I SA/Ol 558/18
WyrokWSA w Olsztynie2018-11-21
Skład orzekający: Przemysław Krzykowski, Renata Kantecka, Katarzyna Górska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku dzierżawy gruntów rolnych, nowy posiadacz może skutecznie przejąć zobowiązanie rolnośrodowiskowe w określonym wariancie, jeśli nie realizował go wcześniej na tych konkretnych gruntach, a jedynie na innych, należących do poprzedniego beneficjenta?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że do skutecznego przejęcia zobowiązania rolnośrodowiskowego wymagane jest nie tylko przeniesienie posiadania gruntów, ale także realizacja zobowiązania na tych samych gruntach, które były objęte pierwotnym zobowiązaniem. Skarżący nie przejął skutecznie zobowiązania w wariancie 8.3.1 na działce nr "[...]", na której jego ojciec realizował to zobowiązanie, co skutkowało odmową przyznania płatności.Stan faktyczny
Skarżący K.R. ubiegał się o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2016 w ramach wariantu 8.3.1 - Międzyplon ścierniskowy. Organ I instancji odmówił przyznania płatności, uznając, że skarżący nie przejął skutecznie zobowiązania podjętego przez ojca. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR, mimo wcześniejszego uchylenia przez WSA wyroku w tej części. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów unijnych i krajowych, w tym K.p.a., twierdząc, że zobowiązanie zostało prawidłowo przejęte i realizowane.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Przemysław Krzykowski (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Renata Kantecka, asesor WSA Katarzyna Górska,, Protokolant specjalista Paweł Guziur, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2018r. sprawy ze skargi K. R. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2016 oddala skargę
Decyzją z dnia "[...]" Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przyznał K.R. płatność rolnośrodowiskową na 2016 r. w zakresie wariantu 1.1 -Zrównoważony system gospodarowania kwotę w wysokości 10.818 zł oraz odmówił przyznania płatności w zakresie wariantu 8.3.1 - Międzyplon ścierniskowy.
Powyższa decyzja została wydana w oparciu o ustalenia postępowania wszczętego na skutek złożonego w dniu 14 czerwca 2016 r. wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej (PROW 2007-2013) na rok 2016, w którym producent rolny ubiegał się o przyznanie płatności w ramach wariantu 1.1 - Zrównoważony system gospodarowania do działek rolnych o powierzchni 30,05 ha oraz w ramach wariantu 8.3.1 - Międzyplon ścierniskowy do działek rolnych o powierzchni 23,05 ha. W uzasadnieniu odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach wariantu 8.3.1 Międzyplon ścierniskowy organ I instancji podał, że producent rolny nie przejął skutecznie zobowiązania podjętego przez jego ojca A.R. w ramach tego wariantu.
Decyzją z dnia "[...]" Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy powyższą decyzję organu I instancji. Wyrokiem z dnia 11 października 2017 r., sygn. akt I SA/Ol 511/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uchylił decyzję organu odwoławczego w części dotyczącej utrzymania w mocy decyzji organu I instancji w przedmiocie zobowiązania rolnośrodowiskowego w wariancie 8.3.1.
Rozpatrując ponownie sprawę w związku z wyrokiem Sądu, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia z dnia "[...]" stwierdził, że zgodnie z § 6 ust. 1 pkt 5a rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013, poz. 361 ze zm.) zobowiązanie rolnośrodowiskowe nie podlega zmianie w trakcie jego realizacji, chyba że przepisy rozporządzenia dopuszczają dokonanie takiej zmiany (...). Z uwagi na to, że w pakiecie 8 możliwa jest zmiana zobowiązania co roku, zmiana ta co roku wyznacza nowy poziom zobowiązania, a tym samym nowy obszar gruntów objętych zobowiązaniem.
Organ II instancji podniósł również, że zgodnie z § 32 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego w przypadku przeniesienia, w wyniku umowy sprzedaży, dzierżawy lub innej umowy, posiadania gruntów lub stada objętych zobowiązaniem rolnośrodowiskowym podjętym przez rolnika, które nastąpiło po doręczeniu decyzji w sprawie przyznania pierwszej płatności rolnośrodowiskowej, nowemu posiadaczowi tych gruntów lub stada mogą być przyznane kolejne płatności rolnośrodowiskowe, jeżeli są spełnione warunki określone w art. 25 ust. 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2016 r., poz. 1387).
Organ odwoławczy wskazał, że A.R. w 2013 r. złożył pierwszy wniosek o płatność rolnośrodowiskową w zakresie wariantu 8.3.1. na działce ewidencyjnej nr "[...]" (13,58 ha). W 2014 r. w zakresie tego wariantu zadeklarował tę samą działkę ewidencyjną o powierzchni 25,15 ha. W dniu 8 stycznia 2015 r. wydzierżawił synowi K.R. działkę nr "[...]" w W. W oświadczeniu z dnia 27 maja 2015 r. o kontynuowaniu realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego (PROW 2007-2013), będącym załącznikiem do wniosku na rok 2015 o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej w przypadku przeniesienia posiadania gruntów (tzw. wniosek transferowy), K.R. wykazał przejęcie działki ewidencyjnej nr "[...]", na której zadeklarował warianty 1.1 i 8.3.1. Natomiast nie zgłosił do płatności ani nie przejął działki nr "[...]", na której A.R. realizował zobowiązanie w zakresie wariantu 8.3.1. Podobnie w 2016 r. i 2017 r. K.R. zadeklarował do wariantu 8.3.1 część działki o nr "[...]" ( w 2016 r. 23,05 ha i w 2017 r. 1 ha); nie zgłaszał zaś działki nr "[...]". W ocenie organu odwoławczego, z powyższego wynikało, że K.R. przejął zobowiązanie rolnośrodowiskowe tylko w wariancie 1.1.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie K.R., wnosząc o uchylenie decyzji organu odwoławczego w całości oraz decyzji organu I instancji w części dotyczącej odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach wariantu 8.3.1., zarzucił im naruszenie:
1) art. 51 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. U. L Nr 368 z dnia 23 grudnia 2006 r.) w związku z art. 1, art. 21 i art. 30 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonywania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE Nr L 25, s. 8 z dnia 28 stycznia 2011r.; dalej jako rozporządzenie Komisji UE nr 65/2011), poprzez ich niezastosowanie, co doprowadziło do nieprawidłowej wykładni pojęcia "zmniejszenia i wykluczenia", podczas gdy prawidłowa wykładnia w/w przepisów wskazuje jednoznacznie, że zmniejszeń i wykluczenia z płatności wobec beneficjentów nie stosuje się, jeżeli beneficjent może udowodnić, że nie ponosi winy za powstanie niezgodności a całkowite wykluczenie, bądź zmniejszenie jest stosowane za nieprzestrzeganie norm tylko wówczas, kiedy stwierdzono w trakcie kontroli umyślną niezgodność, która wynikła z działania lub zaniechania, które można przypisać bezpośrednio beneficjentowi;
2) art. 18 ust. 2 i 3 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy jego prawidłowa wykładnia prowadzi do wniosku, że rolnika, który nie dopuścił się nieprawidłowości poprzez własne działanie czy zaniechanie, nie karze się sankcją wykluczenia z płatności czy też ich zmniejszenia;
3) art. 28c ustawy o wspieraniu i rozwoju obszarów wiejskich w związku z art. 51 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005, poprzez jego pominięcie, zgodnie z którym zmniejszenia i redukcji płatności nie stosuje się, jeżeli nie można przypisać winy beneficjentowi;
4) art. 20 ust. 3 pkt 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, poprzez jego niezastosowanie, a zgodnie z którym zmniejszeniu i wykluczeniu z pomocy określa się jedynie na podstawie przepisów Unii Europejskiej, a te wskazane przez organ nie mają zastosowania; ponadto wszelkie przepisy unijne nakładają na organ obowiązek wykazania w toku kontroli, iż uchybienia lub niedotrzymanie programu wynika z winy rolnika, czego w niniejszym przypadku dostrzec nie sposób;
5) art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017r., poz. 1257 ze zm.), dalej: "K.p.a.", poprzez niezebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, a oparcie się jedynie na bazie danych ARiMR, przez co organ mylnie stanął na stanowisku, że w wariancie 8.3.1. co roku wyznaczany jest nowy poziom zobowiązania, podczas gdy poziom ten wynika i realizowany jest na podstawie planu obejmującego 5 lat produkcyjnych i nie ma możliwości zmiany w trakcie realizacji, poza zmianą miejsca uprawy, co w tym przypadku obejmował plan;
6) art. 110 K.p.a. poprzez wyeliminowanie decyzji z dnia "[...]".
W uzasadnieniu powyższych zarzutów skarżący wyjaśnił, że do zainicjowanego przez jego ojca w 2013 r. programu rolnośrodowiskowego w ramach wariantu 8.3.1. wchodziły następujące działki rolne o nr: "[...]". Plan rolnośrodowiskowy wskazywał, na których działkach lub ich częściach będzie realizowany wariant 8.3.1 w poszczególnych latach zobowiązania. Jedną z działek, która objęta była programem, była działka nr "[...]". W pierwszym roku programu poplon został wysiany na części działki "[...]". W 2015 r. skarżący wydzierżawił od ojca działkę nr "[...]". Pracownik Biura Powiatowego ARiMR poinformował wówczas ojca skarżącego o konieczności przejęcia przez skarżącego zobowiązania rolnośrodowiskowego z uwagi na grożące sankcje. Zgodnie z sugestią pracownika organu skarżący przejął zobowiązania rolnośrodowiskowe i kontynuował je do końca. Cała powierzchnia, jaką zadeklarował pierwotnie ojciec skarżącego, została zrealizowana w 5 – letnim okresie trwania programu. Ponadto powierzchnia międzyplonu była deklarowana wyłącznie na działce objętej zobowiązaniem w 2015, 2016 i 2017 r. Faktycznie zobowiązanie rolnośrodowiskowe nie uległo zmianie. Miejsce uprawy roślin w ramach pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia także pozostało bez zmian. W ocenie strony, bezzasadne jest stwierdzenie, że zobowiązanie rolnośrodowiskowe nie zostało poprawnie przejęte.
Skarżący podniósł, że spór z organem I instancji trwa już od kwietnia 2017 r., przy czym argumentacja organu sprowadza się do stwierdzenia, że sprawa jest niejasna, a przepisy prawa trudne do zinterpretowania. Odwołał się do brzmienia przepisów art. 7, art. 7a i art. 8 § 1 K.p.a. Wskazał, że organ nie zastosował się do wydanego w sprawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie o sygn. akt l SA/Ol 511/17. Dodał, że w toku postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia "[...]" o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej na rok 2015 powziął od pracowników ARiMR wiedzę, że gdyby nie przejął zobowiązania rolnośrodowiskowego, prawdopodobnie wiązałoby się to z sankcjami nałożonymi na jego ojca w związku z niewywiązaniem się z programu. Oznacza to, że skarżący został postawiony między przysłowiowym młotem a kowadłem.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), dalej jako: "p.p.s.a.", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.
W wyniku kontroli sądowej decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) –c) p.p.s.a.).
Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów, stwierdzić należy, że nie narusza ona prawa w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego.
Przedmiotem sporu w sprawie jest kwestia zasadności odmowy przyznania skarżącemu części płatności rolnośrodowiskowych na rok 2016, co było wynikiem uznania przez organy za nieskuteczne przeniesienia zobowiązania rolnośrodowiskowego na dzierżawionych gruntach oznaczonych jako działka nr "[...]".
Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji, a tym samym stanowiska wydającego ją organu, należy podkreślić, że działania rolnośrodowiskowe stanowią wyjątkowy instrument wielofunkcyjnego i zrównoważonego rozwoju obszarów wiejskich. Promują produkcję z ograniczonym zastosowaniem nawozów sztucznych i pestycydów i w efekcie gwarantują pojawianie się na rynku żywności wysokiej jakości spożywczej. Rekompensaty finansowe dla rolników za stosowane działania, pozwalają zachować unikatowe walory przyrodnicze, jako dobro wspólne godne zachowania dla przyszłych pokoleń.
Zauważenia również wymaga, że prawo do płatności rolnośrodowiskowej jest prawem o charakterze publicznoprawnym, kształtowanym decyzją administracyjną, a zatem nie może być przedmiotem obrotu cywilnoprawnego. Prawo do płatności rolnośrodowiskowej jest ściśle związane z działalnością rolniczą, służy realizacji określonych celów dotyczących gospodarstwa rolnego, stąd też przeniesienie tego prawa na inny podmiot możliwe jest tylko w tych przypadkach, w których przepisy dotyczące płatności rolnośrodowiskowej przewidują taką możliwość.
Zgodnie z § 32 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, w przypadku przeniesienia, w wyniku umowy sprzedaży, dzierżawy lub innej umowy, posiadania gruntów lub stada objętych zobowiązaniem rolnośrodowiskowym podjętym przez rolnika, które nastąpiło po doręczeniu decyzji w sprawie przyznania pierwszej płatności rolnośrodowiskowej, nowemu posiadaczowi tych gruntów lub stada mogą być przyznane kolejne płatności rolnośrodowiskowe, jeżeli są spełnione warunki określone w art. 25 ust. 2 ustawy. Nowy posiadacz gruntów powinien złożyć wniosek o przyznanie płatności wraz z wymaganymi dokumentami w odpowiednim terminie określonym w § 32 ust. 2 i 3 rozporządzenia.
Zgodnie z § 32 ust. 5 powołanego rozporządzenia, oprócz dokumentów wymaganych na podstawie § 24, do wniosku, o którym mowa w ust. 2, nowy posiadacz gruntów lub stada dołącza:
1) oświadczenie, złożone na formularzu udostępnionym przez Agencję, obejmujące zobowiązanie do:
a) kontynuowania realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego podjętego przez rolnika, do końca okresu objętego tym zobowiązaniem;
b) zapłaty na rzecz Agencji równowartości kwoty płatności rolnośrodowiskowej uzyskanej przez rolnika, któremu została przyznana ta płatność, jaką rolnik ten byłby obowiązany zwrócić, gdyby w trakcie realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego przez tego rolnika wystąpiły okoliczności wymienione w § 39 ust. 1-3 lub 5;
2) umowę sprzedaży, dzierżawy lub inną umowę, w wyniku której zostało na niego przeniesione posiadanie gruntów lub stada objętych zobowiązaniem rolnośrodowiskowym podjętym przez rolnika, albo kopię tej umowy poświadczoną za zgodność z oryginałem przez notariusza albo potwierdzoną za zgodność z oryginałem przez upoważnionego pracownika Agencji.
Mając na uwadze powyższe unormowania, stwierdzić należy, że do skutecznego przejęcia zobowiązania rolnośrodowiskowego dochodzi wtedy, gdy:
- przejęcie zobowiązania nastąpiło wraz z przeniesieniem faktycznego użytkowania działek rolnych, do których przyznano płatność rolnośrodowiskową,
- podstawą prawną przeniesienia posiadania działek rolnych była umowa (sprzedaży, dzierżawy lub inna),
- przejmującym grunty i zobowiązanie jest ta sama osoba, bo nowy posiadacz gruntów objętych zobowiązaniem rolnośrodowiskowym zobowiązuje się do kontynuowania tego zobowiązania.
Rozstrzygające w przedmiotowej sprawie organy nie poddawały w wątpliwość spełnienia warunków określonych w art. 25 ust. 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich. Organy zakwestionowały natomiast spełnienie przesłanek przejęcia zobowiązania rolnośrodowiskowego, o których mowa w § 32 rozporządzenia, wskazując, że przejęcie zobowiązania nie nastąpiło wraz z przeniesieniem faktycznego użytkowania działek rolnych, do których przyznano płatność rolnośrodowiskową.
Mając na uwadze okoliczności przedmiotowej sprawy, nie sposób podzielić stanowiska skarżącego, że powołane przepisy, w szczególności § 32 rozporządzenia, nie wymagają, by przeniesienie posiadania gruntów dotyczyło gruntów, które były objęte płatnością rolnośrodowiskową w ramach danego wariantu. Wręcz przeciwnie, z przepisu § 32 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego wynika konieczność przejęcia gruntów, na których rolnik realizował zobowiązanie rolnośrodowiskowe. Z punktu widzenia celów programu, a zwłaszcza ciągłości zobowiązania, istotne jest zachowanie tożsamości gruntów, na których realizowane jest przedsięwzięcie rolnośrodowiskowe. Trafne w tym kontekście są uwagi organu odwoławczego o stronie podmiotowej i przedmiotowej zobowiązania rolnośrodowiskowego i możliwościach zmiany tych elementów unormowanych w przepisach rozporządzenia rolnośrodowiskowego.
W rozpoznawanej sprawie ciągłość zobowiązania rolnośrodowiskowego realizowanego przez A.R. na wskazanych przez niego we wnioskach o płatność rolnośrodowiskową za lata 2013 r. i 2014 r. gruntach została przerwana, gdyż skarżący K.R. zobowiązał się do kontynuowania zobowiązania podjętego uprzednio przez A.R. w ramach wariantu 8.3.1. na gruntach, na których nie było dotychczas realizowane przedsięwzięcie rolnośrodowiskowe.
Istotne jest, że rolnik nie ma dowolności w modyfikacji podjętego zobowiązania rolnośrodowiskowego. Istnieje co prawda możliwość zmiany strony przedmiotowej zobowiązania rolnośrodowiskowego w trakcie jego realizacji, jednak jest ona limitowana przepisami rozporządzenia rolnośrodowiskowego. Dopuszczalność takiej zmiany przewiduje przepis § 6 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, zgodnie z którym zmniejszenie obszaru gruntów rolnych, na których zobowiązanie rolnośrodowiskowe jest realizowane, jest możliwe wyłącznie wówczas, gdy przepisy rozporządzenia zezwalają na taką zmianę. Ponadto, jeśli do takiej zmiany dochodzi, to wprowadza się ją w planie działalności rolnośrodowiskowej zgodnie z § 6 ust. 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego. Co jednak, istotne, zmiana ta może dotyczyć wyłącznie strony przedmiotowej zobowiązania rolnośrodowiskowego. W świetle przepisów § 6 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego niedopuszczalne jest łączenie zmian w zakresie zarówno strony podmiotowej, jak i przedmiotowej zobowiązania, co mogłoby prowadzić do wypaczenia systemu płatności rolnośrodowiskowej i obejmowania nim w dowolnym okresie dowolnych gruntów znajdujących się w posiadaniu różnych osób, podczas gdy założeniem tej płatności jest ciągłość zobowiązania i zachowanie tożsamości gruntów, na których realizowane jest przedsięwzięcie rolnośrodowiskowe. Zgodnie z § 32 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, płatność rolnośrodowiskowa może być przyznana nowemu posiadaczowi gruntów pod warunkiem przejęcia posiadania gruntów objętych zobowiązaniem rolnośrodowiskowym. W niniejszej sprawie skarżący w 2015 r., zadeklarował przejęcie zobowiązania rolnośrodowiskowego i faktycznie przejął to zobowiązanie w wariancie 1.1., lecz nie przejął skutecznie zobowiązania w zakresie wariantu 8.3.1. na działce ewidencyjnej nr "[...]". Tym samym nie było również podstaw do rozważań, czy w następnych latach tego zobowiązania skarżący mógł dokonać jego zmiany w zakresie gruntów zgłoszonych do objęcia płatnością rolnośrodowiskową.
Odnosząc się do zarzutów skargi, że w niniejszej sprawie skarżący uzyskał korzystny dla niego wyrok tut. Sądu o sygn. akt I SA/OI 511/17, którym uchylono decyzję organu w części dotyczącej zobowiązania rolnośrodowiskowego w wariancie 8.3.1. w sprawie płatności rolnośrodowiskowej na 2016 r., podnieść należy, że przyczyny uchylenia zaskarżonej wówczas decyzji miały charakter procesowy, zaś Sąd nie wypowiadał się co do meritum sprawy. Usunięcie wskazanych w uzasadnieniu wyroku Sądu z dnia 11 października 2017 r., sygn. akt I SA/OI 511/17, braków w zakresie zgromadzonego materiału dowodowego umożliwiło organowi wyprowadzenie prawidłowych wniosków co do rozstrzygnięcia sprawy, a w dalszej kolejności – umożliwiło Sądowi przeprowadzenie kontroli tego stanowiska organu. Zauważenia przy tym wymagało, że decyzją z dnia "[...]" organ odwoławczy stwierdził nieważność decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia "[...]" o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej na rok 2015.
Skutecznym nie mógł okazać się również zarzut skargi, że w toku postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia "[...]" skarżący powziął od pracowników ARiMR wiedzę, że gdyby nie przejął zobowiązania rolnośrodowiskowego, prawdopodobnie wiązałoby się to z sankcjami nałożonymi na jego ojca w związku z niewywiązaniem się z programu rolnośrodowiskowego. Podejmując 5 – letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, rolnik powinien być świadomy ewentualnego ryzyka związanego z niewypełnieniem tego zobowiązania, jak również powinien mieć świadomość, w jakich sytuacjach przepisy rozporządzenia rolnośrodowiskowego zwalniają go z negatywnych skutków niewypełnienia tego zobowiązania. Tym samym powinien planować i prowadzić działalność rolniczą w taki sposób, by uniknąć negatywnych następstw niedopełnienia wieloletniego zobowiązania lub też w taki sposób, by skutki te skalkulować w kosztach tej działalności.
Sąd nie mógł ponadto uwzględnić zarzutów skargi dotyczących okoliczności wyłączających odpowiedzialność beneficjenta płatności za stwierdzone uchybienia w realizacji programu rolnośrodowiskowego z uwagi na brak jego winy, w sytuacji gdy powołane w petitum skargi przepisy prawa dotyczą odpowiedzialności rolnika, który podjął zobowiązanie rolnośrodowiskowe, a nie zaś osoby, co do której ustalono, że nie przejęła ona skutecznie kontynuacji zobowiązania rolnośrodowiskowego. W odniesieniu do skarżącego nie sposób zatem zastosować przepisów prawa normujących wyjątki od sankcji wykluczenia czy zmniejszenia płatności. Adresatem tych norm prawnych w stanie faktycznym sprawy mógł być jedynie ewentualnie ojciec skarżącego, jako beneficjent płatności rolnośrodowiskowej, po wykazaniu, że nie dopuścił się nieprawidłowości na skutek własnego działania lub zaniechania.
Przeprowadzone niewadliwie postępowanie dowodowe wykazało, że producent rolny nie przejął w 2015 r. zobowiązania rolnośrodowiskowego odnośnie wariantu 8.3.1., a tym samym zaistniała podstawa do odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej za 2016 r. w zakresie wariantu 8.3.1 - Międzyplon ścierniskowy.
W ocenie Sądu, przeprowadzona w określonych wyżej ramach kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji organu odwoławczego wykazała, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Mając powyższe na uwadze, Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło