I SA/Ol 570/09

PostanowienieWSA w Olsztynie2009-09-16

Skład orzekający: Ryszard Maliszewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wstrzymanie wykonania decyzji jest uzasadnione, gdy strona skarżąca nie wykazała niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, a jej trudna sytuacja finansowa wynika z ryzyka gospodarczego?
Ratio decidendi
Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, ponieważ strona skarżąca nie wykazała, że zachodzą przesłanki określone w art. 61 § 3 PPSA, tj. niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Trudna sytuacja finansowa spółki wynika z ryzyka gospodarczego, a nie z działań organów, a egzekucja okazała się nieskuteczna z powodu braku majątku spółki.
Stan faktyczny
Spółka A sp. z o.o. wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w części dotyczącej określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za grudzień 2003 r., styczeń 2004 r. oraz zobowiązania podatkowego za marzec i kwiecień 2004 r. Spółka argumentowała, że egzekucja spowodowała złożenie wniosku o upadłość z powodu braku środków i zagrożenia bytu firmy, a także potencjalne szkody w środowisku naturalnym. Dyrektor Izby Skarbowej wniosek oddalił, wskazując na nieskuteczność egzekucji z powodu braku majątku spółki i jej długotrwałe straty finansowe, które mieszczą się w sferze ryzyka gospodarczego.
Rozstrzygnięcie
Postanowieniem z dnia 16 września 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 16 września 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ryszard Maliszewski po rozpoznaniu w dniu 16 września 2009 roku w Olsztynie na posiedzeniu niejawnym wniosku A sp. z o. o. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A sp. z o. o. na decyzją Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" r., znak: "[...]" w części dotyczącej określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za miesiące grudzień 2003r., styczeń 2004r. oraz zobowiązania podatkowego za miesiące marzec i kwiecień 2004r. postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. A sp. z o. o. w W. wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia 23.06.2009r., znak: "[...]" w części dotyczącej określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za miesiące grudzień 2003r., styczeń 2004r. oraz zobowiązania podatkowego za miesiące marzec i kwiecień 2004r.. W uzasadnieniu wniosku Spółka podniosła, iż zachodzą ustawowe przesłanki przewidziane w art.61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Wskazała, iż prowadzona z rachunku bankowego Spółki egzekucja, mająca na celu wyegzekwowanie podatku w tej części, w jakiej Dyrektor Izby Skarbowej w O. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. spowodowała złożenie wniosku o upadłość, ponieważ A nie posiada środków finansowych ( ani żadnego innego majątku ), które zaspokoiłyby roszczenie organu podatkowego wynikające z zaskarżonej decyzji ( około 350 tys. złotych wraz z odsetkami ). Ponadto podała, iż w wyniku egzekwowania zaskarżonej decyzji Spółka nie ma możliwości działania i zagrożony jest jej byt, co w konsekwencji doprowadzi do utraty pracy przez pracowników Spółki. Wskazała także, iż wstrzymanie prac górniczych spowoduje nieodwracalne skutki w środowisku naturalnym. Odkrywkowe wydobycie kopaliny powoduje bowiem powstanie leja depresyjnego, który niezagospodarowany spowoduje zrzuty zanieczyszczonej wody do pobliskiego jeziora oraz wód podskórnych wykorzystywanych miejscowo jako wody pitne. Natomiast prawidłowe wydobycie złoża oraz zagospodarowanie wyrobiska pozwoli uniknąć szkód w środowisku naturalnym, a nie będzie to możliwe jak Spółka zaprzestanie działalności w wyniku prowadzonej przez organy podatkowe egzekucji. Dyrektor Izby Skarbowej w O. nie uznał wniosku i domagał się jego oddalenia. Dokonując oceny wniosku organ podkreślił, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec majątku zobowiązanej Spółki na podstawie tytułów wykonawczych, obejmujących zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiące: marzec 2004r. w kwocie 26.851,00 zł., odsetki 18.485,26 zł, kwiecień 2004r. w kwocie 171.300,60 zł, odsetki 106.088,86 zł oraz za okres nieobjęty zaskarżoną decyzją, wynikający ze złożonej deklaracji dla podatku od towarów i usług VAT-7 za styczeń 2007r. w kwocie 15.785,05 zł, odsetki 5.059,00 zł. Należność główna wynosi ogółem 213.936,65 zł, a odsetki na dzień 10.09.2009r. w kwocie 129.633,12 zł. W postępowaniu egzekucyjnym dokonano szereg czynności. W latach 2007-2008 skierowano zawiadomienia do banków mające na celu zajęcie prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego. Egzekucja z rachunków bankowych Spółki jest nie skuteczna, z uwagi na brak środków na rachunku bankowym bądź zamknięciu rachunku bankowego. Brak jest ruchomości i nieruchomości. W okresie od 01 stycznia do 10 września 2009r. wyegzekwowano zaledwie 757 zł. wierzytelność z tytułu zwrotu kosztów postępowania sądowego (wyrok WSA "[...]" z dnia 21.05.2009r).. W ocenie organu przeprowadzone czynności egzekucyjne w żaden sposób nie przyczyniły się do utraty zdolności finansowej Spółki. Zaległości wynikające z decyzji są bowiem wynikiem nieracjonalnego działania Spółki. Działania te nie mają charakteru przejściowego, skoro Spółka od lat ponosi stratę (2003r.- 972.314,14 zł, 2005r.- 15.800 zł, 2006r.- 364.043,53 zł, 2007r127.617,99 zł, 2008r.- 24.067,08 zł), nie posiada majątku, nie inwestuje, nie posiada również zdolności płatniczej. Aktualnie Spółka oprócz zaległości wynikającej z zaskarżonej decyzji posiada zaległość podatkową w podatku VAT za styczeń 2007r. w kwocie 15.785,05 zł, objęta tytułem wykonawczym. Egzekucja jest bezskuteczna. Zaległość nie została wpłacona, a Strona jak do tej pory nie wykazała żadnej inicjatywy w spłacie zadłużenia, chociażby poprzez częściowe wpłaty zadłużenia lub wystąpienia z wnioskiem o udzielenie ulgi w spłacie zaległości podatkowej. Negatywne skutki działalności gospodarczej oraz trudna sytuacja ekonomiczna i finansowa nie są okolicznościami, na które zobowiązana Spółka nie miała wpływu. Mieszczą się one, bowiem w sferze działań objętych ryzykiem gospodarczym, którego skutków nie może ponosić Skarb Państwa, a pośrednio także całe społeczeństwo. Z protokołu o stanie majątkowym zobowiązanego, sporządzonego dnia 02.06.2009r. wynika, że Spółka prowadzi od 2001r. wydobycie żwiru i aktualnie nie posiada sprzętu do jego wydobywania ( sprzęt ten sprzedano w dniu 27.12.2006r.). Z ustaleń dokonanych przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w O. (protokół kontroli z dnia 17.06.2008r.) wynika, że Spółka w okresie obowiązywania opłaconej czteroletniej dzierżawy złoża kruszywa, tj. od 01. 12.2002r. do 30.11.2006r., w grudniu 2002r. nie dokonała żadnej sprzedaży, w 2003r. wykazała sprzedaż na kwotę 3.036 zł, w 2004r. nie było żadnej sprzedaży w tym zakresie, w 2005r. wykazano sprzedaż w wysokości 79.691 zł. Co do ilości wydobycia żwiru i piasku w latach kolejnych Spółka nie przedstawiła żadnych dokumentów, wskazujących na znaczny ubytek złoża, powodujący jak wskazuje we wniosku powstanie leja depresyjnego, który niezagospodarowany na wypadek zatrzymania prac górniczych z powodu zaprzestania działalności będącej wynikiem działań egzekucji, spowoduje nieodwracalne szkody w środowisku naturalnym. W ocenie organu sam wniosek Strony ( nie poparty żadnymi dowodami ) nie jest wystarczający do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków tak w środowisku naturalnym jak i w bycie Spółki, które to według Spółki stanowią ustawowe przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w postępowaniu przed Sądem administracyjnym. Analiza wniosku z dnia 24.08.2009r. prowadzi do stwierdzenia, że Spółka nie wykazała aby wykonanie zaskarżonej decyzji wiązało się z niebezpieczeństwem powstania znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący stwierdził jedynie, że w wyniku kontynuacji postępowania egzekucyjnego został zmuszony do zgłoszenia upadłości Spółki. Nie ma również możliwości działania co w konsekwencji doprowadzi do zwolnienia zatrudnionych pracowników. Podniesione powyżej argumenty zdaniem organu nie zasługują na uwzględnienie, zważywszy na bezskuteczność dotychczas prowadzonych czynności egzekucyjnych. Także zagrożenie w środowisku naturalnym, mogące nastąpić w wyniku niezagospodarowania wyrobiska na wypadek zaprzestania działalności gospodarczej, jest w ocenie tut. organu bezpodstawne, z uwagi na niewielkie wydobycie żwiru w latach 2002-2006 oraz ze względu na brak przedłożenia przez Spółkę dowodów wskazujących o znacznym ubytku złoża w kolejnych latach jak również w bieżącym roku. Sprzedaż i nabycia według złożonych przez Spółkę deklaracji dla podatku od towarów i usług za okres ostatnich trzech miesięcy wskazuje niewielkie rozmiary prowadzonej działalności w stosunku do okresów rozliczeniowych z lat ubiegłych, w tym za okres objęty zaskarżoną decyzją. W ocenie organu postępowanie egzekucyjne nie zmieni sytuacji finansowej Skarżącej, ponieważ Spółka, jak już wcześniej wskazano, nie posiada majątku zarówno ruchomego jak też nieruchomości. Ponadto wskazał, iż organ postanowieniem z dnia 14.08.2009r., znak: "[...]", z przyczyn podanych w uzasadnieniu, odmówił wstrzymania w trybie nadzoru postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w G., a Spółka na powyższe postanowienie nie złożyła zażalenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., Sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie w całości lub części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności może zatem nastąpić wyłącznie na wniosek skarżącego, co oznacza, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą sądowi na dokonanie oceny, czy zostały spełnione przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania aktu lub czynności (por. postanowienie NSA z dnia 18.06.2004r., FZ 138/04, niepubl.). Podkreślić należy, że przepis art. 61 p.p.s.a. wskazuje na szkodę (majątkową, niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (postanowienie NSA z dnia 20.12.2004r., GZ 138/2004, LEX nr 281811). W przedmiotowej sprawie strona skarżąca składając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wskazała jedynie, że decyzja ta jest merytorycznie niesłuszna i obarczyła organy odpowiedzialnością za swoje kłopoty finansowe. Argumentacja organu przytoczona w odpowiedzi na wniosek wskazuje, że te zarzuty nie są uzasadnione. Egzekucja z rachunków bankowych Spółki jest nieskuteczna, z uwagi na brak środków na rachunku bankowym bądź zamknięcia rachunku bankowego. Brak jest ruchomości i nieruchomości. Z protokołu o stanie majątkowym zobowiązanego, sporządzonego dnia 02.06.2009r. wynika, że Spółka prowadzi od 2001r. wydobycie żwiru i aktualnie nie posiada sprzętu do jego wydobywania ( sprzęt ten sprzedano w dniu 27.12.2006r.). W związku z tym Sąd podziela stanowisko organu, że postępowanie egzekucyjne nie zmieni sytuacji Skarżącej Spółki. , ponieważ Spółka, jak już wcześniej wskazano, nie posiada majątku zarówno ruchomego jak też nieruchomości. Konsekwencją takiego stanu rzeczy było złożenie wniosku o ogłoszenie upadłość, ponieważ Spółka A nie posiada środków finansowych ( ani żadnego innego majątku ). Zachodzą bowiem przesłanki do zgłoszenia takiego wniosku. Nie jest to okoliczność przemawiająca za uwzględnieniem wniosku. Należy zauważyć, że postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest postępowaniem wpadkowym, w którym sąd nie rozstrzyga o istocie sprawy. Dlatego też w tym postępowaniu Sąd nie bada prawidłowości zastosowania przez organy przepisów prawa. W świetle tych okoliczności wniosek Strony ( nie poparty żadnymi dowodami ) nie spełnia ustawowych przesłanek do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w postępowaniu przed Sądem administracyjnym. Mając powyższe na względzie, Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło