I SA/Ol 535/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Przemysław Krzykowski (sprawozdawca) Sędziowie sędzia WSA Anna Janowska sędzia WSA Jolanta Strumiłło po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. R. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie z dnia 14 października 2025 r., nr 2801-IEE.7192.104.2025 w przedmiocie przyznania własności nieruchomości oddala skargę. A. R. (dalej jako: "strona", "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie (dalej jako: "organ odwoławczy", "Dyrektor") z 14 października 2025 r. utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. (dalej jako: "organ I instancji", "Naczelnik", "organ egzekucyjny") z 28 sierpnia 2025 r. o przyznaniu Gminie B. własności nieruchomości w miejscowości B. , dla której Sąd Rejonowy w N. , [...] Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...](dalej jako: "nieruchomość"). Z przedłożonych Sądowi wraz ze skargą akt administracyjnych wynikał następujący stan prawny i faktyczny sprawy: Naczelnik Urzędu Skarbowego w I. prowadził wobec strony postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych z 2 sierpnia 2018r., numer: [...], z 29 października 2018 r., numer: [...], z 20 października 2020 r., numer: [...], z 6 listopada 2020 r., numer [...] oraz z 28 grudnia 2020 r., numer [...], wystawionych przez wierzyciela - Wójta Gminy B. , obejmujących należności z tytułu podatku od nieruchomości za lata 2008-2022, w łącznej kwocie należności głównej 129.946,75 zł (wg stanu na 10.10.2025 r.). W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego, wnioskiem z 24 maja 2021 r., wierzyciel zwrócił się do Naczelnika o prowadzenie na podstawie dalszych tytułów wykonawczych nr: [...], [...], [...], [...], [...] egzekucji z nieruchomości. Wezwaniem z 22 listopada 2021 r., Naczelnik działając na podstawie art. 110c ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1427 ze zm., dalej jako: "u.p.e.a.") dokonał zajęcia nieruchomości. Wezwanie zostało doręczone stronie 26 listopada 2021 r. Pismami z: 19 września 2022 r., 26 października 2022 r., 25 stycznia 2023 r., 2 października 2023 r., działając na podstawie art. 110s § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny powierzył rzeczoznawcy majątkowemu - H. O. sporządzenie operatu szacunkowego zajętej nieruchomości oraz wykonanie wizji lokalnej. Pisma zostały doręczone stronie: 23 września 2022 r., 28 października 2022 r., 30 stycznia 2023 r. oraz 13 października 2023 r. Następnie Naczelnik pismem z 12 grudnia 2023 r., zawiadomił uczestników postępowania o terminie opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Zawiadomienie zostało doręczone stronie 14 grudnia 2023 r. Protokołem z 24 stycznia 2024 r., organ egzekucyjny zakończył opis i oszacowanie wartości zajętej nieruchomości. Podstawę opisu i oszacowania wartości nieruchomości stanowił sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego operat szacunkowy z 1 grudnia 2023 r. Wartość nieruchomości została oszacowana na kwotę 854.000,00 zł. Protokół opisu i oszacowania wartości nieruchomości został doręczony stronie 29 stycznia 2024 r. Strona 7 lutego 2024 r. zgłosiła zarzuty do opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Kwestionując, że został on sporządzony niezgodnie ze stanem faktycznym i prawnym, tym samym wartość nieruchomości została zaniżona i wnosząc o sporządzenia nowego operatu szacunkowego. Postanowieniem z 12 marca 2024 r., organ I instancji uznał za zasadne zgłoszone przez stronę zarzuty do opisu i oszacowania wartości zajętej nieruchomości, w części dotyczącej niewskazania wartości prawa użytkowania wieczystego oraz oddalił zarzuty w pozostałej części. Organ egzekucyjny wskazał, że w protokole opisu i oszacowania wartości nieruchomości została wskazana data wygaśnięcia prawa użytkowania wieczystego gruntu, lecz nie zawarto informacji o wartości tego prawa. Pismem z 14 marca 2024 r., organ egzekucyjny wystąpił do rzeczoznawcy majątkowego o uzupełnienie operatu szacunkowego z 1 grudnia 2023 r., poprzez oszacowanie prawa wartości użytkowania wieczystego gruntu w ramach zajętej nieruchomości. Naczelnik 18 kwietnia 2024 r., zawiadomił uczestników postępowania o terminie ponownego opisu i oszacowania wartości zajętej nieruchomości. Zawiadomienie zostało doręczone stronie 22 kwietnia 2024 r. Protokołem z 17 maja 2024 r. organ egzekucyjny zakończył opis i oszacowanie wartości zajętej nieruchomości. Podstawę opisu i oszacowania wartości nieruchomości stanowił sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego operat szacunkowy z 1 grudnia 2023 r., wraz z uzupełnieniem z 18 kwietnia 2024 r. Wartość nieruchomości została oszacowana na kwotę 854.000,00 zł, w tym wartość prawa użytkowania wieczystego gruntu na kwotę 159.000 zł. Protokół opisu i oszacowania wartości nieruchomości wraz z operatem szacunkowym został doręczony stronie w dniu jego sporządzenia, tj. 17 maja 2024 r. i dodatkowo 22 maja 2024 r. Strona 4 czerwca 2024 r. zgłosiła zarzuty do opisu i oszacowania wartości nieruchomości. W treści zażalenia powtarzając poprzednią argumentację i wnosząc o uchylenie operatu szacunkowego i powołanie innego biegłego rzeczoznawcy. Postanowieniem z 24 czerwca 2024 r., Naczelnik, działając na podstawie art. 17 § 1c u.p.e.a., stwierdził uchybienie terminu do zgłoszenia zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Organ egzekucyjny w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia wskazał, że termin do zgłoszenia zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości upłynął 31 maja 2024 r., a strona zgłosiła zarzuty 4 czerwca 2024 r., a więc po terminie. Dyrektor postanowieniem z 8 sierpnia 2024 r., utrzymał w mocy ww. postanowienie organu egzekucyjnego. Strona nie złożyła skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie. Obwieszczeniem z 12 listopada 2024 r. Naczelnik wyznaczył na 16 stycznia 2025 r. termin pierwszej licytacji nieruchomości, zawiadamiając o tym fakcie stronę i pozostałych uczestników postępowania, stosownie do art. 110w § 4 u.p.e.a. Zawiadomienie doręczono stronie 14 listopada 2024 r. Strona 29 listopada 2024 r. złożyła skargę na obwieszczenie o licytacji zajętej nieruchomości. W jego ocenie wierzyciel dochodzi roszczeń na podstawie sfałszowanych dokumentów, które stanowią podstawę wystawionych tytułów wykonawczych. Organ egzekucyjny, mając wiedzę o popełnionym przestępstwie, powinien zawiadomić odpowiednie organy ścigania. Postanowieniem z 30 grudnia 2024 r., Naczelnik działając na podstawie art. 17 § 1 c u.p.e.a., stwierdził uchybienie terminu do wniesienia skargi na czynność organu egzekucyjnego dotyczącą obwieszczenia o licytacji zajętej nieruchomości. W ocenie organu egzekucyjnego skarga została wniesiona po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia licytacji, a więc termin nie został zachowany. Postanowienie doręczono stronie 31 grudnia 2024 r. Pierwsza publiczna licytacja nieruchomości odbyła się 16 stycznia 2025 r. Do licytacji zajętej nieruchomości nikt nie przystąpił. Z przebiegu licytacji organ egzekucyjny sporządził protokół. Obwieszczeniem z 23 stycznia 2025 r. Naczelnik wyznaczył na 11 marca 2025 r. termin drugiej licytacji nieruchomości, zawiadamiając o tym fakcie stronę oraz z pozostałych uczestników postępowania. Zawiadomienie doręczono stronie 28 stycznia 2025 r. Druga publiczna licytacja nieruchomości odbyła się 11 marca 2025 r. Do licytacji zajętej nieruchomości nikt nie przystąpił. Z przebiegu licytacji organ egzekucyjny sporządził protokół. Obwieszczeniem z 13 marca 2025 r. Naczelnik wyznaczył na 29 kwietnia 2025 r. termin trzeciej licytacji nieruchomości, zawiadamiając o tym fakcie stronę oraz z pozostałych uczestników postępowania. Zawiadomienie doręczono stronie 17 marca 2025 r. Trzecia publiczna licytacja nieruchomości odbyła się 29 kwietnia 2025 r. Do licytacji zajętej nieruchomości nikt nie przystąpił. Z przebiegu licytacji organ egzekucyjny sporządził protokół. Wierzyciel 30 kwietnia 2025 r., działając na podstawie art. 111j § 2 u.p.e.a., złożył wniosek o przejęcie nieruchomości na własność. Do pisma wierzyciel załączył uchwałę Rady Gminy B. z 24 kwietnia 2025 r., nr [...]. Organ egzekucyjny postanowieniem z 16 maja 2025 r., działając na podstawie art. 111m § 4 u.p.e.a. i art. 111j § 2 u.p.e.a., udzielił przybicia na rzecz wierzyciela, który zaoferował cenę 555.100 zł. Organ egzekucyjny wskazał, że cena stanowi 65% wartości nieruchomości, a wniosek wierzyciela o przejęcie nieruchomości na własność został złożony z zachowaniem terminu 7 dni od dnia licytacji. Postanowienie o przybiciu doręczono stronie 20 maja 2025 r. oraz pozostałym uczestnikom postępowania. Dyrektor postanowieniem z 7 lipca 2025 r., utrzymał w mocy ww. postanowienie organu pierwszej instancji z 16 maja 2025 r. Na powyższe postanowienie strona nie wniosła skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie. Pismem z 20 sierpnia 2025 r., Naczelnik, działając na podstawie art. 112 § 1 u.p.e.a. wezwał wierzyciela do zapłaty ceny nabycia w kwocie 555.100 zł. Nabywca cenę nabycia uiścił 22 sierpnia 2025 r. Postanowieniem z 28 sierpnia 2025 r., Naczelnik, działając na podstawie art. 112b § 1 u.p.e.a., postanowił przyznać Gminie B. własność nieruchomości. Utrzymując w mocy ww. postanowienie Dyrektor, przytaczając treść art. 17 §1, art. 18, art. 112b u.p.e.a., art. 16 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej jako: "k.p.a."), ocenił, że zaskarżone postanowienie zostało wydane na rzecz wierzyciela po łącznym spełnieniu przestanek, o których mowa w art. 112b § 1 u.p.e.a. Z akt sprawy wynika, że w związku ze złożonym przez wierzyciela wnioskiem o przejęcie nieruchomości, Naczelnik postanowieniem z 16 maja 2025 r., udzielił przybicia. Postanowienie zostało utrzymane w mocy rozstrzygnięciem Dyrektora z 7 lipca 2025 r. W konsekwencji, postanowienie o przybiciu, w dacie rozpoznania zażalenia przez organ odwoławczy, a więc 7 lipca 2025 r., stało się ostateczne w administracyjnym toku postępowania. Kolejna z przesłanek warunkujących wydanie postanowienia o przyznaniu własności została spełniona, w ocenie organu odwoławczego, 22 sierpnia 2025 r., poprzez uiszczenie przez nabywcę ceny nabycia w kwocie 555.100 zł. W zaistniałej sytuacji, łączne wystąpienie przesłanek wymienionych w art. 112b § 1 u.p.e.a., obligowało Naczelnika do wydania postanowienia o przyznaniu własności. Przy czym jak podkreślił Dyrektor ustawodawca w treści art. 112b § 1 u.p.e.a. jednoznacznie wskazuje na ostateczność, a nie na prawomocność postanowienia. Tym samym, na dzień wydania postanowienia o przyznaniu własności, postanowienie o przybiciu uzyskało przymiot ostateczności, a warunki licytacyjne zostały wykonane. Zatem, postanowienie Naczelnika z 28 sierpnia 2025r., o przyznaniu własności nieruchomości, wbrew przekonaniu strony, nie było przedwczesne. Jednocześnie organ zauważył, że ze statusu przesyłki oraz z potwierdzenia odbioru przesyłki poleconej wynika, że postanowienie Dyrektora z 7 lipca 2025 r., wbrew zarzutom strony, zostało jej skutecznie doręczone 14 lipca 2024 r. Ponadto, zdaniem organu odwoławczego, postanowienie o przyznaniu własności zawiera wszystkie elementy formalne, niezbędne dla prawidłowości tego rozstrzygnięcia oraz zostało doręczone wszystkim uczestnikom postępowania, w myśl art. 110b u.p.e.a. Dodatkowo w toku postępowania egzekucyjnego, zarówno zgłoszone zarzuty, jak i złożone wnioski oraz zażalenia, zostały ostatecznie rozstrzygnięte. Powyższe postanowienie zaskarżyła strona wnosząc o jego uchylenie wraz z postanowieniem organu I instancji. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że przyznanie własności nieruchomości jest "złodziejstwem". W jego ocenie Naczelnik najpierw unieważnił bezprawnie akt notarialny zakupu tej nieruchomości, aby mieć podstawę do podniesienia podatków. Następnie sfałszował tytuły wykonawcze w oparciu, o które sporządzono zaniżoną wycenę i doprowadzono do przyznania własności na rzecz Wójta. Skarżący podniósł, że jego zażalenia z 8 września 2025 r. w ogóle nie zostało rozpatrzone, a uzasadnienie Dyrektora jest wsparciem i ochroną Wójta. W odpowiedzi na skargę Dyrektor wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 §1 i §2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sąd administracyjny kontroluje zaskarżone akty pod względem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest on związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, lecz granicami danej sprawy - art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U z 2026 r. poz. 143, dalej jako: "p.p.s.a."). W wyniku takiej kontroli decyzja podlega uchyleniu, jeżeli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 §1 pkt 1 lit. a - c p.p.s.a.). Tym samym sąd administracyjny nie zastępuje w orzekaniu organów administracyjnych, a jedynie kontroluje zaskarżoną decyzję pod względem zgodności z prawem i w przypadku ustalenia, że narusza ona prawo - uchyla ją. Ponadto podkreślić należy, że stosownie do przepisu art. 133 §1 p.p.s.a. sąd nie dokonuje własnych ustaleń w sprawie, bowiem stan faktyczny sprawy ocenia na podstawie przekazanych mu akt sprawy podatkowej. Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie z 14 października 2025 r. utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. z 28 sierpnia 2025 r. o przyznaniu Gminie B. własności nieruchomości w miejscowości B. , dla której Sąd Rejonowy w N. , [...] Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...]. Jak wynika z akt kontrolowanej sprawy postanowieniem z 16 maja 2025 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w N. , udzielił przybicia na rzecz wierzyciela - Wójta Gminy B. , który zaoferował cenę 555.100 zł. Organ egzekucyjny wskazał, że cena stanowi 65% wartości nieruchomości, a wniosek wierzyciela o przejęcie nieruchomości na własność został złożony z zachowaniem terminu 7 dni od dnia licytacji. Postanowienie o przybiciu doręczono skarżącemu 20 maja 2025 r. oraz pozostałym uczestnikom postępowania. Po rozpatrzeniu zażalenia, Dyrektor postanowieniem z 7 lipca 2025 r., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji z 16 maja 2025 r. Postanowienie zostało doręczone skarżącemu 14 lipca 2025 r. oraz pozostałym uczestnikom postępowania. Postanowienie organu odwoławczego jak wynika z akt sprawy nie zostało przez skarżącego zaskarżone do sądu administracyjnego. Ma charakter ostateczny. Z akt kontrolowanej sprawy wynika, że pismem z 20 sierpnia 2025 r., Naczelnik, działając na podstawie art. 112 § 1 u.p.e.a. wezwał Gminę B. do zapłaty ceny nabycia w kwocie 555.100 zł. Nabywca cenę nabycia uiścił 22.08.2025 r. Z akt sprawy wynika również, że w związku ze złożonym przez wierzyciela - Wójta Gminy B. wnioskiem o przejęcie nieruchomości opisanej w księdze wieczystej nr [...] na własność, Naczelnik Urzędu Skarbowego w N. postanowieniem z 16 maja 2025 r., znak: 2811-SEE.711.2.2021.27, udzielił przybicia. Postanowienie organu egzekucyjnego, w związku ze złożonym przez skarżącego zażaleniem, zostało utrzymane w mocy rozstrzygnięciem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie z 7 lipca 2025 r., znak: 2801- IEE.7192.67.2025. W konsekwencji, postanowienie o przybiciu, w dacie rozpoznania zażalenia przez organ odwoławczy, a więc 7 lipca 2025 r., stało się ostateczne w administracyjnym toku postępowania. Kolejna z przesłanek warunkujących wydanie postanowienia o przyznaniu własności została spełniona 22.08.2025 r., poprzez uiszczenie przez nabywcę ceny nabycia w kwocie 555.100 zł. Okoliczność powyższa nie jest sporna pomiędzy stronami postępowania. Zdaniem Sądu podzielić należy stanowisko organu odwoławczego, że w zaistniałej sytuacji, łączne wystąpienie przesłanek wymienionych w art. 112b § 1 u.p.e.a. obligowało Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. do wydania postanowienia o przyznaniu własności. Podkreślić w tym miejscu należy, że ustawodawca w treści art. 112b § 1 u.p.e.a. jednoznacznie wskazuje na ostateczność, a nie na prawomocność postanowienia. W ocenie Sądu organ egzekucyjny prawidłowo ocenił, że na dzień wydania postanowienia o przyznaniu własności, postanowienie o przybiciu uzyskało przymiot ostateczności, a warunki licytacyjne zostały wykonane. Zatem, postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. z 28 sierpnia 2025 r., znak: 2811- SEE.711.2.2021.27 o przyznaniu własności nieruchomości, wbrew twierdzeniom strony skarżącej, nie było przedwczesne. Z akt kontrolowanej sprawy wynika, że postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie z 7 lipca 2025 r., znak: 2801-IEE.7192.67.2025 zostało doręczone skarżącemu 14 lipca 2024 r., w siedzibie placówki pocztowej [...] W aktach kontrolowanej sprawy znajduje się dowód doręczenia przedmiotowego postanowienia (k. 573 akt administracyjnych). Skarżący w złożonej skardze nie kwestionuje tego, że wyżej wymienione postanowienie zostało mu skutecznie doręczone. W ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że przepis art. 112b § 1 u.p.e.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, a to oznacza, że organ egzekucyjny jest związany tą normą w sytuacji wystąpienia stanu faktycznego w nim zakreślonego. Jeżeli więc postanowienie o przybiciu stało się ostateczne i nabywca uiścił cenę nabycia, to organ zobowiązany jest wydać postanowienie o przyznaniu własności. W tym miejscu należy podkreślić, że przepis art. 112b § 1 u.p.e.a. wyznacza granice rozpatrywanej sprawy, które powinny być respektowane przez sąd administracyjny. Należy również wskazać, że norma postępowania zawarta w art. 112b § 1 u.p.e.a. ma charakter ius cogens, tj. przepisu bezwzględnie obowiązującego jego adresata (tutaj: organu egzekucyjnego), co oznacza, że organ egzekucyjny jest związany tą normą w sytuacji wystąpienia stanu faktycznego zakreślonego tym przepisem. Organ nie może więc postąpić inaczej, musi - niezależnie od woli stron, jak i swojej - respektować taką normę postępowania, gdyż taki sposób postępowania w sytuacji przewidzianej w art. 112b § 1 u.p.e.a. został ustanowiony przez ustawodawcę. Zawarta w art. 112b § 1 u.p.e.a. norma nakazuje zaś organowi egzekucyjnemu w przypadku, jeżeli postanowienie o przybiciu stało się ostateczne i nabywca uiścił cenę nabycia, wydać postanowienie o przyznaniu własności (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 12 kwietnia 2023 r., sygn. akt I SA/Gd 1362/22; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 17 lutego 2021 r., sygn. akt I SA/Sz 849/20). Z powyższych regulacji wynika wprost, że przesłankami, które muszą wystąpić łącznie, aby doszło do wydania postanowienia o przyznaniu własności nieruchomości są: wydanie ostatecznego postanowienia o przybiciu oraz uregulowanie całej ceny nabycia przez licytanta (por. prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 25 maja 2022 r., sygn. akt I SA/Gl 260/22). Ostateczne postanowienie o przyznaniu własności ma charakter konstytutywny. Z momentem, gdy postanowienie o przyznaniu własności stało się ostateczne, przechodzą na nabywcę wszelkie prawa i obowiązki właściciela. W orzecznictwie wskazuje się, że także uchylenie ostatecznego postanowienia o przybiciu jak i o przyznaniu własności, w świetle art. 60 § 1 zdanie 2 zw. z art. 112b § 3 u.p.e.a. nie wpływa na prawo własności, które uczestnik nabył na podstawie tego ostatecznego postanowienia o przyznaniu własności. Nabycie prawa własności udziału w nieruchomości przez licytanta pozostaje w mocy (por. serzej: wyrok NSA z 25 stycznia 2024 r., III FSK 3567/21). W świetle powyższego skarga okazała się nieuzasadniona i po myśli art. 151 p.p.s.a. podlegała oddaleniu. Wszystkie powołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (http://orzeczenia.nsa.gov.pl). ----------------------- Administracja Skarbowa