I SA/Ol 561/16
PostanowienieWSA w Olsztynie2016-09-08
Skład orzekający: Anna Ambroziak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, utrzymujący się z renty i posiadający dom, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym?Ratio decidendi
Wnioskodawca, którego gospodarstwo domowe utrzymuje się z renty w kwocie pozwalającej jedynie na pokrycie kosztów utrzymania córki, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, ponieważ nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Zwolnienie od kosztów sądowych, będących daniną publiczną, stanowi odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich ponoszenia i powinno być stosowane w sytuacjach wyjątkowych.Stan faktyczny
Skarżący A.B. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym, argumentując trudną sytuacją materialną. Wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z córką i utrzymuje się z renty. Posiada dom, ale innego majątku nie ma. Wskazał, że nie posiada środków na opłacenie wpisu od skargi.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Anna Ambroziak po rozpoznaniu w dniu 08 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.B. o zwolnienie od kosztów sądowych sprawie ze skargi A.B. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania postanawia przyznać prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych WSA/post.1-sentencja postanowienia
Wnioskiem z dnia 08 sierpnia 2016 r. złożonym na urzędowym formularzu PPF skarżący A.B. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych. Ze złożonego przez skarżącego formularza wniosku o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynikało, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z córką, rok urodzenia 2006. Rodzina wnioskodawcy utrzymuje się z renty skarżącego w wysokości "[...]" Skarżący jest współwłaścicielem domu o powierzchni 76 m2, innego majątku nie posiada. Argumentując trudną sytuację materialną wnioskodawca wskazał, że nie posiada środków finansowych na opłacenie kosztów sądowych w postaci wpisu od skargi.
Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 245 § ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U z 2012r., poz. 270 ze zm.) dalej zwana w skrócie p.p.s.a, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.), w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Powołane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy musi zatem uprawdopodobnić, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie. W przypadku prawa pomocy mamy do czynienia z pomocą budżetu Państwa osobom, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przesłanki przyznania prawa pomocy są przy tym określone ogólnie, a więc uznaniu sądu pozostawił ustawodawca ocenę przedstawionych we wniosku okoliczności przemawiających, zdaniem strony, za rozstrzygnięciem korzystnym dla niego. Jak stwierdził bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 10 stycznia 2005 roku sygn. akt FZ 478/04, (niepubl.) opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia wynikającego z art. 84 ustawy zasadniczej. Dlatego, muszą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby czy osób na współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżących z obowiązku ich ponoszenia.
Z informacji zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że gospodarstwo domowe strony utrzymuje się z kwoty w wysokości "[...]" miesięcznie, całą zaś kwotę dochodów, zgodnie z oświadczeniem wnioskodawcy przeznacza on na opłaty i koszty utrzymania córki. Fakt ten świadczy, że sytuacja strony nie pozwala zatem na poniesienie pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla niego i jego córki, to oznacza, że strona nie jest w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem przed sądem administracyjnym.
W świetle powyższego, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło