I SA/Ol 544/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Pierechod po rozpoznaniu w dniu 1 października 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W.K. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi W.K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie: odmowy wydania zaświadczenia postanawia: 1. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych 2. odmówić ustanowienia adwokata. Postanowieniem z dnia 2 września 2010r. (doręczonym w dniu 6.09.2010r.) Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, odmówił natomiast ustanowienia adwokata. Pismem z dnia 9.09.2010r. skarżący wniósł sprzeciw przeciwko temu postanowieniu, zatem stosownie do art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., postanowienie to utraciło moc. Powyższe oznacza, że Sąd jest zobowiązany do rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie, a nie tylko w części co do której złożono sprzeciw. Rozpoznając wniosek z dnia 19 sierpnia 2010r. o przyznanie prawa pomocy tj. zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata Wojewódzki Sąd Administracyjny ustalił i zważył co następuje: Instytucja prawa pomocy uregulowana przepisami art. 243 - 263 p.p.s.a. jest wyrazem realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu. W myśl art. 244 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przysługuje - co do zasady - osobie która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z literalnego brzmienia powołanych przepisów wynika, iż kryterium decydującym o zakresie prawa pomocy jest sytuacja majątkowa strony. Należy jednak wskazać na treść art. 247 p.p.s.a., według którego prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Oznacza to iż przy rozpatrywaniu wniosku sąd administracyjny nie może pozostawić poza zakresem oceny rodzaju sprawy i treści skargi w związku z którą strona zgłasza żądania zwolnienia od kosztów i ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Zapewnienie prawa do sądu nie oznacza zagwarantowania stronie w każdym wypadku bezwarunkowego prawa do bezpłatnej pomocy prawnej ani prawa do zwolnienia od kosztów sądowych. Do sądu należy ocena, czy wykazana przez wnioskodawcę sytuacja majątkowa, rodzinna i osobista stanowi wystarczającą podstawę do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym czy częściowym, w kontekście rodzaju sprawy i treści skargi a także trybu postępowania przed sądami administracyjnymi. O ile bowiem zwolnienie od kosztów sądowych oznacza rezygnację przez państwo z należnej daniny publicznej to przyznanie profesjonalnego pełnomocnika powoduje wydatkowanie dodatkowych kwot z budżetu państwa na koszty procesu, które, w myśl art. 199 p.p.s.a. powinna ponieść strona postępowania. Przedstawiona we wniosku o przyznanie prawa pomocy sytuacja majątkowa skarżącego jest trudna, gdy chodzi o kwestię posiadania środków finansowych na zaspakajanie bieżących potrzeb Z podanych informacji wynika, że jest osobą samotną. Uzyskuje dochody z renty pieniężnej z majątku osobistego w wys. 300zł. miesięcznie. Prowadzi działalność, która przynosi straty. Posiada współudział 8/60 w nieruchomości oraz mieszkanie na poddaszu o powierzchni 56m2 . Poza tym nie posiada żadnych oszczędności ani jakichkolwiek przedmiotów wartościowych. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, że żyje w ubóstwie i korzysta z pomocy społecznej, załączając, jako dowód odpis decyzji o przyznaniu na miesiąc sierpień 2010r. zasiłku celowego w kwocie 62 zł. na zakup żywności. Tę okoliczność podkreślił w sprzeciwie, argumentując, że mimo możliwości samodzielnego artykułowania zarzutów odnośnie zaskarżonego aktu, nie jest w stanie z zasiłku w wys. 62 zł. zaoszczędzić na podróż do siedziby sądu orzekającego kwoty 40 zł.. Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że w niniejszej sprawie zachodzi podstawa do zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych. Natomiast ustanowienie adwokata nie mieści się w pojęciu "kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw" w postępowaniu przed sądem administracyjnym I instancji. Sąd ten rozstrzyga sprawę na podstawie akt, nie będąc związanym wnioskami i zarzutami skargi ani powołaną podstawą prawną, niezależnie też od stawiennictwa strony czy jej pełnomocnika na rozprawie. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.