I SA/Ol 563/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zofia Skrzynecka Sędziowie Sędzia WSA Tadeusz Piskozub Asesor WSA Renata Kantecka (spr.) Protokolant Lidia Wachowska po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 24 stycznia 2007r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o.j.v. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" r. nr "[...]" w przedmiocie określenia wysokości nieprzekazanej w toku postępowania egzekucyjnego wierzytelności oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia "[...]" r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia "[...]" r. w sprawie określenia wysokości nieprzekazanej wierzytelności. Zawiadomieniem z dnia 19 sierpnia 2005r. Naczelnik Urzędu Skarbowego, na podstawie art.89§1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U z 2005r., nr 229, poz.1954 ze zm., dalej w skrócie u.p.e.a.), dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną u dłużnika zajętej wierzytelności – A sp. z o.o. j.v., przysługującą A. L. Pismem z dnia 30 sierpnia 2005r. Spółka oświadczyła, iż w dacie dokonania zajęcia (23 sierpnia 2005r.) nie posiada zobowiązań wobec A. L., a od miesiąca września 2005r. należności z tytułu najmu przekazywać będzie na konto Urzędu Skarbowego zgodnie z wystawionymi fakturami. W dniu 10 marca 2006r. organ egzekucyjny dokonał u dłużnika zajętej wierzytelności kontroli realizacji zastosowanego środka egzekucyjnego. W wyniku kontroli stwierdzono, iż w okresie od września 2005r. do lutego 2006r., zgodnie z wystawionymi fakturami, Spółka winna przekazać tytułem realizacji zajęcia kwotę 81.479,83 zł, natomiast przekazała tylko kwotę 3.648,88 zł (w dniu 28 grudnia 2005r. – 1.100 zł i w dniu 7 marca 2006r. – 2.548,88 zł). W konsekwencji powyższego, uwzględniając wpłaty dokonane po dniu przeprowadzenia kontroli, postanowieniem z dnia "[...]"r. Naczelnik Urzędu Skarbowego określił wysokość nieprzekazanej przez Spółkę organowi egzekucyjnemu wierzytelności za okres od września 2005r. do lutego 2006r. w kwocie 65.062,43 zł. Organ stwierdził, że dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchylał się od przekazania zajętej kwoty. W zażaleniu Spółka podniosła, że posiadała zobowiązania podatkowe wobec Urzędu Skarbowego w wysokości miesięcznej raty 45.000 zł, dlatego przekazywanie do Urzędu Skarbowego należności z tytułu najmu było dla niej ogromnym obciążeniem. Podkreśliła, że w okresie od marca do czerwca 2006r. przekazała na konto organu egzekucyjnego kwotę 65.228,52 zł, podczas gdy wierzytelność którą winna przekazać za ten okres wynosiła 52.460 zł. Również w sierpniu 2006r. dokonała wpłat, które zmniejszyły zaległą wierzytelność. W motywach zaskarżonego postanowienia organ odwoławczy wskazał, że dłużnik zajętej wierzytelności jest zobligowany realizować dokonane zajęcie na wezwanie organu egzekucyjnego. Za nie wykonanie lub nienależyte wykonanie ciążących na dłużniku obowiązków związanych z realizacją środka egzekucyjnego, dłużnik ponosi odpowiedzialność. Zgodnie bowiem z art.71a §9 u.p.e.a., w przypadku stwierdzenia, że dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności albo części wierzytelności organowi egzekucyjnemu, organ ten wydaje postanowienie, w którym określa wysokość nieprzekazanej kwoty. Postanowienie to stanowi podstawę wystawienia tytułu wykonawczego w celu wyegzekwowania zajętej wierzytelności. Nieprzekazana wierzytelność jest wówczas egzekwowana od dłużnika zajętej wierzytelności, który staje się zobowiązanym. Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, iż postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego dotyczyło nieprzekazania zajętych wierzytelności w okresie od września 2005r. do lutego 2006r., stąd wszelkie zmiany stanu faktycznego zaistniałe po dniu przeprowadzenia kontroli (10 marca 2006r.), a w szczególności argumenty dotyczące przekazania organowi egzekucyjnemu w okresie późniejszym kwot tytułem zajęcia wierzytelności, nie mają znaczenia dla sposobu rozstrzygnięcia. Konkludując organ odwoławczy stwierdził, iż obowiązek regulowania przez dłużnika zajętej wierzytelności własnych zobowiązań podatkowych i wynikające z tego tytułu obciążenia finansowe nie mogą stanowić okoliczności uzasadniającej nie przekazywanie organowi egzekucyjnemu kwot tytułem zajęcia. Zaznaczył, że dopiero kontrola realizacji zastosowanego środka egzekucyjnego spowodowała przekazywanie przez Spółkę częściowych kwot tytułem tego zajęcia. Takie działalnie dłużnika stanowiło podstawę do stwierdzenia, że bezpodstawnie uchylał się on od przekazywania zajętych wierzytelności. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Spółka A., wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji. Postanowieniu zarzuciła naruszenie zasady zaufania, błędną interpretację stanu faktycznego oraz działanie wbrew własnym ustaleniom poczynionym w protokole z kontroli z dnia 10 marca 2006r. Podniosła, że nie przekazywanie zajętych wierzytelności wynikało z konieczności spłacania przez Spółkę długu podatkowego wobec Urzędu Skarbowego w wysokości miesięcznej raty 45.000 zł., jej sytuacja finansowa nie pozwalała bowiem na jednoczesne regulowanie swoich zobowiązań wobec Urzędu Skarbowego, jak i tych wynikających z zajęcia. Spłatę swojego zobowiązania Spółka zakończyła w grudniu 2005r. i w wyniku podjętych działań, w kolejnych miesiącach zaległości zmniejszyły się. Podkreśliła, że zobowiązała się przekazywać kwoty należne A. L. z tytułu najmu na konto organu egzekucyjnego w miarę swoich możliwości finansowych i tak czyniła. Zdaniem skarżącej nie można uznać, że bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Przedmiotem kontroli w rozpoznanej sprawie jest zgodność z obowiązującym prawem postanowienia wydanego w trybie art.71a §9 u.p.e.a.. Zgodnie z wymienionym przepisem jeżeli w wyniku kontroli stwierdzono, że dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności albo części wierzytelności organowi egzekucyjnemu, organ ten wydaje postanowienie, w którym określa wysokość nieprzekazanej kwoty. Do stwierdzenia, że postanowienie wydane na podstawie powołanego przepisu odpowiada prawu, konieczne jest zatem spełnienie dwóch warunków wynikających z tego przepisu. Pierwszym z nich jest wystąpienie bezpodstawnego uchylania się dłużnika zajętej wierzytelności od jej przekazania organowi egzekucyjnemu w całości bądź w części. Drugim warunkiem jest przeprowadzenie czynności kontrolnych, na podstawie których organ dojdzie do przekonania, że dłużnik bezpodstawnie uchyla się od wpłaty zajętej wierzytelności na konto wskazane przez organ egzekucyjny. Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest stwierdzenie, czy spełniony został pierwszy z wymienionych warunków. Organy egzekucyjne stoją bowiem na stanowisku, że skarżąca bezpodstawnie uchylała się od przekazania zajętej wierzytelności, zaś według Spółki nie przekazywanie było skutkiem jej trudnej sytuacji finansowej. Z materiałów sprawy wynika, że Spółka A. jako dłużnik zajętej wierzytelności została poinformowana o zakazie rozporządzania tą wierzytelnością oraz, że uznała tę wierzytelność za uzasadnioną, skoro w piśmie z dnia 30 sierpnia 2005r. poinformowała Naczelnika Urzędu Skarbowego, że od miesiąca września 2005r. należności z tytułu najmu będą przekazywany na konto Urzędu Skarbowego, zgodnie z wystawionymi fakturami. Zakaz rozporządzania zajętą wierzytelnością, zdaniem sądu, w sposób oczywisty odnosi się do możliwości innego rozporządzania nią, czy też zmiany spłaty tej wierzytelności. W orzecznictwie prezentowane jest stanowisko, że wszelkie zmiany umowy, z której wynika zajęta wierzytelność nie mogą wywierać żadnych skutków w odniesieniu do toczącego się postępowania egzekucyjnego (por. wyrok NSA z dnia 4 października 1996r., sygn. akt SA/Gd 3296/95). W ocenie sądu, okoliczność, na którą powołuje się skarżąca, czyli jej trudna sytuacja finansowa, nie może być przesłanką do stwierdzenia, że nie uchylała się ona od zapłaty zajętej wierzytelności bezzasadnie. Skarżąca nie miała bowiem żadnej swobody w dysponowaniu wierzytelnością, nie mogła więc zatrzymać jej i przeznaczyć na własne potrzeby, np. na spłatę własnego zobowiązania wobec organu podatkowego, jak to uczyniła. Jako dłużnik zajętej wierzytelności zobligowana była do jej przekazywania organowi egzekucyjnemu, w wysokościach wynikających z faktur. Przykładem "zasadnego" uchylania się dłużnika od zapłaty zajętej wierzytelności na rzecz organu egzekucyjnego, mogłoby być toczące się postępowanie przed organem, bądź sądem powszechnym o zajęte wierzytelności, a zatem sytuacja, w której występuje spór co do istnienia wierzytelności albo co do wysokości tej wierzytelności. Za niezasadny sąd uznał zatem, podniesione w skardze, zarzuty dokonania przez organ egzekucyjny błędnej interpretacji stanu faktycznego oraz naruszenia zasady zaufania wyrażonej w art.8 Kodeksu postępowania administracyjnego (odpowiednika art.121§1 Ordynacji podatkowej). Bezzasadny jest również zarzut działania organu wbrew ustaleniom z protokołu kontroli z dnia 10 marca 2006r. W opisanym protokole organ wyliczył jedynie wysokość nieprzekazanej wierzytelności. Żadnych innych ustaleń organ w protokole nie poczynił. Prezes Spółki złożył natomiast do protokołu oświadczenie w sprawie powodów nie przekazywania wierzytelności i zobowiązania się Spółki do realizowania wierzytelności w miarę możliwości. Podkreślić przy tym należy, jak słusznie zauważył organ odwoławczy w zaskarżonym postanowieniu, iż dopiero przedmiotowa kontrola realizacji środka egzekucyjnego spowodowała przekazywanie przez Spółkę kwot tytułem dokonanego zajęcia. W świetle przedstawionych powyżej wywodów należało uznać, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji, na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D.U. nr 153, poz.1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku.