I SA/Ol 523/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ryszard Maliszewski Sędziowie Sędzia WSA Tadeusz Piskozub (spr.) Asesor WSA Wojciech Czajkowski Protokolant Lidia Wachowska po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 7 listopada 2007 r. sprawy ze skargi P.K. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania wszczętego zgłoszeniem celnym do procedury dopuszczenia do obrotu samochodu osobowego oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem z dnia "[...]" Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego z dnia "[...]" w sprawie zawieszenia postępowania celnego wszczętego zgłoszeniem celnym P. K. do procedury dopuszczenia do obrotu samochodu osobowego. Z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, co następuje: W dniu 12.03.2007r. P. K. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą A zgłosił w Urzędzie Celnym, do procedury dopuszczenia do obrotu - uszkodzony samochód osobowy "[...]", rok produkcji 2004, nr "[...]" W wyniku rewizji celnej organ celny stwierdził uszkodzony powypadkowy pojazd, którego stan wskazywał, iż mógł on stanowić odpad w myśl przepisów o odpadach, a zgłaszający nie przedstawił do odprawy celnej zezwolenia Głównego Inspektora Ochrony Środowiska na transgraniczne przemieszczanie odpadów. W związku z powyższą okolicznością, Naczelnik Urzędu Celnego pismem z dnia "[...]" wystąpił do Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w kwestii dotyczącej ewentualnego uznania przedmiotowego pojazdu za odpad. Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska po przeprowadzeniu analizy zebranego materiału dowodowego uznał, iż ww. pojazd stanowi odpad o kodzie 160104* wg katalogu odpadów. W tych okolicznościach Naczelnik Urzędu Celnego działając na podstawie art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 30 lipca 2004r. o międzynarodowym obrocie odpadami, (Dz.U Nr 191 z 2004r., poz. 1956), pismem z dnia "[...]", powiadomił Głównego Inspektora Ochrony Środowiska o nielegalnym międzynarodowym obrocie odpadami. Ze względu na fakt, iż rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie uzależnione zostało od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ tj. decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, na podstawie art. 201§ 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, Naczelni Urzędu Celnego postanowieniem z dnia "[...]", zawiesił postępowanie celne. Pismem z dnia "[...]" adw. R. R, działając w imieniu P. K. złożył zażalenie na postanowienie organu I instancji, żądając jego uchylenia oraz kontynuowania postępowania celnego zmierzającego do dopuszczenia przedmiotowego samochodu do obrotu na terenie Wspólnoty Europejskiej. Dyrektor Izby Celnej po zapoznaniu się ze zgromadzonym materiałem dowodowym, postanowieniem z dnia "[...]" utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji z dnia "[...]", nie znajdując podstaw do uwzględnienia zażalenia. Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 24 lipca 1999r. o Służbie Celnej, do zadań służby celnej należy rozpoznawanie, wykrywanie, zapobieganie i zwalczanie przestępstw i wykroczeń związanych z naruszeniem przepisów dotyczących ochrony dóbr kultury oraz ochrony własności intelektualnej, a także przestępstw i wykroczeń związanych z wprowadzaniem na polski obszar celny oraz wyprowadzaniem z polskiego obszaru celnego towarów objętych ograniczeniami lub zakazami, w szczególności takich jak: odpady szkodliwe, substancje chemiczne, materiały jądrowe i promieniotwórcze, środki odurzające i substancje psychotropowe oraz broń, amunicja, materiały wybuchowe i technologie objęte kontrolą międzynarodową. W ocenie organu II instancji, Naczelnik Urzędu Celnego dokonując rewizji celnej zgłoszonego pojazdu, jak również analizy przedstawionych do zgłoszenia celnego dokumentów w tym: umowy kupna sprzedaży, miał pełne podstawy do przyjęcia, że zgłoszony do odprawy celnej przedmiotowy samochód może stanowić odpad w myśl przepisów o odpadach. Stan zniszczenia pojazdu, jak również jego wartość zawarta w umowie kupna sprzedaży z dnia "[...]" wskazywała, iż koszt naprawy samochodu może przekroczyć wielokrotnie jego obecną wartość rynkową. Mając uzasadnione podejrzenie, iż przedmiotem importu może być odpad, organ celny i instancji, pismem z dnia "[...]" zwrócił się do Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska o opinię merytoryczną w tej sprawie. W odpowiedzi WIOS zakwalifikował zgłoszony samochód do odpadu niebezpiecznego o kodzie 160104*. W tych okolicznościach organ odwoławczy podniósł, że zgodnie z art. 5 ustawy z dnia 30 lipca 2004r. o międzynarodowym obrocie odpadami (Dz.U Nr 191 z 2004r., poz. 1956),Główny Inspektor Ochrony Środowiska zwanym dalej "GIOŚ", jest organem właściwym do podejmowania decyzji, udostępniania informacji i prowadzenia doradztwa w sprawach: 1. wysyłki odpadów poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; 2. przywozu odpadów na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; 3 tranzytu odpadów przez terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zatem to GIOŚ jest organem właściwym do podejmowania decyzji w sprawie transgranicznego przemieszczania odpadów, w tym również ich identyfikacji. Pismem z dnia "[...]" Główny Inspektor Ochrony Środowiska powiadomił organ celny I instancji, o wszczęciu postępowania w sprawie nielegalnego wwozu do Polski odpadu w postaci przedmiotowego samochodu i jednocześnie zwrócił się o przekazanie wszelkich wyjaśnień z tym związanych. Jeśli zdaniem strony opinia WIOŚ została wydana w oparciu o niekompletny materiał dowodowy winna wszelkie wyjaśnienia i dowody w tej sprawie przedstawić Głównemu Inspektorowi Ochrony Środowiska. W przedmiotowej sprawie koniecznym stało się rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska polegającego na określeniu sytuacji, w jakiej znalazł się przedmiotowy pojazd w odniesieniu do przepisów ustawy o transgranicznym przemieszczaniu odpadów. Mając powyższe okoliczności na uwadze, Dyrektor Izby Celnej postanowił utrzymać w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego, z dnia "[...]", w sprawie zawieszenia postępowania celnego na podstawie art.201 §1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Adwokat R. R., jako pełnomocnik reprezentujący P. K., zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia "[...]", wnosząc o jego uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu pełnomocnik zarzucił naruszenie prawa materialnego w postaci przepisu art. 201§1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, poprzez błędne zastosowanie i wykładnię. W uzasadnieniu skargi strona podniosła, iż w przedmiotowej sprawie nie zachodziła konieczność rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, ponieważ sprowadzony przez skarżącego pojazd nie stanowi odpadu, co potwierdza opinia rzeczoznawcy z dnia 16.03.2007r. Zgodnie z tą opinią elementy uszkodzone wymagają naprawy, lecz pojazd w obecnym stanie nie zagraża środowisku naturalnemu, nie stanowi złomu i jest przeznaczony do naprawy. Po prawidłowym wykonaniu napraw i uzyskaniu pozytywnych badań technicznych w stacji kontroli pojazdów, będzie mógł być dopuszczony do ruchu na drogach publicznych. W ocenie skarżącego, przedmiotowy pojazd nie spełnia definicji odpadu. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o odpadach, odpady oznaczają każdą substancję lub przedmiot należący do jednej z kategorii, określonych w załączniku nr 1 do ustawy, których posiadacz pozbywa się, zamierza pozbyć się lub do ich pozbycia się jest obowiązany. Pełnomocnik skarżącego podniósł, iż P. K. nie zamierzał pozbyć się samochodu, lecz wprowadzić go do obrotu, czyniąc użytecznym przez dokonanie stosownych napraw. Dlatego nadanie statusu odpadu jest sprzeczne z zamierzeniami strony i godzi w jego interes. W ocenie pełnomocnika, wysokie koszty naprawy nie uzasadniają uznania przedmiotowego pojazdu za odpad, ponieważ w większości przypadków, gdy pojazd jest znacząco uszkodzony koszty naprawy przy użyciu oryginalnych części zamiennych zawsze będą przewyższały jego powypadkową wartość. Nie czyni to jednak niemożliwym doprowadzenie takiego pojazdu do użytku z zastosowanie dużo tańszych tzw. "części alternatywnych". Ze względu na wydanie w niniejszej sprawie dwóch sprzecznych opinii tj. opinii rzeczoznawcy, który wykonał ją na zlecenie skarżącego, z której wynika, że przedmiotowy samochód nie jest odpadem oraz opinii Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowisk, klasyfikującej go według katalogu odpadów do kodu 160104*, to zdaniem pełnomocnika skarżącego należało powołać niezależnego biegłego celem dokonania powtórnej oceny stanu technicznego sprowadzonego pojazdu. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą uzasadnieniu postanowienia. W dniu 7.11.2007r., w toku rozprawy pełnomocnik organu przedłożył do akt decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia "[...]" w przedmiocie nałożenia na odbiorcę odpadów, firmę A obowiązku przekazania odpadów, między innymi w postaci wymienionego wyżej samochodu osobowego marki "[...]", do upoważnionej stacji demontażu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie rozpatrując sprawę zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Na wstępie należy zaznaczyć, że zgodnie z art.1 § 1 ustawy- Prawo o ustrojów sądów administracyjnych (Dz.U.z 2002r., Nr 153, poz. 1269 ze zm.,) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest po względem zgodności z prawem, według §2 tegoż przepisu. Zakres kognicji sądów administracyjnych wyznaczają przepisy art.3, art. 145 i art.151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.), stanowiąc że sąd rozpatrując skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżony akt lub oddala skargę, o ile uzna ją za nieuzasadnioną. W niniejszej sprawie, przedmiot sporu dotyczył zasadności zawieszenia postępowania na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 ustawy z 29.08.1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) tj.: rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego (kwestii prejudycjalnej) przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska. Należy zauważyć, iż stosownie art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacja podatkowa w zw. z art. 73 ust.1 ustawy z dnia 19 marca 2004 roku – Prawo celne, organ celny zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zawieszenie postępowania na omawianej podstawie uzależnione jest zatem od łącznego wystąpienia trzech przesłanek: - postępowanie celne jest w toku, -istnieje zagadnienie wstępne, -rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W stosunku do ostatniej przesłanki stwierdzić należy, iż organ musi ustalić związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym, którego ocena, gdyby ono samo w sobie mogło być przedmiotem odrębnego postępowania, należy ze względu na jego przedmiot do kompetencji innego organu państwowego niż ten, przed którym toczy się postępowanie w sprawie głównej. Zagadnienie wstępne nie może być również wcześniej prawomocnie przesądzone. W przedmiotowej sprawie, powstało zagadnienie materialno-prawne w postaci uznania nielegalnie importowanego, rozbitego /uszkodzonego/ samochodu za odpad. Jak wynika bowiem z ustalonego w sprawie stanu faktycznego, Naczelnik Urzędu Celnego dokonując rewizji celnej zgłoszonego pojazdu, jak również analizy przedstawionych do zgłoszenia celnego dokumentów w tym: umowy kupna sprzedaży, doszedł do przekonania, iż może on stanowić odpad w myśl przepisów o odpadach. Stan pojazdu, jak również jego wartość zawarta w umowie kupna sprzedaży z dnia "[...]". wskazywała, iż koszt naprawy samochodu może przekroczyć wielokrotnie jego obecną wartość rynkową. W tych okolicznościach, zgodnie z definicją "odpadu" określoną w art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. o odpadach (tj. w Dz. U. Nr 39 z 2007r., poz. 251, ze zm.) — organ I instancji ocenił, że dany pojazd może być uznany za odpad, biorąc pod uwagę jego rażąco niską cenę, poniżej 30%, w odniesieniu do towaru pełnowartościowego, nieuszkodzonego, co mogło oznaczać, że sprzedający pozbywa się go, ze względu na zbyt duży stopień uszkodzenia oraz nieopłacalną naprawę. Wartość transakcyjna zgłoszonego uszkodzonego pojazdu została określona w ocenie technicznej Nr "[...]" z dnia "[...]". na 12.500,00 zł, co stanowi 18% wartości podobnego pojazdu nieuszkodzonego (68 800,00 zł — wartość ustalona przez rzeczoznawcę). W tych warunkach Naczelnik Urzędu Celnego pismem z dnia "[...]", przyjmując, że przedmiotem importu jest odpad, wystąpił do Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska o opinię merytoryczną w tej sprawie. W odpowiedzi Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska zakwalifikował zgłoszony samochód do odpadu niebezpiecznego o kodzie 160104*. Na podstawie tej kwalifikacji, zgodnie z art. 5 ustawy z dnia 30 lipca 2004r. o międzynarodowym obrocie odpadami (Dz. U Nr 191 z 2004r., poz. 1956) Główny Inspektor Ochrony Środowiska, stał się organem właściwym do podejmowania decyzji, udostępniania informacji i prowadzenia doradztwa w sprawach: 1. wysyłki odpadów poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; 2. przywozu odpadów na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; 3. tranzytu odpadów przez terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Tym samym oznacza to, iż GIOŚ był organem właściwym do podjęcia decyzji w sprawie transgranicznego przemieszczania odpadów, w tym również ich identyfikacji. Natomiast stanowisko rzeczoznawcy samochodowego, powołanego przez zobowiązanego importera, niewątpliwie korzystne dla importera, odnośnie kwestii zagrożenia badanego pojazdu dla środowiska naturalnego - w myśl powyższego przepisu- nie mogło być wiążące dla organu celnego. Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska stosownie do obowiązującego przepisu art. 6 ust. 1 ustawy o międzynarodowym obrocie odpadami, sprawował kontrolę nad prawidłowością gospodarki odpadami będącymi przedmiotem międzynarodowego obrotu odpadami, w szczególności w miejscach ich pochodzenia i przeznaczenia. Dysponował wiedzą merytoryczną odnośnie identyfikacji i klasyfikacji odpadów. Jego opinia w sprawie stwierdzenia odpadu, stanowiła wystarczającą przesłankę dla organu celnego do zawiadomienia Głównego Inspektora Ochrony Środowiska. Zadaniem bowiem powyższego organu było w niniejszej sprawie rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego, którym stała się ewentualna klasyfikacja przedmiotowego pojazdu do odpadu. W związku z powyższym, za nietrafny należy uznać zarzut naruszenia przez organy celne art.201 §1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, poprzez jego błędne zastosowanie i wykładnię. Bezzasadne są bowiem twierdzenia skarżącego, iż sprowadzony pojazd nie stanowił odpadu i nie było konieczne uzyskanie zezwolenia. Z akt sprawy wynika bowiem, iż sprowadzony nielegalnie samochód był zniszczony w 82% i został wstępnie zakwalifikowany do odpadów niebezpiecznych o kodzie 160104*. Zgodnie zaś z art. 5 pkt 2 ustawy o międzynarodowym obrocie odpadami, tylko Główny Inspektor Ochrony Środowiska był władny wydać decyzję o przywozie odpadów na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Jak wynika natomiast z dołączonej na rozprawie do akt decyzji z dnia "[...]" o nr "[...]", GIOŚ orzekł w przedmiotowym zakresie, nakładając na odbiorcę odpadów firmę A obowiązek przekazania odpadów, w postaci m.in. spornego samochodu osobowego marki "[...]". Podsumowując, w niniejszej sprawie organy celne zasadnie zawiesiły postępowanie celne, w sprawie procedury dopuszczenia do obrotu samochodu osobowego, sprowadzonego przez skarżącego. Organ ten słusznie przyjął, że powstało do rozstrzygnięcia zagadnienie wstępne (kwestia prejudycjalna) w rozumieniu art.201 §1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Od wyników postępowania w sprawie nielegalnego obrotu odpadami, toczącego się przed Głównym Inspektorem Ochrony Środowiska, zależało bowiem rozstrzygnięcie dopuszczenia do obrotu na terenie Rzeczypospolitej Polskiej importowanego samochodu osobowego. W związku z powyższym Sąd uznał, iż organy celne prawidłowo zawiesiły postępowanie, a zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Celnej odpowiada prawu, stąd na podstawie art.151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji, oddalając skargę.