I SA/Ol 533/08
PostanowienieWSA w Olsztynie2009-01-13
Skład orzekający: Małgorzata Klimek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który jest zwolniony z mocy prawa z kosztów sądowych w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych, może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata?Ratio decidendi
Skarżący, zwolniony z mocy prawa z kosztów sądowych w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych, może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeżeli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W takiej sytuacji, zgodnie z art. 262 PPSA, przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie zastępstwa prawnego mają odpowiednie zastosowanie.Stan faktyczny
Skarżący J. J. złożył skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotyczącą odmowy umorzenia należności z tytułu składek. Wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pomocy prawnej. Skarżący jest zwolniony z mocy prawa z kosztów sądowych w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, wskazując na trudną sytuację materialną (brak dochodów, niska renta żony, brak majątku) oraz zły stan zdrowia.Rozstrzygnięcie
Przyznano J. J. prawo pomocy w zakresie częściowym w postaci ustanowienia adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Małgorzata Klimek po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. J. o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. J. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie: odmowy umorzenia należności z tytułu składek postanawia: przyznać J. J. prawo pomocy w zakresie częściowym w postaci ustanowienia adwokata.
W skardze z dnia "[...]" na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia "[...]", skarżący J. J. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pomocy prawnej do skargi. W wykonaniu wezwania Przewodniczącego Wydziału z dnia 09.12.2008r, wezwano skarżącego do złożenia wypełnionego urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej. Jednocześnie wnioskodawca pouczony został, iż zgodnie z art. 239 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm., dalej cyt. jako p.p.s.a.), w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie pobiera się kosztów sądowych (wpisów i innych opłat). Składając wypełniony formularz wniosku PPF, skarżący nie wypełnił rubryki nr 4 formularza, określającej zakres przedmiotowego wniosku. Następnie w wykonaniu wezwania w trybie art. 255 p.p.s.a. jak również uzupełniając powyższe braki formularza skarżący określił, iż wnosi o ustanowienie adwokata.
Ze złożonego przez skarżącego formularza wniosku o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz z przedłożonych dokumentów źródłowych i oświadczeń złożonych w trybie art. 255 p.p.s.a. wynika, iż skarżący nie pracuje i nie uzyskuje żadnych dochodów. We wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z żoną, która uzyskuje dochód z tytułu renty w wysokości 851 zł miesięcznie. Nie posiada żadnego majątku nieruchomego jak i ruchomego, zasobów pieniężnych, przedmiotów o znacznej wartości. Argumentując wniosek skarżący wskazał, że jest schorowany, żyje w ubóstwie i ciągłym stresie, wskazał, iż w jego wieku (58 lat) możliwość znalezienia pracy jest nierealna. Ponadto oświadczył, iż do mieszkania, w którym zamieszkuje nie posiadał nigdy tytułu prawnego, obecnie zamieszkuje ten lokal nie płacąc za niego. Wskazał, że nie ma pieniędzy na własne utrzymanie i nie może podać na co ile wydaje. Dodał także, że nie korzystał z żadnych form pomocy. Nie posiada kredytów. Przedłożył wynik badania radiologicznego oraz wynik wykonanej gastroskopii z 1998r. Wyjaśnił, że stan jego zdrowia się pogorszył, podał występujące u niego schorzenia oraz zalecenia lekarza co do możliwości wykonywania przez niego ewentualnej pracy. Oświadczył również, iż po wygaśnięciu umowy o pracę z dniem 30.11.2008r. nie został zatrudniony ponownie, jak również nie znalazł innej pracy.
Rozpoznając niniejszy wniosek o przyznanie prawa pomocy, na wstępie należy stwierdzić, że na skarżącym nie ciąży obowiązek poniesienia jakichkolwiek kosztów sądowych. Stosownie bowiem do art. 239 pkt 1 lit. e p.p.s.a. strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Przedmiotem skargi J. J. jest odmowa przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych umorzenia należności z tytułu składek. Oznacza to, że w niniejszej sprawie skarżący z mocy prawa zwolniony jest całkowicie z obowiązku wnoszenia opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków. Tym samym, zgodnie z zakresem złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, rozpoznanie wniosku obejmuje jedynie zasadność ustanowienia zastępstwa prawnego.
Zgodnie z art. 262 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Stosownie do art. 245 § 1 i 3 wskazanej wyżej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie adwokata. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Ze złożonego w niniejszej sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz dodatkowych dokumentów wynika, że w chwili obecnej sytuacja materialna skarżącego jest trudna - jedynym źródłem utrzymania rodziny jest renta jego współmałżonki, z którą prowadzi on wspólne gospodarstwo domowe, w wysokości 851 zł miesięcznie. Na osobę przypada zatem kwota 425 zł. Skarżący nie posiada żadnego majątku. Ponadto dodać należy, iż skarżący jest osobą schorowaną, z racji wieku i stanu zdrowia, mającą problemy ze znalezieniem pracy.
W związku z powyższym należy uznać, iż w niniejszej sprawie skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i jego rodziny, a tym samym, że spełnia przesłanki do przyznania pełnomocnika z urzędu.
Dlatego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 262 oraz w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło