I SA/Ol 552/09

PostanowienieWSA w Olsztynie2010-01-26

Skład orzekający: Sędzia WSA Tadeusz Piskozub

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu w sprawie, w której skarżący został już częściowo zwolniony od kosztów sądowych, powinien zostać uwzględniony, jeśli sytuacja materialna skarżącego uzasadnia przyznanie pomocy prawnej w tym zakresie?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że sytuacja materialna skarżącej uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, ponieważ nie jest ona w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika. Jednocześnie, wniosek o ponowne zwolnienie od kosztów sądowych został oddalony, ponieważ skarżąca została już wcześniej zwolniona od ich ponoszenia w całości, co obejmuje również koszty związane ze skargą kasacyjną.
Stan faktyczny
Skarżąca H.O. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w sprawie zakończonej wyrokiem WSA oddalającym jej skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie podatku od czynności cywilnoprawnych. Wcześniej, postanowieniem referendarza sądowego, skarżąca została częściowo zwolniona od kosztów sądowych. Skarżąca wskazała, że jej jedynym źródłem utrzymania są alimenty, jest bezrobotna i nie posiada majątku. Złożyła również wniosek o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego do sporządzenia skargi kasacyjnej.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata, a w pozostałej części wniosek oddalono.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Piskozub po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H.O. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w sprawie zakończonej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 09 grudnia 2009r. o sygn. akt. I SA/Ol 552/09 oddalającego skargę H. O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych postanawia: 1) przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata 2) w pozostałej części wniosek oddalić. Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 5 października 2009r. o sygn. akt I SA/Ol 552/09 przyznał H. O. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych. W uzasadnieniu postanowienia wskazał, że jedynym źródłem utrzymania skarżącej są zaległe alimenty w wysokości 280 zł miesięcznie oraz pomoc rodziny i osób jej życzliwych. Uwzględnił również, że wnioskodawczyni jest osobą bezrobotną, nie posiadającą majątku a otrzymywane środki pieniężne (alimenty) pozwalają jedynie na zabezpieczenie podstawowych potrzeb życiowych. W związku z powyższym, uwzględnił wniosek skarżącej o zwolnienie jej od kosztów sądowych. Wyrokiem z dnia 9 grudnia 2009r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę H. O. na powyższą decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Pismem z dnia 16 stycznia 2010 r., Skarżąca wniosła o ustanowienie pomocy prawnej z urzędu, wskazując że sporządzenie skargi kasacyjnej powinno nastąpić przez pełnomocnika będącego adwokatem lub radcą prawnym. W złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej, skarżąca zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. Ze złożonego przez skarżącą formularza wniosku o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, iż Skarżąca nie uzyskuje żadnego dochodu, jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku i nie posiada żadnych środków. Wnioskodawczyni nie posiada również żadnego majątku: nieruchomego jak i ruchomego, przedmiotów wartościowych, oraz zasobów finansowych. Nie pozostaje też z nikim we wspólnym gospodarstwie domowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Na wstępie należy zauważyć, że na podstawie art. 244§ 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., ustawodawca przyznał prawo pomocy, które obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Natomiast zgodnie z art.246 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy przyznaje się osobie fizycznej w zakresie całkowitym jeżeli wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a częściowym gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Należy również podkreślić, iż co do zasady, prawo pomocy obejmuje osoby nie osiągające żadnych dochodów lub osiągające dochód wybitnie niski, który nie pozwala na uiszczenie kosztów, nawet przy poczynionych oszczędnościach w wydatkach koniecznych. Tak więc przepisy o prawie pomocy mają zastosowanie wyłącznie do osób, które mimo największych starań nie mogą poczynić oszczędności i ponieść kosztów postępowania sądowego czy też ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika (np. adwokata). W ocenie Sądu, analiza sytuacji materialnej Skarżącej daje podstawy do stwierdzenia, że wnioskodawczyni należy właśnie do grupy osób, które nie są w stanie poczynić oszczędności na poczet ustanowienia adwokata, co tym samym uzasadnia uwzględnienie jej wniosku o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie. Odnosząc się z kolei do wniosku skarżącej w zakresie zwolnienia jej od kosztów sądowych należy wskazać, że postanowieniem z dnia 5 października 2009 r. skarżąca została zwolniona od ich ponoszenia. Zgodnie zaś z art. 241 p.p.s.a zwolnienie od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w postanowieniu sądu administracyjnego bez określenia zakresu tego zwolnienia oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków. Tym samym, skarżąca został zwolniona od obowiązku ponoszenia kosztów związanych z wniesieniem skargi kasacyjnej, w tym też od uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej. Uwzględniając powyższe należy uznać, że kolejny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jest bezzasadny. W związku z tym, na podstawie art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło