I SA/Ol 565/06
PostanowienieWSA w Olsztynie2007-04-10
Skład orzekający: Wiesława Pierechod
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dopuszczalne jest bezpośrednie wniesienie do sądu administracyjnego "pozwu" o stwierdzenie nieistnienia egzekwowanego obowiązku, czy też należy najpierw wyczerpać środki zaskarżenia przewidziane w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji?Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie jest właściwy do bezpośredniego rozpoznania "pozwu" o stwierdzenie nieistnienia egzekwowanego obowiązku. Stosownie do przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zarzuty dotyczące istnienia obowiązku należy zgłosić organowi egzekucyjnemu, który wydaje postanowienie w tej sprawie. Dopiero po wyczerpaniu środków zaskarżenia przysługujących od tego postanowienia (zażalenie), strona może zaskarżyć je do sądu administracyjnego. Bezpośrednie wniesienie skargi do sądu bez wyczerpania toku instancji administracyjnej skutkuje jej odrzuceniem jako niedopuszczalnej.Stan faktyczny
A. B. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego "pozew" o stwierdzenie nieistnienia zobowiązania podatkowego, z którego tytułu Prezydent Miasta wszczął egzekucję administracyjną. Skarżąca argumentowała, że brak jest decyzji podatkowej stwierdzającej istnienie zobowiązania, podnosiła zarzut przedawnienia oraz kwestię zajęcia mienia na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych na męża. Sąd uznał, że pismo skarżącej nie może być potraktowane jako skarga w rozumieniu PPSA, lecz jako zarzut w postępowaniu egzekucyjnym, który powinien być zgłoszony organowi egzekucyjnemu.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 PPSA jako niedopuszczalną.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Pierechod po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2007r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. B. na czynności egzekucyjne Prezydenta Miasta postanawia odrzucić skargę.
Pismem z dnia 15 listopada 2006r. A. B. złożyła bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego "Pozew o stwierdzenie nieistnienia należności". Powołując się na art. 35 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz art. 3 § 1 pkt 4 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniosła o stwierdzenie nieistnienia zobowiązania podatkowego z uwagi na brak wymaganych prawem decyzji podatkowych stwierdzających istnienie zobowiązania.
W uzasadnieniu "pozwu" podała, że Prezydent Miasta w dniu "[...]" r. wszczął w stosunku do niej egzekucję administracyjną z tytułu podatku od środków transportu za 1996r. w sytuacji braku decyzji podatkowej stwierdzającej istnienie zobowiązania podatkowego. Pierwszą czynnością którą organ podjął w ramach egzekucji było zabranie sprzed domu "powódki" samochodu ciężarowego "[...]" będący własnością podmiotu gospodarczego powódki. Na dowód podjętych czynności do pisma dołączyła protokół zajęcia i tytuł egzekucyjny.
Wskazała, że protokół zajęcia samochodu "[...]" obejmuje kilka tytułów egzekucyjnych, które wystawione są na małżonka powódki.
Następnie argumentowała, że nieuiszczenie podatku od środków transportowych w obowiązujących terminach powinno spowodować wydanie przez organ podatkowy decyzji w trybie art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej.
Powołała art. 120 i 121, 165 § 1 i 207 Ordynacji podatkowej, wywodząc, że Urząd Miasta zaniechał wydania decyzji, co skutkuje brakiem istnienia zobowiązania oraz brakiem podstaw do wytoczenia egzekucji.
Powołała art. 68 Ordynacji podatkowej podnosząc zarzut przedawnienia zobowiązania, co powinno skutkować umorzeniem egzekucji. Ponadto podniosła kwestię zajęcia nieruchomości stanowiącej jej własność w oparciu o tytuły wykonawcze wystawione na rzecz jej męża. Jej zdaniem w takim wypadku powinna być wydana decyzja o odpowiedzialności osoby trzeciej w trybie art. 107 OP.
Wskazała na wystąpienie z pozwem do Sądu Powszechnego, który uznał się za niewłaściwy w sprawie, dołączając odpis postanowienia Sądu Rejonowego sygn. akt "[...]".
Wyjaśniła, że podjęła czynności w trybie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, które do dnia wniesienia niniejszego powództwa nie przyniosły żadnych efektów, a na dowód wskazała akta spraw egzekucyjnych zawisłych przed WSA Olsztyn.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z dnia 21 listopada 2006r. "pozew" został przesłany Prezydentowi Miasta jako korespondencja mylnie wniesiona.
W dniu 14 grudnia 2006r. Organ administracji przekazał Sądowi pismo A.B. wraz z pismem, w którym wskazał, że w związku z niewykonaniem przez nią obowiązku zapłaty podatku od środków transportu za 1996r. wydał decyzję, doręczoną podatniczce w dniu 10 listopada 1997r., załączając kserokopię decyzji z dnia "[...]" r. i kserokopię dowodu doręczenia.
A.B., w związku z zawiadomieniem jej, pismem z dnia 21 listopada 2006r. o przekazaniu "pozwu" organowi administracji, wyjaśniła w piśmie z dnia 23.11.2006r. (data wpływu 29.11.2006r.), że w oparciu o art. 35 uopea złożyła przeciwko Prezydentowi pozew a nie skargę przewidzianą w trybie ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z ostrożności procesowej wniosła o rozpatrzenie tej sprawy z pozostałymi sprawami dotyczącymi rzekomej egzekucji rzekomych zobowiązań podatkowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny ustalił, że:
Przed tutejszym Sądem toczy się sprawa ze skargi A. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" r. Rep. "[...]". Skarga została wniesiona w dniu 19 maja 2005r. Sprawa została oznaczona sygnaturą "[...]". Nie została dotychczas rozstrzygnięta ze względu na składane przez pełnomocnika ("[...]") zażalenia na zarządzenia Przewodniczącego, postanowienia Sądu oraz wnioski o wyłączenie bądź to składów orzekających bądź całego Sądu.
Zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, wydane w postępowaniu egzekucyjnym, dotyczy kwestii odmowy wyłączenia spod egzekucji administracyjnej samochodu marki "[...]".
Przytoczona na wstępie uzasadnienia treść "pozwu" wskazuje na inny przedmiotowo zakres żądania niż objęty sprawą już zawisłą w Sądzie. W tej sytuacji pismo A.B. nie może być potraktowane jako dodatkowa wypowiedź w sprawie o sygn. akt "[...]".
W istocie argumentacja "pozwu" odpowiada treści art. 33 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (j.t. Dz.U. z 2002r. nr 110, poz. 968 ze zm.), tj. przewidzianemu w tym przepisie przysługującemu osobie zobowiązanej swoistemu środkowi zaskarżenia – zarzutowi w postępowaniu egzekucyjnym, że egzekwowany obowiązek został wykonany lub umorzony w całości lub w części, nastąpiło jego przedawnienie, wygaśniecie bądź obowiązek w ogóle nie zaistniał.
Wobec powyższego Sąd stwierdza, że:
Stosownie do art. 52 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie.
Należy wskazać, że powyższa zasada wnoszenia skargi związana jest z funkcją sądów administracyjnych jako sądów powołanych do kontroli działalności administracji publicznej. Stosownie do art. 3 § 1 i § 2 pkt 3 sądy administracyjne m.innymi orzekają w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym. Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w art. 34 § 1 i § 4 stanowi, że w sprawie zgłoszonych przez zobowiązanego zarzutów organ egzekucyjny wydaje postanowienie, po uzyskaniu stanowiska wierzyciela, które również powinno mieć formę postanowienia. Wg art. 34 § 2 oraz art. 34 § 5 ustawy zarówno na postanowienie wyrażające stanowisko wierzyciela jak i na postanowienie organu egzekucyjnego w sprawie zgłoszonych zarzutów zobowiązanemu służy zażalenie.
Z przedstawionych wyżej unormowań wynika, że nie jest możliwe bezpośrednie wystąpienie do Sądu administracyjnego z "pozwem" o stwierdzenie nieistnienia egzekwowanego obowiązku (zobowiązania podatkowego) jak tego żąda skarżąca.
Zarzuty powinny być zgłoszone organowi egzekucyjnemu, który jest obowiązany wydać stosowne postanowienie. Dopiero po wyczerpaniu toku instancji w postępowaniu egzekucyjnym w administracji skarżąca będzie mogła zaskarżyć do sądu administracyjnego ostateczne postanowienie w sprawie zarzutu nieistnienia obowiązku.
Mając na uwadze przedstawione wyżej okoliczności sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. odrzucił skargę ("pozew") jako niedopuszczalną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło