I SA/Ol 549/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Czajkowski po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. K. o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania za rok 2009 postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. R. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 15 czerwca 2010 r. w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania za rok 2009. W złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej z dnia 13 kwietnia 2012 r. skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Podał, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Przez klęskę suszy został zmuszony do zaciągnięcia kredytów na wznowienie produkcji. Podkreślił, że prowadzona przez niego hodowla nie przynosi dochodu. Z przyczyn leżących po stronie organów inspekcji weterynaryjnej, od grudnia 2006 r. nie osiąga stałego dochodu z produkcji mleka, w związku z czym został pozbawiony kwoty 24.000 zł. Ponadto gospodarstwo wnioskodawcy od 2005 r. do 2011 r. nękane jest klęską suszy. R. K. podał, iż ma do spłaty na rzecz rodzeństwa kwotę 200.000 zł, zaś na rzecz rodziców 30.000 zł, w tym 18.000 zł z tytułu pożyczki zaciągniętej na zakup bydła i 12.000 zł na spłatę zaciągniętego przez wnioskodawcę kredytu klęskowego. Majątek skarżącego stanowi wymagający remontu, 60 – dziesięcioletni dom o powierzchni 100 m² (3/4 domu obciążone jest prawem dożywocia rodziców). Oprócz posiadanej nieruchomości rolnej o powierzchni 33,05 ha, skarżący dodatkowo dzierżawi nieruchomość rolną o powierzchni 3,30 ha . Posiada również budynki gospodarcze, które tak jak dom, wymagają remontu. Nie posiada żadnych oszczędności pieniężnych. Maszyny do prac polowych wypożycza od rodzeństwa i rodziców, w zamian za ich symboliczne naprawy. Wnioskodawca utrzymuje się ze środków ze sprzedaży żyta, z czego osiąga roczny dochód w wysokości 8.000 zł oraz otrzymywanych dopłat bezpośrednich i ONW - około 30.000 zł rocznie. Ponosi wydatki związane z prowadzeniem gospodarstwa rolnego - dotyczące zakupów paliwa na kwotę 9.000 zł oraz nawozów i środków ochrony roślin na sumę 9.500 zł. Opłaty za światło wynoszą 5.000 zł, za ubezpieczenie budynków - 650 zł, z tytułu składek KRUS - 1.200, za remont maszyn 5.000 zł. Na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r., poz.270) – dalej powoływana jako p.p.s.a. skarżący został wezwany do uzupełnienia wniosku i uprawdopodobnienia powołanych w nim okoliczności poprzez przedłożenie dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego wnioskodawcy w tym: ponoszonych wydatków w ramach działalności rolniczej i osiąganych z tego tytułu przychodów, wydatków ponoszonych na bieżące utrzymanie, oświadczenia rodziców i rodzeństwa o niespłaconych względem nich zobowiązań finansowych oraz udzielanej skarżącemu pomocy, wyciągów z posiadanych rachunków bankowych oraz dokumentów odnośnie ewentualnych świadczeń otrzymywanych z pomocy społecznej. W odpowiedzi na powyższe, w piśmie z dnia 28 maja 2012 r. skarżący wskazał m.in., iż w związku z klęską suszy, od 2005 r. nie otrzymał żadnego odszkodowania z tego tytułu, ani zasiłku celowego. Od 2008 r. nie korzysta z żadnych świadczeń z opieki społecznej. Pismo zostało podpisane również przez rodziców skarżącego, co jego zdaniem miało potwierdzić jego oświadczenia. Do pisma załączono kserokopie: - decyzji w sprawie wymiaru podatku rolnego, leśnego, od nieruchomości na 2012 r. na łączną kwotę 1.018 zł, - faktury za energię elektryczną z dnia 17 maja 2012 r. na okres rozliczeniowy od 15 maja 2012 r. do 12 listopada 2012 r. na łączną kwotę 2.610, 53 zł, - wyciągu z rachunku za okres od 1 marca do 26 maja 2012 r., - pisma Placówki Terenowej KRUS z dnia 30 marca 2012 r., z którego wynika, zadłużenie z tytułu składek na ubezpieczenie emerytalno – rentowe oraz ubezpieczenie wypadkowe, chorobowe i macierzyńskie w łącznej kwocie 1.110 zł, - druków do opłaty składek na ubezpieczenie społeczne KRUS za miesiące kwiecień, maj, czerwiec 2012 r. na łączną kwotę 36 zł, oraz na ubezpieczenia wypadkowe, chorobowe i macierzyńskie za w/w miesiące na łączną kwotę 366 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym, jak i w doktrynie prawa podkreśla się, że to wnioskodawca powinien należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy (postanowienie NSA z dnia 9 września 2004 r. sygn. akt FZ 360/04; M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, komentarz do art. 246 p.p.s.a.). Zasadą obowiązującą także w postępowaniu przed sądem administracyjnym - art. 199 i 214 § 1 p.p.s.a jest bowiem, że instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od generalnej reguły odpłatności obowiązującej w wymiarze sprawiedliwości w procesach sądowych. Zdaniem Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść zarówno kosztów postępowania, jak i kosztów pełnomocnika. Jak wynika z akt, obecnym źródłem utrzymania skarżącego są ograniczone środki finansowe z dochodów uzyskiwanych ze sprzedaży zboża oraz dotacji. Ponosi on znaczne, wymienione wyżej wydatki związane z prowadzeniem gospodarstwa, a ponadto jest zadłużony na znaczne kwoty u członków rodziny. Z danych zawartych w wyciągu rachunku R. K. w SKOK, wynika, że miesiącach od marca do maja br. odnotowano na nim 12 operacji w kwotach nie przekraczających 1100 złotych, przy czym kwoty wypłat znacznie przewyższają przychody na tym rachunku. W świetle powyższego zachodzą podstawy do uznania, że wykazana została w sposób dostatecznie wiarygodny trudna sytuacja majątkowa i osobista wnioskodawcy oraz to, że nie jest on w stanie zgromadzić środków pieniężnych na pokrycie kosztów postępowania sądowego. W sytuacji zaś, gdy z okoliczności niniejszej sprawy wynika, że R. K. nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, uzasadnionym jest przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd postanowił jak w sentencji.