I SA/Ol 565/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Renata Kantecka, Sędziowie sędzia WSA Ryszard Maliszewski, asesor WSA Katarzyna Górska (sprawozdawca),, Protokolant specjalista Paweł Guziur, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2018r. w Olsztynie sprawy ze skargi Gminy A na akt Zarządu Województwa z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie odmowy przyznania pomocy na realizację operacji 1. uchyla zaskarżony akt, 2. zasądza od Zarządu Województwa na rzecz skarżącej kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Gmina (dalej: "strona" lub "skarżąca") złożyła w dniu "[...]" wniosek o przyznanie pomocy w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 – 2020 dla działania: "Podstawowe usługi i odnowa wsi na obszarach wiejskich", poddziałanie: "Wsparcie operacji inwestycji w tworzenie, ulepszanie i rozwijanie podstawowych usług lokalnych dla ludności wiejskiej, w tym rekreacji, kultury i powiązanej infrastruktury, typ operacji: "Kształtowanie przestrzeni publicznej". Wniosek złożono w ramach naboru wniosków o przyznanie pomocy ogłoszonego przez Zarząd Województwa (dalej: "Zarząd Województwa" lub "organ"). Wniosek dotyczył dofinansowania w kwocie 227 377 zł. Pomoc miała dotyczyć operacji pt. "Zagospodarowanie (rewitalizacja) skweru "[...]" w "[...]"". Pismem z dnia "[...]" Zarząd Województwa zawiadomił stronę o odmowie przyznania pomocy na realizację ww. operacji, wskazując za jej przyczynę uzyskanie zbyt małej ilości punktów w ramach oceny dokonanej według kryteriów określonych w § 8 ust. 1 i ust. 2 pkt 14 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 sierpnia 2017 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operacje typu "Inwestycje w obiekty pełniące funkcje kulturalne", operacje typu "Kształtowanie przestrzeni publicznej" oraz operacje typu "Ochrona zabytków i budownictwa tradycyjnego" w ramach działania "Podstawowe usługi i odnowa wsi na obszarach wiejskich" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (dalej: "rozporządzenie"). Wskazano, że wniosek otrzymał 15 punktów, natomiast pomoc może być przyznana na realizację operacji, która uzyskała co najmniej 16 punktów, co wynika z §11 ust.2 ww. rozporządzenia. Gmina złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na ww. odmowę przyznania prawa pomocy w zakresie objętym wnioskiem. W skardze wniosła o uchylenie zaskarżonego aktu i zasądzenia na jej rzecz kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego. Zarzuciła Zarządowi Województwa naruszenie: - art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 poprzez jego niezastosowanie, pomimo, że spełniła warunki pozyskania wnioskowanych środków, - § 11 ust. 2 rozporządzenia poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji uznanie, że wniosek uzyskał 15 pkt i nie spełnił wymaganego minimum 16 pkt uprawniającego do uzyskania dofinansowania, - § 9 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia poprzez jego niezastosowanie w wyniku błędnej analizy załączonej do wniosku dokumentacji i w konsekwencji nieprzyznanie 3 pkt. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że przy ocenie wniosku nie uwzględniono, iż skarżąca spełniła warunki określone w § 9 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia, tj. uwzględniła w projekcie wyposażenie obiektu budowlanego będącego przedmiotem operacji w mikroinstalację, która będzie zapewniała pokrycie co najmniej w 50% zapotrzebowania tego obiektu na energię elektryczną, za co, zgodnie z rozporządzeniem, przyznawane są 3 pkt. We wniosku o przyznanie pomocy wykazano, że poprzez instalację latarni wyposażonych w panele fotowoltaiczne zapewnione zostanie w 100% zapotrzebowanie na energię elektryczną niezbędną do oświetlenia skweru, którego przebudowa jest przedmiotem wniosku, na potwierdzenie czego do wniosku załączono opinię certyfikowanego instalatora odnawialnych źródeł energii. Fakt ten nie został jednak uwzględniony przy dokonywaniu oceny wniosku i w efekcie punktacja została zaniżona o 3 pkt, które winny zostać przyznane, co zapewniłoby skarżącej 18 punktów i skutkowałoby przyznaniem wnioskowanej pomocy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wyjaśniając, że przyczyną nieprzyznania wnioskowi 3 punktów za spełnienie kryterium określonego w §9 ust.1 pkt 4 rozporządzenia był brak właściwego potwierdzenia spełnienia ww. kryterium. Wskazano też, że decyzję o nieprzyznaniu punktów za ww. kryterium podjęto po analizie dokumentów załączonych do wniosku, takich, jak kosztorys inwestorski, projekt budowlany oraz opinia A. R. Dokumenty te, opisujące instalację, powinny zawierać jej parametry techniczne oraz moc w rozbiciu na energię elektryczną, która będzie pozyskiwana z mikroinstalacji i dzięki, której będzie zasilany cały obiekt. Załączone do wniosku dokumenty powinny przynajmniej zawierać dane oraz informacje, które pozwolą organowi zweryfikować wielkość energii jaka potrzebna jest do podstawowego i sprawnego funkcjonowania obiektu objętego operacją oraz ilość energii jaka będzie uzyskiwana z planowanej mikroinstalacji. Koniecznie jest ustalenie wymaganego poziomu co najmniej 50 % pokrycia zapotrzebowania obiektu w energię elektryczną, czego brakuje w załączonych do wniosku dokumentach. Wskazano, że załączona przez skarżącą opinia A. R. dotyczy pokrycia 100 % zapotrzebowania na oświetlenie parku, za które odpowiadać będzie latarnia parkowa, natomiast nie zawiera danych oraz informacji określających, w jakim stopniu owa latarnia będzie wykorzystywała energię odnawialną, a także czy na potrzeby swojego funkcjonowania będzie pobierać energię z tradycyjnej sieci energetycznej. Zdaniem organu, na podstawie takich dokumentów nie było możliwe zweryfikowanie spełnienia wymogów dotyczących kryterium wyboru operacji. Ponadto z załączonej dokumentacji, w tym kosztorysu inwestorskiego dotyczącego branży elektrycznej, projektu budowlanego w części dotyczącej projektowanej instalacji elektrycznej oraz opinii A. R. wynika, że latarnia solarna nie jest jedynym elementem obiektu, którego funkcjonowanie jest uzależnione od zasilania w energię elektryczną, gdyż zaplanowano także elementy oświetlenia zewnętrznego i wewnętrznego przystanku autobusowego, oświetlenia pergoli oraz zasilania punktu dostępowego internetowego HOT-SPOT. Wszystkie te elementy projektu wymagają stałego zasilania w energię elektryczną, w związku z czym zaprojektowano, iż zostaną one podłączone do istniejącej sieci elektrycznej, co znalazło swoje potwierdzenie w powyższych dokumentach. Według organu, należało w tej sytuacji przedstawić dokumenty z informacje dotyczące parametrów technicznych i mocy tych urządzeń oraz ich zapotrzebowania na energię, a także należało wskazać, jaka część tego zapotrzebowania będzie pokrywana z odnawialnych źródeł energii. Tych informacji we wniosku nie przedstawiono, a ponadto pominięto te elementy w założeniach dotyczących zapotrzebowania obiektu objętego operacją na energię elektryczną, uniemożliwiając ocenę projektu według kryterium wyboru operacji zawartego w § 9 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia. Organ zauważył, że w skardze zostało wskazane, iż 100 % zapotrzebowania na energię elektryczną będzie dotyczyło jedynie oświetlenia skweru, co wskazuje na nieujęcie pozostałych, wymienionych wyżej integralnych części składowych obiektu będącego przedmiotem operacji. Organ dodał, że do opisywanej powyżej sieci energetycznej podłączone są istniejące latarnie zlokalizowane na obrzeżach skweru objętego operacją, co wbrew opinii A. R. wskazuje, że również i one oświetlają skwer, a tym samym planowana do montażu latarnia nie dostarcza 100 % oświetlenia parku "[...]". Ponadto podważono załączoną przez stronę opinię certyfikowanego instalatora instalacji odnawialnych źródeł energii. Zastrzeżenia organu dotyczą udokumentowania posiadania przez jej autora, A. R., certyfikatu instalatora instalacji odnawialnych źródeł energii. Załączona przez stronę opinia nie spełnia także wymagań formalnych, obowiązujących dla tego typu operacji, ponieważ dokumentem potwierdzającym spełnienie warunku przyznania 3 punktów w ramach omawianego kryterium wyboru operacji może być audyt energetyczny lub opinia certyfikowanego instalatora instalacji odnawialnego źródła energii lub inny dokument wystawiony przez osobę lub podmiot posiadający uprawnienia w tym zakresie. Zatem przedstawiona wraz z wnioskiem opinia uniemożliwia poprawną weryfikację realizacji operacji zgodnie z kryterium wyboru operacji, o którym mowa w § 9 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia. W ocenie organu, strona nie przedstawiła wraz z wnioskiem wymaganych dokumentów, spełniających wymogi formalne zapisów rozporządzenia, które są niezbędne do weryfikacji ilości punktów zgodnie z kryteriami wyboru operacji. Wynika to z braku potwierdzenia, iż osoba sporządzająca opinię posiada uprawnienia certyfikowanego instalatora instalacji odnawialnych źródeł energii. Ponadto przedstawione dokumenty, w tym powyższa opinia oraz kosztorys inwestorski dotyczący branży elektrycznej i projekt budowlany w części odnoszącej się do instalacji elektrycznej nie zawierają wymaganych danych i informacji niezbędnych do prawidłowej weryfikacji spełnienia warunków operacji zgodnie z kryterium wyboru. Strona w ramach obiektu nie ujęła wszystkich elementów, w tym oświetlenia zewnętrznego i wewnętrznego przystanku autobusowego, oświetlenia pergoli oraz zasilania punktu dostępowego internetowego HOT-SPOT jako wykazujących zapotrzebowanie na energię elektryczną. Przez co nie jest możliwe zweryfikowanie wymaganego na co najmniej 50 % poziomie pokrycia tego zapotrzebowania przez planowaną do zainstalowania mikroinstalację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje. Skarga okazała się zasadna, przy czym z przyczyn innych, niż podnoszone przez skarżącą. Kontroli sądowoadministracyjnej poddana została czynność Zarządu Województwa w postaci odmowy przyznania skarżącej pomocy finansowej na zrealizowanie inwestycji o nazwie: "Zagospodarowanie (rewitalizacja) skweru w "[...]"", w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, obejmującego wspieranie operacji typu " Kształtowanie przestrzeni publicznej" w ramach działania "Podstawowe usługi i odnowa wsi na obszarach wiejskich". Akt ten został poddany kontroli Sądu w zakresie oceny jego zgodności z przepisami stanowiącymi podstawę prawną jego podjęcia, tj. z przepisami ustawy z dnia 20 lutego 2015 o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 627, dalej: "ustawa") oraz przepisami Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 sierpnia 2017 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operacje typu "Inwestycje w obiekty pełniące funkcje kulturalne", operacje typu "Kształtowanie przestrzeni publicznej" oraz operacje typu "Ochrona zabytków i budownictwa tradycyjnego" w ramach działania "Podstawowe usługi i odnowa wsi na obszarach wiejskich" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2017 r. poz. 1737 ze zm.). Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie pomocy finansowej w ramach poddziałania, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 7 lit. c ustawy (wsparcie inwestycji w tworzenie, ulepszanie i rozwijanie podstawowych usług lokalnych dla ludności wiejskiej, w tym rekreacji, kultury, i powiązanej infrastruktury). Odmowy przyznania pomocy dokonano, jak wynika z pisma z dnia "[...]" (K-230), na podstawie art. 35 ust. 1 ustawy. Przepis ten mówi, że w przypadku, gdy nie są spełnione warunki przyznania przedmiotowej pomocy, podmiot właściwy w sprawie o przyznanie pomocy informuje podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy, w formie pisemnej, o odmowie jej przyznania z podaniem przyczyn odmowy. Na podstawie ust.2 art. 35 ww. ustawy, w przypadku odmowy przyznania pomocy, podmiotowi ubiegającemu się o nią przysługuje prawo wniesienia do sądu administracyjnego skargi na zasadach i w trybie określonych dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz U 2018 poz. 1302, dalej: "ppsa"). Rozpatrując skargę na odmowę przyznania pomocy, Sąd uznał, że doszło do naruszenia przepisu art.35 ust.1 ustawy, bowiem odmowa przyznania pomocy nie spełnia ustawowego wymogu przewidzianego tym przepisie, tj. nie zostały w piśmie z dnia "[...]" podane przyczyny odmowy przyznania pomocy. Z treści ww. pisma wynika, że przyczyną odmowy jest to, że wniosek uzyskał zbyt mało punktów w ramach kryteriów określonych w § 8 ust. 1 i ust. 2 pkt 14 rozporządzenia, tj. wniosek otrzymał 15 punktów, natomiast pomoc może być przyznana na realizację operacji, która uzyskała co najmniej 16 punktów. W ocenie Sądu jest to bardzo lakonicznie wyrażona przyczyna odmowy przyznania pomocy finansowej, nie poddająca się weryfikacji. Dlatego Sąd uznaje ją za dowolną i nie spełniająca wymogów równego dostępu do pomocy i przejrzystości reguł. W zasadzie można powiedzieć, że pismo organu z dnia "[...]" nie wskazuje żadnej przyczyny, dla której odmówiono przyznania pomocy, gdyż podaje jedynie wynik oceny, czyli uzyskaną punktację, niższą od wymaganej do przyznania pomocy. Nie wynika z ww. pisma, jakie okoliczności sprawiły, że nie uznano za spełnione kryteriów wskazanych w §8 ust.1 i 2 pkt 14 rozporządzenia. Przy takim sformułowaniu odmowy przyznania pomocy skarżąca została pozbawiona, a co najmniej w istotnym stopniu ograniczona w możliwości sformułowania zarzutów w związku z odmową. W zasadzie mogła uczynić to jedynie intuicyjnie, domyślając się, dlaczego nie otrzymała 3 punktów w ramach spornego kryterium. Dopiero w odpowiedzi na skargę Zarząd Województwa szeroko wyjaśnił przesłanki, jakimi kierował się, odmawiając przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na skargę wskazano zarówno faktyczne, jak i prawne przyczyny odmowy przyznania pomocy. Są to jednak działania spóźnione i nie mogły zostać wzięte pod uwagę przy rozpatrywaniu skargi. Wszystkie te argumenty powinny znaleźć się w piśmie z "[...]", gdyż to pismo jest aktem podlegającym ocenie Sądu. Natomiast odpowiedź na skargę nie zastępuje tego aktu i ocenie Sądu nie podlega. W tej sytuacji Sąd nie mógł dokonać kontroli legalności zaskarżonego aktu w zakresie prawidłowości oceny dokonanej w ramach zastosowanych kryteriów wyboru. Kolejnym mankamentem kontrolowanego przez Sąd aktu prawnego jest błędne wskazanie w piśmie z dnia "[...]" przepisu §8 ust.1 i ust.2 pkt 14 rozporządzenia. Przepis ten zawiera kryteria wyboru operacji typu: "Inwestycje w obiekty pełniące funkcje kulturalne", natomiast wniosek skarżącej złożony został w związku z operacją typu: "Kształtowanie przestrzeni publicznej", dla której kryteria wyboru operacji zawarte zostały w §9 rozporządzenia. Przy czym treść obu kryteriów jest podobna, bowiem przewidziano w nich możliwość przyznania 3 punktów, jeżeli operacja uwzględnia wyposażenie obiektu budowlanego będącego przedmiotem operacji w mikroinstalację, która będzie zapewniała pokrycie co najmniej w 50% zapotrzebowania tego obiektu na energię elektryczną lub cieplną, albo obiekt budowlany będący przedmiotem operacji jest wyposażony w mikroinstalację, która zapewnia pokrycie co najmniej w 50% zapotrzebowania tego obiektu na energię elektryczną lub cieplną. Uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy, niemniej jednak organ powinien zastosować kryteria z §9, a nie z §8 rozporządzenia i to §9, a nie §8 rozporządzenia należało wskazać w piśmie z dnia "[...]". Ze względu na niewskazanie przez organ w piśmie odmawiającym przyznania pomocy przyczyn odmowy, co stanowi naruszenie przepisu art.35 ust.1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, akt ten należało uchylić na podstawie art. 146 § 1 ppsa. Rozpatrując sprawę ponownie, organ uwzględni ocenę prawną zawartą w wyroku, w szczególności w kwestii wymogów przewidzianych dla pisemnej odmowy przyznania pomocy oraz zastosuje prawidłowo przepisy rozporządzenia z dnia 18 sierpnia 2017 r. O kosztach postępowania orzeczono na zasadzie art.200, art. 205 §2 oraz art. 209 ppsa i §14 ust.1 pkt c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tj. DzU 2015, poz. 265). Na zasądzoną kwotę składają się: uiszczony wpis sądowy w wysokości 200 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika – radcy prawnego w kwocie 480 zł, łącznie 680 zł.