I SA/Ol 550/14

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Anna Ambroziak po rozpoznaniu w dniu 15 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R.Ż. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. Ż. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]"., Nr "[...]" w przedmiocie: zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych R.Ż. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 r. Wnioskiem z dnia 17 lipca 2014 r. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Następnie, na wezwanie do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy, złożył oświadczenie na urzędowym formularzu PPF, w którym ponowił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Ze złożonego przez skarżącego formularza wniosku o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z dwójką pełnoletnich, studiujących dzieci. Utrzymuje się z dochodów uzyskiwanych z prowadzonej działalności gospodarczej, z której dochód za 2013 r. wyniósł 2427 zł miesięcznie. Wnioskodawca oświadczył, że posiada mieszkanie o powierzchni 124 m2, w związku z którym posiada zadłużenie w kwocie 122.332 ChF, oraz dom o powierzchni 245 m2, na zakup którego zaciągną kredyt- aktualne zadłużenie z tego tytułu wynosi 91.215 ChF. W uzasadnieniu wniosku wyjaśnił, że z powodu zablokowania konta bankowego przez US, nie ma możliwości korzystania z kredytu bankowego, który był związany z posiadanym rachunkiem bankowym i z którego korzystał od kilku lat. Podkreślił, że również działalność gospodarcza została znacznie ograniczona, gdyż większość firm preferuje płatności przelewem. Oświadczył, że po rozwodzie z żoną pozostał sam w dużym mieszkaniu, zakupionym na kredyt. Podkreślił, że wartość kredytu przewyższa wartość mieszkania, co uniemożliwia jego sprzedaż. Oświadczył, że z dniem 1.08.2014 r. zawiesza działalność gospodarczą, z uwagi na jej nieopłacalność. Dodatkowo stwierdził, że działania Izby Skarbowej spowodowały, że nie może prowadzić działalności gospodarczej, nadto zablokowanie rachunku bankowego skutkowała, niemożliwością systematycznego spłacania kredytu. Pismem z dnia 7 sierpnia 2014 r. skarżący na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012r. , poz. 270 ze zm. dalej cyt. jako "p.p.s.a."), wezwany został do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie dodatkowych oświadczeń i przedłożenie dokumentów źródłowych w zakresie okoliczności dotyczących jego stanu majątkowego, które mogą mieć wpływ na ocenę zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie skarżący pismem z dnia 22 sierpnia 2014 r. (data wpływu 27.08.2014r.) wyjaśnił, że mieszkanie "[...]"wynajął, za środki uzyskane z wynajmu spłaca raty kredytu. Wynajmująca firma ponosi również koszty utrzymania ww. mieszkania. Skarżący zamieszkuje w domu "[...]", ogrzewa się kominkiem. Opał zgromadzili już wcześniej. Ponosi niewielkie opłaty z tytułu użytkowania tylko jednego pomieszczenia. Dom wymaga generalnego remontu. Nie korzysta z pomocy osób bliskich. Oświadczył, że posiada jeden rachunek bankowy założony w "[...]", który to w czerwcu br. został zablokowany przez organ podatkowy. Nie posiada lokat bankowych ani też rachunku bankowego. Przedłożył umowę kupna nieruchomości wraz ze wspólnikiem spółki cywilnej. Obecnie firma nie prowadzi działalności gospodarczej. Były wspólnik otworzył nową działalność gospodarczą. Wskazał, że posiada dwa samochodu: marki Mitsubishi oraz Nissan objęte zastawem skarbowym. Wyjaśnił, że na utrzymaniu ma 21-letniego syna, studiującego "[...]", który zamieszkuje tam na stałe. Koszty utrzymania studiującej w "[...]" córki ponosi była żona. Stwierdził, że posiada prawomocny wyrok rozwodowy. Z byłą małżonką nie posiadali wspólnego majątku. Nie posiada oszczędności, polis ubezpieczeniowych na życie. Wniósł o wnikliwe rozpatrzenie wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz uwzględnienie faktu, iż do trudnej sytuacji życiowej przyczyniły się organy podatkowe. Do oświadczeń załączył: wypis aktu notarialnego z dnia "[...]’ – umowę sprzedaży nieruchomości "[...]" na rzecz spółki cywilnej, której wspólnikiem był R.Ż., kopię umowy najmu lokalu położonego "[...]", powiadomienie o wysokości opłat za mieszkanie "[...]", historię operacji przeprowadzonych na rachunku bankowym w "[...]" w okresie od 01.05.2014 r. do 23.08.2014 r., kopię zeznania podatkowego PIT-37 za 2013 r. Pomimo wezwania skarżący nie przedłożył: oświadczenia o wysokości ponoszonych kosztów związanych z utrzymaniem własnym i jego rodziny, kopii dokumentów przedstawiających składniki majątku wykorzystywanego do prowadzenia działalności gospodarczej przez skarżącego, kopii dokumentów, z których wynika wysokość przychodów, koszty z tytułu prowadzonej przez skarżącego działalności za okres od stycznia 2014 r. do sierpnia 2014 r., oświadczenia o posiadanych nieruchomościach i ruchomościach, przedmiotach wartościowych, zasobach pieniężnych, papierach wartościowych w okresie od 01.01.2012 r. do 7.08.2014 r. , kopii sentencji wyroku rozwodowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 245 § p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.), w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie wspomnianego faktu, przedstawiając – z własnej inicjatywy lub na wezwanie – stosowną dokumentację źródłową. W przeciwnym razie przyznanie prawa pomocy jest wykluczone. Konieczność precyzyjnego ustalenia stanu faktycznego jest niezbędna dla prawidłowego ustalenia czy poniesienie kosztów sądowych przez skarżącego może spowodować uszczerbek utrzymania koniecznego dla niego i jego rodziny. Ze spostrzeżeń tych wynika, że minimum staranności, jaką powinna się wykazać osoba wnosząca o przyznanie prawa pomocy, sprowadza się do dokładnego wykonania wezwania referendarza sądowego. Tymczasem sposób, w jaki do takiego wezwania ustosunkował się skarżący, dowodzi, że uchyla się on od tego obowiązku, nie podając pełnych i wiarygodnych wyjaśnień. Na wstępie należy stwierdzić, że na podstawie przedstawionych oświadczeń jak i załączonych dokumentów rozpoznający wniosek nie był w stanie ustalić wysokości uzyskiwanych przez stronę dochodów, jak i ponoszonych miesięcznych kosztów utrzymania. Podkreślić należy, że w formularzu wniosku PPF skarżący wykazał tylko średni dochód uzyskiwany za rok 2013 z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, nie określił natomiast dochodu uzyskiwanego w roku 2014 r. Z przedstawionego zaś wyciągu z rachunku bankowego wynika, że z tytułu najmu lokalu mieszkalnego otrzymywał za maj i czerwiec dochód w wysokości 2.978,31 zł i 2.981,53 zł ( za miesiące lipiec i sierpień nie otrzymał przelewów), nadto z tytułu świadczeń z ZUS otrzymał: w maju kwotę 1.218,54 zł, w czerwcu kwoty 546,38 zł i 789,94 zł. Z przedstawionych wyciągów wynika również, że w okresie od maja do sierpnia skarżący wpłacił na rachunek bankowy kwotę łączną 23.000 zł. ( 3 czerwca 2014 r. – 16.000 zł, 17.06.2014 r. 7000 zł. ). Na podstawie przedstawionych wyciągów z rachunku bankowego, referendarz sądowy rozpoznający wniosek nie był w stanie określić miesięcznych dochodów wnioskodawcy. Podobnie nie sposób było ustalić miesięcznych kosztów utrzymania wnioskodawcy. Z przedstawionego bowiem wyciągu z rachunku bankowego wynikało, że skarżący ponosi stałe koszty związane ze spłatą rat kredytów tj: z tytułu kredytu nr UG "[...]’ – ok. 2.070 zł, kredyt nr UG "[...]" –ok. 1.600 zł - łączne koszty z tytułu spłaty kredytów zaciągniętych "[...]" wynoszą ok. 3.670 zł miesięcznie. Dodatkowo skarżący spłaca raty za leasing wzięty w "[...]" - 1.372 zł oraz w "[...]" – 2.821,65 zł (przelew z dnia 16.05.2014 r.), oraz kredyt zaciągnięty w związku z posiadaniem karty "[...]", z tytułu którego spłacił: 2.760,54 zł – w dniu 8.05.2014 r., 1.803,69 zł – w dniu 10.07.2014 r. i 1.427,82 zł – w dniu 7.08.2014 r. Z przedstawionego wyciągu wynika także, że ponosi koszty z tytułu opłat za czynsz za mieszkanie położone "[...]" – ok. 900 zł za miesiąc, z tytułu opłat za energię elektryczną- ok. 46 zł miesięcznie, na rzecz firmy "[...]" w zależności od miesiąca od 109 zł do 158 zł, na rzecz firmy "[...]" 74 zł miesięcznie, firmy "[...]’ok. 74 zł, firmy "[...]"– 273,92 zł, na rzecz ZUS – 540 zł. Reasumując z tytułu tylko ww. wydatków związanych z utrzymaniem strona ponosi stałe koszy w wysokości najmniej 2.000 zł. miesięcznie. Podkreślić przy tym należy, że rozpoznający wniosek referendarz nie uwzględnił innych ponoszonych przez wnioskodawcę wydatków a mianowicie dotyczących – kosztów utrzymania syna studiującego i zamieszkującego na stałe w "[...]", kosztów ponoszonych na zakup niezbędnych produktów żywnościowych, środków czystości czy też odzieży, które wnioskodawca musi ponosić. Skarżący nie przedstawił bowiem żadnych wyjaśnień w tym zakresie, w związku z powyższym rozpoznający wniosek nie miał możliwości uwzględnić tych kosztów i ich wysokości. Reasumując należy stwierdzić, że z przedstawionych oświadczeń wynika, że wydatki skarżącego z tytułu spłaty tylko rat kredytu z tytułu posiadania dwóch nieruchomości i z ujawnionych opłat wynoszą ok. 5.670 zł, nie licząc spłaty rat leasingowych, oraz innych niezbędnych wydatków m.in. na utrzymanie syna, mieszkającego i studiującego w "[...]" i kosztów niezbędnego utrzymania, których to skarżący nie określił. Opierając się na tak wybiórczych danych, nie można było stwierdzić czy skarżący spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy. Bez informacji jakie skarżący ponosi koszty miesięczne jak i jakim dysponuje dochodem nie jest możliwe rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy i stwierdzenie czy spełnione są przesłanki do przyznania wnioskowanego przez stronę uprawnienia. Ponadto stwierdzić należy, że również w kwestii posiadanego majątku skarżący nie udzielił jasnych i wyczerpujących informacji. Przede wszystkim należy stwierdzić, że z oświadczenia wnioskodawcy wynika, że posiada dwie nieruchomości tj. mieszkanie przy "[...]’, które wynajmuje oraz dom przy "[...]". Na obie te nieruchomości skarżący zaciągnął kredyty hipoteczne. Natomiast z przedstawionych wyjaśnień wynika dodatkowo, że jako wspólnik spółki cywilnej nabył w 2004 roku nieruchomość w "[...]", jednakże składając oświadczenie nie wyjaśnił, czy ww. nieruchomość jeszcze posiada. Wskazał jedynie, że z uwagi na działania organów podatkowych musiał zaprzestać prowadzenia działalności gospodarczej ze wspólnikiem. Ponadto należy stwierdzić, że pomimo oświadczenia, że zamieszkuje w domu przy "[...]’, jako adres zamieszkania w formularzu wniosku PPF (rubryka 2.1) oraz adres do doręczeń wskazuje "[...]". Pomimo wezwania w trybie art. 255 p.p.s.a. do złożenia oświadczenia o posiadanych nieruchomościach i ruchomościach nie odnósł się do kwestii posiadanego ewentualnie tytułu prawnego do tej nieruchomości, nie wskazał również na jakiej podstawie korzysta z tej nieruchomości. Powyższe budzi uzasadnione wątpliwości co do wiarygodności składanych oświadczeń. Dodatkowo należy stwierdzić, że skarżący nie przestawił dokumentacji księgowej związanej z prowadzoną działalnością gospodarcza, nie przedstawił także odpisu sentencji wyroku rozwodowego. Tym samym nie uprawdopodobnił składanych oświadczeń o trudnej sytuacji finansowej prowadzonej działalności gospodarczej jak i faktu posiadana prawomocnego wyroku rozwodowego. Podkreślić należy, że sam fakt zawieszenia działalności gospodarczej nie stanowi automatycznie o trudnej sytuacji finansowej prowadzonej działalności gospodarczej. Mając na uwadze fakt, iż skarżący poprzestał na bardzo lakonicznym oświadczeniu, a tym samym nie uwiarygodnił, iż spełnia warunki do przyznania prawa pomocy, na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. referendarz sądowy orzekł jak w sentencji postanowienia.