I SA/Ol 525/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zofia Skrzynecka, Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Pierechod, Sędzia WSA Renata Kantecka (spr.),, Protokolant Paweł Guziur, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 14 października 2009r. sprawy ze skargi E. M. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie wstrzymania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącej kwotę 200 zł (dwieście) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia "[...]", Dyrektor "[...]" Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej w skrócie ARiMR) utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia "[...]" w sprawie wstrzymania płatności E. M. dla gospodarstwa niskotowarowego w roku czwartym i piątym. W motywach decyzji organ odwoławczy stwierdził, że E. M. na podstawie wniosku złożonego w Biurze Powiatowym ARiMR w dniu 22 marca 2005r. ubiegała się o przyznanie pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych. We wniosku oraz planie zadeklarowała przedsięwzięcia, które wykona do końca trzeciego roku realizacji planu – zakup maszyn rolniczych. W korekcie wniosku z dnia 17 stycznia 2006r. zadeklarowała realizację drugiego przedsięwzięcia – ukończenia szkolenia prowadzonego zgodnie z warunkami, sposobem i trybem określonym w przepisach wydanych na podstawie art.9 ust.3 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej lub realizowanego w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004-2006" w zakresie działania "Szkolenia". Organ wskazał, że decyzją z dnia "[...]" Kierownik Biura Powiatowego ARiMR przyznał płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w wysokości 4.818,66 zł, zastrzegając m.in., iż zgodnie z §8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, warunkiem płatności w czwartym i piątym roku będzie zrealizowanie przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstw niskotowarowych nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia wypłaty trzeciej płatności. W ciągu 7 dni po ww. terminie należy złożyć "Oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięcia". Wymaganym załącznikiem do tego oświadczenia będzie dokument potwierdzający zrealizowanie zadeklarowanego przedsięwzięcia. W dniu 14 października 2008r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynęło oświadczenie E. M. o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku i planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego wraz z załączoną fakturą z dnia 20 kwietnia 2007r. potwierdzającą zakup maszyn rolniczych, zaświadczeniem z dnia 24 października 2006r. wystawionym na podstawie §6 rozporządzenia Ministra Edukacji i Nauki z dnia 3 lutego 2003r. w sprawie uzyskiwania i uzupełniania przez osoby dorosłe wiedzy ogólnej, umiejętności i kwalifikacji zawodowych w formach pozaszkolnych (Dz.U. nr 31, poz.216) informującym, iż E.M. ukończyła szkolenie nt. "Dobrostan zwierząt w hodowli bydła mlecznego oraz trzody chlewnej", oraz zaświadczeniem informującym, że W. M. uczestniczył w szkoleniu nt. "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004-2006". Organ odwoławczy podzielił argumentację organu I instancji i uznał, że producent rolny nie zrealizował jednego z dwóch przedsięwzięć zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, tj. nie ukończył szkolenia zadeklarowanego w planie. Organ stwierdził, iż zakres tematyczny ukończonego przez producenta rolnego szkolenia nie został przewidziany w przepisach wydanych na podstawie art.9 ust.3 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej, czyli w załącznikach nr 1, 2 i 3 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 stycznia 2005r. w sprawie szkoleń dla podmiotów, których dotyczą działania objęte planem rozwoju obszarów wiejskich oraz doradzania tym podmiotom (Dz.U. nr 13, poz.100 ze zm.). Szkolenie to nie było także realizowane w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004-2006" w zakresie działania "Szkolenia". W związku z tym nie można uznać, że beneficjent zrealizował to przedsięwzięcie. Odnosząc się do drugiego z zaświadczeń – informującego o ukończeniu szkolenia przez W. M., organ II instancji stwierdził, iż obowiązki nałożone na stronę, a wynikające z przepisów prawa materialnego, czyli posiadające charakter czynności materialnoprawnych, nie mogą obciążać pełnomocnika i tym samym pełnomocnik nie ma umocowania do wyręczania strony z nałożonych na nią obowiązków wynikających z tychże przepisów. Podniósł, iż to producent rolny zobowiązał się do ukończenia szkolenia prowadzonego zgodnie z warunkami, sposobem i trybem określonym w przepisach wydanych na podstawie art.9 ust.3 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej lub realizowanego w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004-2006" w zakresie działania "Szkolenia". Zatem podmiotem zobowiązanym do ukończenia szkolenia była E. M. i to ona powinna posiąść wiedzę na szkoleniu prowadzonym w wyżej opisanym trybie, a nie pełnomocnik. W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skardze na opisaną decyzję E. M. wniosła o jej uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Decyzji zarzuciła naruszenie prawa materialnego poprzez: - błędną wykładnię art.5 ust.1a ustawy z dnia 29 listopada 2003r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej, poprzez nie uwzględnienie faktu, że pomoc jest udzielana na wniosek producenta rolnego, co nie musi być odczytywane jako spełnienie osobiście wszystkich czynności materialnoprawnych przez tego producenta bez prawa posługiwania się przez niego ważnie ustanowionymi pełnomocnikami, - niewłaściwe zastosowanie §3 ust.1 pkt 4 lit. a i §5 pkt 4 oraz §8 ust.1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, poprzez przyjęcie, że skarżąca nie zrealizowała przedsięwzięć mających na celu restrukturyzację gospodarstwa niskotowarowego oraz chybionej wykładni, że ukończenie szkolenia wymagane jest od producenta rolnego, nie zaś od osiągnięcia celu w postaci realizacji przedsięwzięcia ujętego w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest zasadna, jednakże ze względów innych niż w niej podniesione. Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego aktu organu odwoławczego z punktu widzenia jego legalności, tj. z punktu widzenia jego zgodności z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a, wynika zaś, że zaskarżony akt ulega uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zaznaczyć również należy, iż zgodnie z art.134 §1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W rozpoznanej sprawie przedmiotem badania legalności jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w sprawie wstrzymania płatności E. M. dla gospodarstwa niskotowarowego w roku czwartym i piątym. Zarówno organ I, jak i organ II instancji, w swoich decyzjach stwierdzili, iż decyzją z dnia "[...]", nr "[...]", E. M. przyznano płatność dla gospodarstwa niskotowarowego i wobec nie zrealizowania przez nią jednego z dwóch przedsięwzięć określonych w planie, ww. płatność została wstrzymana. Z takim stwierdzeniem nie można się zgodzić, bowiem zgodnie z powoływaną przez organy obu instancji decyzją z dnia "[...]", płatność dla gospodarstwa niskotowarowego przyznano W. M.. Sąd związany granicami sprawy – wstrzymaniem płatności dla gospodarstwa niskotowarowego E. M. – nie może odnosić się w niniejszej sprawie do prawidłowości decyzji o przyznaniu płatności skierowanej do innej osoby. Sąd stwierdza jednakże, iż nie można uznać za odpowiadającą prawu decyzję o wstrzymaniu płatności, której nie przyznano. Zaskarżona decyzja narusza wobec powyższego art.6, art.7 oraz art.8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2000r., nr 98, poz.1071 ze zm.), zwanej dalej KPA. Pierwszy z powołanych przepisów stanowi, iż organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. W doktrynie prawa administracyjnego, a także w orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że działalnie na podstawie prawa oznacza, że postępowanie administracyjne prowadzi organ właściwy w sprawie (miejscowo, rzeczowo i instancyjnie) oraz, że w trakcie całego postępowania organ ten winien dokonywać czynności, które zapewnią przestrzeganie prawa. Zalicza się do nich przykładowo działanie na podstawie obowiązującej normy prawnej, prawidłowe ustalenie jej znaczenia, czy też prawidłowe dokonanie subsumcji faktów uznanych pod stosowaną normę prawną. Kolejny z wymienionych przepisów statuuje zasadę prawny obiektywnej. Zgodnie z tym przepisem w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Zasada ta obliguje zatem organ do prawidłowego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, które pozwoli dokonać subsumcji faktów uznanych za udowodnione pod stosowną normę prawną i ustalić konsekwencje prawne tych faktów. Stosownie do brzmienia art.8 KPA organy administracji publicznej obowiązane są natomiast prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli. W rozpoznanej sprawie organy obu instancji nie wyjaśniły należycie stanu faktycznego – nie dostrzegły, że decyzją z dnia "[...]" płatność dla gospodarstwa niskotowarowego przyznana została W. M., a nie skarżącej. W konsekwencji powyższego naruszone zostały przepisy regulujące kwestię wstrzymania płatności, czyli §9 ust.1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich. Takie prowadzenie postępowania jest zaś sprzeczne z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa. Z powyższych względów Sąd uznając, że doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a także naruszenia wymienionych przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, na podstawie art.145 §1 pkt 1 lit.a i c ustawy Prawo o postępowania przed sadami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na postawie art.200 w związku z art.205 §1 p.p.s.a.. O tym, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku orzeczono na podstawie art.152 p.p.s.a.