji prawnej spornego samochodu osobowego. Kwestia ta wykracza bowiem poza granice sprawy, w której skarga została wniesiona i może podlegać kontroli Sądu dopiero po zaskarżeniu wydanego przez organ II instancji rozstrzygnięcia w tym przedmiocie. Z uwagi na przedmiot zaskarżonego rozstrzygnięcia o zawieszeniu, argumenty skarżącego w tym zakresie musiały zatem pozostać poza rozważaniami Sądu. Badając natomiast legalność postanowienia Dyrektora Izby Celnej z dnia "[...]" Sąd stwierdził, iż organ ten zasadnie uznał, że w świetle art. 201 § 1 ust. 2 Ordynacji podatkowej oraz ustalonego w sprawie stanu faktycznego, koniecznym było w toku postępowania rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego przez Generalnego Inspektora Ochrony Środowiska. Sąd podzielił tym samym oparte na powołanych w uzasadnieniu postanowienia, przepisach o międzynarodowym obrocie towarami, stanowisko Dyrektora Izby, że ocena kwestii związanej z transgranicznym przemieszczeniem, w tym identyfikacją spornego towaru powinna być dokonana przez wymieniony organ, a nie jak podano w skardze, niezależnego biegłego. Kwestia ta stanowi zaś zagadnienie wstępne, w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji. Zauważyć należy, że określona w tym przepisie instytucja zawieszenia postępowania podatkowego może być zastosowana na każdym etapie postępowania, gdy ujawni się okoliczność, która uzasadnia zawieszenie. Powołany przepis Ordynacji podatkowej pozwala na wyodrębnienie czterech istotnych elementów składających się na konstrukcję zagadnienia wstępnego: 1)wyłania się ono w toku postępowania, 2)jego rozstrzygniecie należy do innego organu lub sądu, 3)rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, zatem zagadnienie wstępne musi poprzedzać rozpatrzenie sprawy, 4)istnieje zależność między rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji. Przez określenie zagadnienia wstępnego należy rozumieć pewną kwestię o charakterze merytorycznym dla postępowania podstawowego i otwartym (tzn. jeszcze nie przesądzoną), której treścią może być wypowiedź co do uprawnienia lub obowiązku, stosunku lub zdarzenia prawnego albo inne jeszcze okoliczności mające znaczenie prawne. Zagadnieniem wstępnym jest sytuacja, w której wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia prawnego, które będzie miało wpływ na określenie prawa lub obowiązku innego podmiotu w innej sprawie toczącej się przed organem podatkowym. Taka sytuacja niewątpliwie wystąpiła w niniejszej sprawie. Zawieszenie postępowania nastąpiło bowiem do czasu uregulowania sytuacji prawnej spornego towaru i w związku z koniecznością zajęcia stanowiska przez właściwy organ orzekający w zakresie obrotu odpadami, tj. Generalnego Inspektora Ochrony Środowiska. Jak zaś wynika z dołączonej na rozprawie do akt, decyzji z dnia "[...]" o Nr "[...]", po zawiadomieniu przez Urząd Celny GIOŚ orzekł w przedmiotowym zakresie, nakładając na odbiorcę odpadów firmę A z siedzibą w O., obowiązek przekazania odpadów w postaci m.in. spornego samochodu osobowego marki Volkswagen. Mając zatem na uwadze stan faktyczny sprawy i powołany wyżej przepis Ordynacji podatkowej należało stwierdzić, iż stanowisko organów w sprawie zawieszenia prowadzonego postępowania nie budzi zastrzeżeń. Zaskarżone postanowienie nie narusza zatem prawa. Z powyższych względów Sąd orzekł o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi