I SA/Ol 558/13

PostanowienieWSA w Olsztynie2013-10-17

Skład orzekający: Małgorzata Klimek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który nie pracuje, nie uzyskuje dochodu, jest zadłużony, a jego utrzymanie jest zapewnione dzięki pomocy dzieci, spełnia przesłanki do zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia doradcy podatkowego w postępowaniu sądowoadministracyjnym?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego. Sytuacja materialna skarżącego, polegająca na braku dochodów, zadłużeniu, a także zapewnieniu podstawowego utrzymania przez dzieci, obiektywnie uniemożliwia mu ponoszenie kosztów postępowania.
Stan faktyczny
Skarżący R. M. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego. Skarżący nie pracuje, nie uzyskuje dochodu, jest niezdolny do pracy z powodu wypadku, posiada jedynie udziały w nieruchomościach, które nie przynoszą dochodu i nie może ich sprzedać. Jego utrzymanie jest zapewnione przez dzieci, a sam jest zadłużony za media. Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej przyznał mu prawo do świadczeń opieki zdrowotnej.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych oraz ustanowiono dla niego doradcę podatkowego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Małgorzata Klimek po rozpoznaniu w dniu 17 października 2013r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R M. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie ze skargi R. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie: określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 rok postanawia: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych oraz ustanowić dla skarżącego doradcę podatkowego Wnioskiem z dnia 16 września 2013r. skarżący R. M. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych, w tym wpisu sądowego w wysokości 176 zł oraz ustanowienie doradcy podatkowego. Ze złożonego przez skarżącego formularza wniosku o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, iż wnioskodawca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Skarżący nie pracuje, nie uzyskuje żadnego dochodu. Wskazał, że nie może zarejestrować się w Powiatowym Urzędzie Pracy ponieważ jest niezdolny do pracy z powodu wypadku, któremu uległ w lipcu 2013r. Skarżący jest właścicielem 9/100 udziału w 2 ha nieruchomości rolnej oraz 5/100 udziału w 1,25 ha działce. Innego majątku nieruchomego nie posiada, nie posiada także ruchomości o wartości powyżej 3.0000 euro, zasobów pieniężnych. Argumentując trudną sytuację materialną wnioskodawca wskazał, iż nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych. Wskazał, że jest zadłużony. Nie posiada majątku, który mógłby spieniężyć, posiadanych udziałów w działkach nikt nie chce kupić. Dodał, że w zapewnieniu posiłków oraz środków czystości pomagają mu dzieci. Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w "[...]" przyznał skarżącemu prawo do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych. W dodatkowym oświadczeniu, złożonym na wezwanie w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t.j. Dz. U. z 2012r. , poz. 270 ze zm., dalej cyt. jako p.p.s.a.), skarżący wyjaśnił iż lokal mieszkalny w którym zamieszkuje należał do jego matki S. M., obecnie zamieszkuje w nim na zasadzie użyczenia. Od wielu lat nie posiada żadnych rachunków bankowych. Nieruchomości, których jest w niewielkiej części współwłaścicielem nie przynoszą żadnych dochodów. Koszty utrzymania skarżącego to: czynsz w wysokości 240 zł miesięcznie, w tym gaz (zadłużenie), prąd 40 zł (również zadłużenie). Telefonu stacjonarnego, Internetu oraz TV skarżący nie posiada. Posiada jedynie telefon na kartę, który zasila córka. Wnioskodawca nie posiada kredytów, pożyczek, ubezpieczenia. Nie ponosi kosztów z tytułu zakupu leków oraz ubrań. Nowe ubrania czasami otrzymuje od dzieci. Obiady i inne przygotowane posiłki zapewnia skarżącemu córka A. L.. W utrzymaniu pomaga także syn P. M. w formie zakupu wyżywienia. Wskazał, że zarobki córki wynoszą najniższe krajowe wynagrodzenie. Syn wnioskodawcy prowadzi działalność gospodarczą – jest kierowcą tira, po odliczeniu wszystkich kosztów zarabia miesięcznie około 1.500 zł netto. W związku z nieprzebywaniem obecnie syna w okolicach "[...]" skarżący nie był w stanie przedłożyć dokumentów potwierdzających wysokość jego zarobków. Skarżący przedłożył wyciąg z Banku "[...]" dotyczący przelewu środków finansowych w wysokości 1.118,38 zł z konta P. M. na konto A. L. o tytule "wynagrodzenie za VIII 2013". Dodatkowo przedłożył wezwanie do zapłaty kwoty 119,55 zł w związku z zaległościami za energię elektryczną. Mając na uwadze powyższe zważono co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Sąd przyznaje prawo pomocy w zakresie całkowitym, w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a.). Celem występującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Zawarte w art. 246 §1 p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek udowodnienia, iż znajduje się on w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Przedstawiona wyżej sytuacja materialna skarżącego przemawia za uznaniem, że w niniejszej sprawie spełniona została przesłanka uzasadniająca przyznanie skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym przez niego zakresie. W sytuacji, gdy utrzymanie skarżącego zapewnione jest tylko dzięki pomocy dzieci, za obiektywnie niemożliwe uznać należy zabezpieczenie przez skarżącego środków pieniężnych, które mogłyby być przeznaczone na pokrycie kosztów postępowania związanych z wniesieniem skargi oraz ustanowieniem pełnomocnika. Wskazać należy, iż skarżący nie osiąga żadnych dochodów, nie dysponuje zatem jakimikolwiek środkami finansowymi, nie posiada także oszczędności jak również rachunków bankowych. Wysokość dochodów uzyskiwanych przez syna i córkę nie wskazuje także, aby dzieci były w stanie, poza zapewnieniem ojcu minimum egzystencji, wspomóc go dodatkowo w zakresie poniesienia za niego kosztów sądowych czy też kosztów ustanowienia pełnomocnika. O trudnej sytuacji materialnej skarżącego świadczy także zadłużenie z tytułu nieregulowania opłat za media oraz pomoc opieki społecznej. Rodzaj i wysokość kosztów utrzymania skarżącego wskazuje na jego bardzo trudną sytuację materialną, w której ponoszenie niezbędnych wydatków zostało ograniczone do minimum. W konsekwencji, w warunkach niniejszej sprawy stwierdzić należy, że skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów związanych z wniesieniem skargi do sądu oraz ustanowieniem doradcy podatkowego. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a. orzec należało jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło