I SA/Ol 55/15
PostanowienieWSA w Olsztynie2015-06-15
Skład orzekający: Ryszard Maliszewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która posiada znaczny majątek (w tym gospodarstwo rolne i nieruchomość mieszkalną), może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, jeśli jej dochody z emerytury i gospodarstwa rolnego są niewystarczające na pokrycie bieżących wydatków gospodarstwa domowego?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że skarżący, pomimo deklarowanych trudności z pokryciem bieżących wydatków, posiada znaczny majątek w postaci gospodarstwa rolnego i nieruchomości, którego wartość przekracza 1,8 miliona złotych. Posiadanie takiego majątku, zwłaszcza gdy nie służy on bezpośrednio zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych, wyklucza możliwość zwolnienia od kosztów sądowych w całości lub w części.Stan faktyczny
Skarżący J.Z.K. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych lub o częściowe zwolnienie od nich w sprawie dotyczącej skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Skarżący wskazał na niskie dochody z emerytur (jego i żony) oraz wysokie wydatki gospodarstwa domowego, jednocześnie będąc współwłaścicielem gospodarstwa rolnego i domu jednorodzinnego. Sąd ocenił jego sytuację materialną, biorąc pod uwagę dochody, wydatki oraz wartość posiadanych nieruchomości.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 15 czerwca 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ryszard Maliszewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 czerwca 2015 roku wniosku J.Z.K. o zwolnienie od kosztów sądowych lub o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J.Z.K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych.
J.Z.K. zwrócił się z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych lub o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, w tym wpisu sądowego od zażalenia.
Ze złożonego przez stronę skarżącą formularza wniosku o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, iż wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe żona I.K.. Strona otrzymuje emeryturę w wysokości 1250 zł miesięcznie, a jego żona 750 zł miesięcznie. Ponadto skarżący z żoną są właścicielami gospodarstwa rolnego. Z prowadzonego gospodarstwa rolnego uzyskuje dochód, którego wysokości nie określił. Skarżący wskazał, że wydatki gospodarstwa domowego wynoszą 3700 zł w stosunku miesięcznym.
Z akt wynika, że skarżący jest współwłaścicielem (w udziale ½ z małżonką) domu jednorodzinnego o powierzchni 145 m2, gruntu rolnego o powierzchni około 30 ha, działki nr "[...]" o powierzchni 1,6 ha.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Na podstawie art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych lub o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, a więc o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym zgodnie z treścią art. 245 § 3 obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Skarżący uzyskuje stały dochód z tytułu emerytury. Ponadto osiąga również dochód z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego. Małżonkowie dysponują stałymi dochodami z tytułu emerytur w łącznej wysokości 1970 zł miesięcznie oraz uzyskują dodatkowy dochód z gospodarstwa rolnego. W związku z tym należy uznać, że jest on wstanie uiścić wpis od zażalenia w kwocie 100 zł.
Skarżący posiada wraz z żoną grunt rolny 30 ha i działkę o powierzchni 1,6 ha. Majątek nieruchomy jest znaczny, a jego wartość została określona w toku postępowania egzekucyjnego w administracji przez rzeczoznawcę majątkowego na łączną kwotę około 1.870.260,00 zł (protokół opisu i oszacowania wartości nieruchomości z dnia 12 czerwca 2014r. oraz z dnia 18 grudnia 2013r.). Przy czym zaznaczyć należy, iż dokonane oszacowanie dotyczyło części gruntu o powierzchni około 15,7074 ha, a więc połowy nieruchomości posiadanych przez skarżącego i jego żonę. Ponadto w zakresie wartości posiadanego majątku należy zauważyć, że wnioskodawca zarówno w postępowaniu podatkowym, jak i w złożonej skardze, kwestionuje dokonaną przez rzeczoznawcę wycenę nieruchomości i określoną wartość nieruchomości jako zbyt niską. W orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie przyjmuje się, że posiadanie majątku, w szczególności kilku nieruchomości, wyklucza możliwość zwolnienia z kosztów sądowych, zwłaszcza w sytuacji, kiedy te nie służą w sposób bezpośredni zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych (por. postanowienie NSA z dnia 17 kwietnia 2013r., sygn. akt II GZ 178/13 dostępne w Internecie j.w.).
Zatem sytuacja materialna skarżącego i jego rodziny nie przemawia za uznaniem, że w niniejszej sprawie zachodzi przesłanka uzasadniająca zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części, w postępowaniu przez siebie zainicjowanym.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło