I SA/Ol 563/08

PostanowienieWSA w Olsztynie2010-04-16

Skład orzekający: Sędzia WSA Zofia Skrzynecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego oraz adwokata powinien zostać uwzględniony w całości, czy też sąd powinien ustanowić tylko jednego pełnomocnika?
Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, oddalając wniosek w pozostałym zakresie dotyczącym ustanowienia adwokata. Sąd uznał, że dla zapewnienia należytej reprezentacji wystarczające jest ustanowienie jednego pełnomocnika, a koszty postępowania strony reprezentowanej przez zawodowego pełnomocnika obejmują wynagrodzenie i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego. Wybór radcy prawnego podyktowany był jego szczególnymi kwalifikacjami w sprawach dotyczących obrotu gospodarczego.
Stan faktyczny
Skarżący Z.Ż. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego i adwokata. Skarżący wskazał na trudną sytuację materialną, gdzie jedynym dochodem rodziny jest renta żony w wysokości 768,66 zł, a sam skarżący jest współwłaścicielem nieruchomości rolnej, jednakże formalnie zakazano mu prowadzenia na niej działalności. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
1) przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego; 2) oddalono wniosek w pozostałym zakresie (ustanowienie adwokata).

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Zofia Skrzynecka po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2010 r. w Olsztynie na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi Z.Ż. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie uchylenia ostatecznej decyzji w sprawie podatku rolnego i ustalenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości na 2001 r. postanawia: 1) przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego; 2) oddalić wniosek w pozostałym zakresie. Wnioskiem z dnia 23 lutego 2010 r., złożonym na urzędowym formularzu, skarżący Z.Ż. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy. Pismem z dnia 4 marca 2010 r. strona została wezwana do usunięcia w terminie 7 dni braków wniosku poprzez wskazanie w rubryce nr 4 formularza, o jaki zakres prawa pomocy wnosi. W dniu 12 marca 2010 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wpłynął urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy osoby fizycznej, w którym skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych, ustanowienie radcy prawnego oraz ustanowienie adwokata. Ze złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, iż strona prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną K.Ż. Skarżący pozostaje bez pracy. Jedyny dochód rodziny stanowi renta w wysokości 768,66 zł, którą uzyskała żona wnioskodawcy ze względu na nieodwracalne i stale pogarszające się problemy ze wzrokiem. Skarżący jest współwłaścicielem nieruchomości rolnej o powierzchni 6,73 ha. Jak podkreślił, on sam nie osiąga dochodów, gdyż otrzymał formalny zakaz prowadzenia działalności na niniejszej nieruchomości, co jest przedmiotem odrębnego postępowania sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w dalszej części zwanej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do § 2 powołanego przepisu prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie zaś z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Mając na uwadze przedstawioną wyżej sytuację materialną skarżącego stwierdzić należy, że przedstawione we wniosku okoliczności, dotyczące jego sytuacji finansowej i osobistej, pozwoliły stwierdzić, iż złożony wniosek zasługiwał na uwzględnienie. Trudno bowiem uznać, aby ze środków finansowych, jakimi dysponuje miesięcznie dwuosobowa rodzina z tytułu renty w wysokości 768,66 zł, skarżący był w stanie zgromadzić środki pieniężne na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Podkreślenia wymaga również szczególna sytuacja zdrowotna żony skarżącego oraz związane z tym wydatki. Uwzględniając powyższe okoliczności, uznać należy, że strona nie miała możliwości poczynienia jakichkolwiek oszczędności. W tej sytuacji należało przyjąć, że zaistniały okoliczności warunkujące przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, o co wnosiła strona. Za taką oceną przemawia zarówno sytuacja materialna, jak i zdrowotna, a w szczególności wysokość dochodów oraz brak zgromadzonych zasobów finansowych. Odnosząc się natomiast do wniosku strony skarżącej o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, należy stwierdzić, że żądanie ustanowienia radcy prawnego oraz ustanowienia adwokata, można rozumieć w dwojaki sposób: albo jako ustanowienie dwóch pełnomocników w osobach adwokata i radcy prawnego, albo jako pozostawienie Sądowi alternatywy co do wyboru jednego ze wskazanych przez wnioskodawcę przedstawicieli zawodów prawniczych. W związku z tym, że wezwaniem z dnia 4 marca 2010 r. (k. 104 akt sądowych) strona została zobligowana do sprecyzowania zakresu wniosku o przyznanie prawa pomocy, kolejne wezwanie skarżącego w tym zakresie należało uznać za zbędne. Orzekając w tym stanie rzeczy, należało uznać, że nie zasługiwało na uwzględnienie żądanie ustanowienia w ramach prawa pomocy dwóch pełnomocników, zarówno adwokata, jak i radcy prawnego. Dla zapewnienia stronie należytej reprezentacji przed sądem administracyjnym wystarczające jest bowiem ustanowienie jednego pełnomocnika. Tym bardziej, że zgodnie z treścią art. 205 § 2 p.p.s.a. niezbędne koszty postępowania strony reprezentowanej przez zawodowego pełnomocnika obejmują wynagrodzenie i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego. Z uwagi na niemożność jednoczesnego ustanowienia z urzędu dwóch pełnomocników koniecznym było dokonanie przez Sąd wyboru. Zwrócić przy tym należy uwagę, że zakres uprawnień adwokata i radcy prawnego jest w niniejszej sprawie analogiczny. Jednakże decyzja o wyborze radcy prawnego była podyktowany tym, iż wykonujący ten zawód są szczególnie wykwalifikowani w sprawach dotyczących obrotu gospodarczego. Mając na uwadze powyższe, na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 1 i art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło