I SA/Ol 563/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Strumiłło po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2016 r. w Olsztynie na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu "J." Sp. z o.o. w R. od postanowienia Starszego Referendarza Sądowego Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie z dnia 16 września 2016 r., sygn. akt I SA/Ol 563/16 w przedmiocie prawa pomocy w sprawie ze skargi "J." Sp. z o.o. w R. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia "[...]"., Nr "[...]" w przedmiocie: odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od gier na automatach o niskich wygranych za sierpień, wrzesień 2010r. postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. "J" sp. z o.o. z siedzibą w R. (dalej: spółka, skarżąca, strona), reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu o majątku i dochodach wskazano, że kapitał zakładowy spółki wynosi 2.336.820,00 zł, wartość środków trwałych według bilansu za ostatni rok wynosi 2.400.290,94zł, natomiast wysokość straty za ostatni rok obrotowy wyniosła 1.614.984,05 zł. Skarżąca wskazała, że posiada rachunek bankowy ze stanem konta 0 zł. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że spółka nie dysponuje środkami pozwalającymi na poniesienie kosztów sądowych bez narażenia się na utratę płynności finansowej. Ponosi stratę na prowadzonej działalności, co powoduje, że brakuje jej środków na bieżące regulowanie zobowiązań związanych z działalnością. W celu prowadzenia działalności gospodarczej musi koncentrować się na zapłacie bieżących zobowiązań, a przede wszystkim na bieżącej wypłacie wynagrodzeń pracownikom. Ponadto podkreślono, że skarżąca nie posiada środków na rachunku bankowym, a dodatkowo konto bankowe zajął komornik sądowy. Wskazano także, że stawianie jej przed wyborem, czy posiadane środki przeznaczyć na spłatę zobowiązań, czy na uregulowanie kosztów sądowych stanowi, w jej sytuacji, ograniczenie konstytucyjnego prawa do sądu. Do złożonego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy przedłożono kopię wyciągu z rachunku bankowego z dnia 14 marca 2016r. z saldem ujemnym -116,22 zł (k. 45), kopię sprawozdania finansowego za okres 01.01.2015-31.12.2015r. (k.46), kopię bilansu sporządzony na dzień 31 grudnia 2015r. (k. 47), kopię rachunku zysków i strat za okres od 1 stycznia 2015r. do 31 grudnia 2015r. (k. 48), kopię dodatkowych informacji do sprawozdania finansowego (k. 48-51). Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie postanowieniem z dnia 16 września 2016 r. odmówił skarżącej Spółce przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu referendarz sądowy wskazał m.in., że z przedłożonego bilansu spółki sporządzonego na dzień 31 grudnia 2015r. wynika, że spółka posiada rzeczowe aktywa trwałe o wartości 4.661.836,06 zł, w tym środki trwałe w budowie o wartości 1.490.979,40. Całkowity kapitał własny spółki na koniec ubiegłego roku wynosił 4.447.580,34 zł, w tym kapitał podstawowy wykazany w formularzu wniosku 2.336.820,00 zł i kapitał zapasowy 3.725.744,39 zł Ponadto z przedstawionego bilansu wynika, iż spółka na dzień 31 grudnia 2015r. posiadała należności krótkoterminowe w wysokości 412.483,76 zł, a także środki pieniężne w kasie i na rachunkach w wysokości 33.770,85 zł. Uwzględniając powyższe dane, zdaniem referendarza sądowego nie sposób uznać, że uiszczenie wymaganego wpisu od skargi w wysokości 2.000 zł spowoduje dla spółki negatywne konsekwencje finansowe. Na powyższe postanowienie skarżąca wniosła sprzeciw, zarzucając naruszenie art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) poprzez uznanie, że nie zostały spełnione przesłanki do zwolnienia jej od kosztów sądowych. Podkreślono, że posiadany przez Spółkę majątek w większości automaty do gier nie może zostać spieniężony, z uwagi na zmianę przepisów prawa. Z kolei sprzedaż majątku nieruchomego miałby charakter nieodwracalny. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 260 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. po. 718 ze zm.) rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Stosownie do treści z art. 245 § 1 i § 2 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie prawnej może być przyznane w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest obiektywnie niemożliwe. Z treści art. 246 § 2 ustawy p.p.s.a. wynika, że ciężar udowodnienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskującym o jego przyznanie. Intencją skarżącej w niniejszej sprawie było uzyskanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Rozstrzygnięcie wniosku sprowadzało się więc do zbadania, czy Spółka wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z przedłożonego bilansu spółki sporządzonego na dzień 31 grudnia 2015r. wynika, że spółka posiada rzeczowe aktywa trwałe o wartości 4.661.836,06 zł, w tym środki trwałe w budowie o wartości 1.490.979,40. Całkowity kapitał własny spółki na koniec ubiegłego roku wynosił 4.447.580,34 zł, w tym kapitał podstawowy wykazany w formularzu wniosku 2.336.820,00 zł i kapitał zapasowy 3.725.744,39 zł Ponadto z przedstawionego bilansu wynika, iż spółka na dzień 31 grudnia 2015r. posiadała należności krótkoterminowe w wysokości 412.483,76 zł, a także środki pieniężne w kasie i na rachunkach w wysokości 33.770,85 zł. W ocenie Sądu, w świetle powyższych danych niedopuszczalne byłoby przyjęcie, że skarżąca spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy. Podobnie porównując, kwoty, jakie Spółka uzyskuje w wyniku prowadzonej działalności gospodarczej i jakie wydatkuje, nie pozwalają przyjąć, że spółka nie jest w stanie pozyskać środków na opłacenie kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. Mając na uwadze skalę na jaką spółka prowadzi działalność gospodarczą nie do zaakceptowania jest wniosek, że uiszczenie kosztów sądowych wpłynie w jakikolwiek sposób na jej kondycję finansową. Na tym etapie postępowania sądowoadministracyjnego koszty te stanowią wpis od skargi i wynoszą 2000 zł. W tym miejscu wskazać należy, że wykazanie w danym roku podatkowym niewielkiego dochodu lub nawet straty nie musi oznaczać utraty płynności finansowej przez przedsiębiorcę. Strata sama w sobie nie jest odzwierciedleniem braku możliwości finansowych Spółki i co za tym idzie sama ta okoliczność nie warunkuje potrzeby udzielenia pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. Pomimo wykazywanej księgowo straty, istotnym czynnikiem pozwalającym na ocenę kondycji przedsiębiorstwa (również prowadzonego przez osobę fizyczną) jest wysokość uzyskiwanego z tej działalności przychodu. Przy wysokich przychodach strata może być bowiem efektem wydatków inwestycyjnych, zmierzających do rozwoju przedsiębiorstwa, może też wynikać z rozmaitych działań w zakresie tzw. optymalizacji podatkowej, czyli dążenia do zmniejszania obciążeń podatkowych. Wobec powyższego nie da się logicznie przyjąć, że skarżąca jest w bardzo złej sytuacji finansowej. W tej sytuacji nie można zgodzić się, że strata z prowadzonej działalności gospodarczej jest istotnym argumentem za przyznaniem prawa pomocy. Reasumując stwierdzić należy, że jeśli spółka prowadzi działalność gospodarczą, w której obraca środkami wielokroć większymi od kwoty chociażby wpisu od skargi, to nie sposób przyjąć, że nie ma ona dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Powyższe pozwala stwierdzić, że dokonana przez starszego referendarza sądowego ocena sytuacji Spółki jest w pełni prawidłowa. Mając na uwadze powyższe, uznając że zaskarżone postanowienie referendarza sądowego odpowiada prawu, na podstawie art. 260 § 1 i 2 w zw. z art. 245 § 3 i 4 oraz 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.