I SA/Ol 570/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ryszard Maliszewski (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Zofia Skrzynecka, sędzia WSA Wojciech Czajkowski, Protokolant specjalista Paweł Guziur, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 19 marca 2014r. sprawy ze skargi M. B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1) oddala skargę 2) przyznaje od Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na rzecz adwokata kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) powiększoną o należny podatek VAT, tytułem wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną z urzędu. I SA/OI 570/13 Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem z dnia "[...]" nr "[...]" Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie uznania za niezasadne zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych nr "[...]", "[...]", "[...]", "[...]" oraz "[...]". Z przedstawionych akt sprawy wynika, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego w O. prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec majątku Zobowiązanego M. B. między innymi na podstawie własnych tytułów wykonawczych o nr "[...]", "[...]" oraz "[...]", "[...]", "[...]", wystawionych odpowiednio w dniach 27.12.2012 r., 30.01.2013 r. oraz 22.02.2013r. Przedmiotowe tytuły wykonawcze obejmują należności z tytułu podatku od towarów i usług za okres 10/2012 r. oraz 11/2012 r. (tytuły "[...]" i "[...]"), a także z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych należności płatnika (nieprzekazane w terminie kwoty pobranych od zatrudnionych pracowników zaliczek na podatek dochodowy), za okres 1-2/2012 r. oraz 06-12/2012 r. (tytuły "[...]","[...]" i "[...]"). Z treści ww. tytułów wykonawczych wynika, iż podstawą prawną dochodzonych należności są składane deklaracje podatkowe, tj. deklaracje VAT-7 za miesiące 10-11/2012 r. oraz PIT-4R za 2012 r. W związku z brakiem wpłaty powyższych należności podatkowych, wynikających z ww. deklaracji, M. B. doręczono upomnienia: "[...]" z dnia 03.12.2012 r. (VAT-7 za 10/2012 r.), doręczone w dniu 19.12.2012 r., "[...]" z dnia 04.01.2013 r. (VAT-7 za 11/2012 r.), doręczone w dniu 22.01.2013 r., a także "[...]", "[...]" oraz "[...]" z dnia 29.01.2013 r. (PIT-4R za 2012 r.), doręczone w dniu 14.02.2013 r. Wszczęcie egzekucji administracyjnej na podstawie tytułów wykonawczych o nr "[...]", "[...]" oraz "[...]", "[...]", "[...]", nastąpiło w dniu 27.02.2013 r., w wyniku zajęcia wierzytelności pieniężnej z rachunku bankowego - w Banku S., dokonane zawiadomieniem z dnia 27.02.2013r., nr "[...]" (cz. nr "[...]"). Przedmiotowe zawiadomienie doręczono Zobowiązanemu wraz z odpisami tytułów wykonawczych w dniu 28.02.2013 r. W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego w dniu 07.03.2013 r. sporządzono protokół o stanie majątkowym Zobowiązanego. Tego samego dnia organ egzekucyjny dokonał także, na podstawie ww. tytułów wykonawczych oraz innych tytułów, obejmujących również należności z tytułu składek ubezpieczeniowych, zajęcia ruchomości w postaci 65 par obuwia, sporządzając na tę okoliczność protokoły zajęcia i odbioru ruchomości. Pismem z dnia 07.03.2013r. (nadanym tego samego dnia w placówce pocztowej O. l) Zobowiązany M. B. wniósł zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułów wykonawczych o nr "[...]", "[...]", "[...]", "[...]" oraz "[...]". W treści wniesionego pisma podniósł, iż zaniechano rozpoznania jego wniosków o karencję zobowiązań, nie rozpoznano także innych jego pism, ani nie uwzględniono składanych wyjaśnień oraz korekt, które skutkowałoby zmianą wysokości dochodzonych należności. Ponadto, w opinii Skarżącego, niesłusznie skierowano do niego egzekucję, z uwagi na przypisanie zobowiązań nienależnych od niego. Zdaniem Skarżącego zastosowano uciążliwy sposób prowadzenia egzekucji, poprzez zaniechanie prowadzenia egzekucji z posiadanych wierzytelności oraz nieruchomości. Podnosił także, iż jest nieprawdą jakoby nie posiadał wierzytelności od komornika sądowego działającego przy Sądzie Rejonowym w O.. Postanowieniem z dnia "[...]" działający jednocześnie w charakterze wierzyciela i organu egzekucyjnego Naczelnik Urzędu Skarbowego w O., w oparciu o przepis art. 34 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej w skrócie: u.p.e.a.), uznał za niezasadne zgłoszone zarzuty w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie w/w tytułów wykonawczych. Zobowiązany M. B. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie organu egzekucyjnego. W treści uzasadnienia wniesionego zażalenia Skarżący wskazał, iż dokonane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. ustalenia, przedstawione w treści zaskarżonego postanowienia, nie są zgodne z prawdą. Na poparcie swoich tez podał, iż obecnie toczy się śledztwo, wszczęte w dniu 13.02.2013 r. przez Prokuratora Rejonowego w O., pod sygn. akt "[...]", w sprawie niedopełnienia obowiązków przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. oraz Kierownika Inspektoratu ZUS w O., na szkodę Zobowiązanego. Według Skarżącego przedmiotem ww. śledztwa są okoliczności zaniechania, w tym egzekucyjnych, zaistniałych w dotyczących go sprawach, skutkujące celowym działaniem na jego szkodę, usiłowaniem oraz pobraniem nienależnych od niego świadczeń, w tym podatkowych. Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że .przedmiotem oceny organu odwoławczego jest postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. z dnia "[...]" w sprawie zgłoszonych zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Rozstrzygnięcie Dyrektora Izby Skarbowej może się odnosić zatem wyłącznie do oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia oraz postępowania prowadzonego w sprawie wniesionych zarzutów. Zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, wnoszone na podstawie art. 33 u.p.e.a., są środkiem prawnym służącym zobowiązanym w fazie wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Zgodnie z brzmieniem art. 34 § 1 u.p.e.a., zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10 u.p.e.a., organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Stosownie zaś do brzmienia przepisu art. 34 § 4 u.p.e.a. organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego. W ramach podjętego postępowania w przedmiocie zarzutów podnoszone zastrzeżenia, wyczerpujące okoliczności wskazane w art. 33 u.p.e.a., rozpatrywane są przez organ egzekucyjny przy udziale wierzyciela. Jeżeli jednak wierzyciel dochodzonych należności jest jednocześnie organem egzekucyjnym, co ma miejsce w przedmiotowej sprawie, nie jest wymagane wydanie odrębnego postanowienia naczelnika urzędu skarbowego w zakresie zgłoszonych zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Stosownie do brzmienia przepisu art. 34 § 5 u.p.e.a., na postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów służy zobowiązanemu oraz wierzycielowi niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym, zażalenie. Uwzględniając obowiązujący stan prawny oraz okoliczności faktyczne niniejszej sprawy, Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, iż wniesione przez Zobowiązanego zażalenie z dnia 02.05.2013 r. nie zasługuje na uwzględnienie. W opinii Dyrektora Izby Skarbowej, prowadzone przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. postępowanie egzekucyjne na podstawie wskazanych wyżej własnych tytułów wykonawczych, w tym dokonane w jego toku czynności egzekucyjne, były prawidłowe. Również postępowanie organu egzekucyjnego w sprawie zgłoszonych zarzutów należy uznać za przeprowadzone prawidłowo i zgodnie z trybem określonym w art. 34 u.p.e.a. Odnosząc się do oceny wniesionych zarzutów, przedstawionej w zaskarżonym postanowieniu z dnia "[...]", Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, iż organ pierwszej instancji prawidłowo uznał, że wniesione przez Zobowiązanego M. B. zarzuty w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie w/w tytułów wykonawczych są bezzasadne. Pomimo, iż Skarżący nie wskazał w treści pisma z dnia 08.03.2013 r. wyraźnej przesłanki, wynikającej z treści art. 33 u.p.e.a., na której oparł wniesione zarzuty, w opinii Dyrektora Izby Skarbowej, organ egzekucyjny słusznie zakwalifikował argumentację Zobowiązanego jako zarzuty oparte na podstawie art. 33 pkt 1, 2, 4 i 8 u.p.e.a., tj. zarzut nieistnienia obowiązku (pkt 1), braku wymagalności obowiązku (pkt 2), błędu co do osoby zobowiązanego (pkt 4) oraz zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (pkt 8). W treści zaskarżonego postanowienia organ pierwszej instancji wprawdzie nie powołał przepisu art. 33 pkt 1 u.p.e.a., jako wprost zarzutu nieistnienia dochodzonego obowiązku, jednakże w treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia dokonał oceny wniesionego zarzutu w tym kontekście, a zatem nie miało to wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Odnosząc się do zagadnień istnienia i wymagalności obowiązków objętych tytułami wykonawczymi, które były przedmiotem rozstrzygnięcia w zaskarżonym postanowieniu, Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, iż prezentowane przez organ pierwszej instancji stanowisko jest prawidłowe. Z akt sprawy wynika bowiem, iż w dniach 26.11.2012 r. oraz 21.12.2012 r. zostały złożone w imieniu Zobowiązanego deklaracje VAT-7, za miesiące 10 i 11/2012 r., w których zostały wykazane do zapłaty kwoty podatku w wysokości 1.669,00 zł oraz 286,00 zł. Natomiast w dniu 21.01.2013 r. została złożona deklaracja PIT-4R, wykazująca pobrane przez M. B. jako płatnika podatku dochodowego, zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych. Naczelnik Urzędu Skarbowego w O. słusznie wskazał w treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, iż na dzień wydania rozstrzygnięcia obowiązki dochodzone tytułami wykonawczymi były wymagalne i nie zostały wykonane (były należnościami istniejącymi), a wykazane kwoty należności głównych są równe kwotom wskazanym w składanych deklaracjach. W odniesieniu natomiast do wskazywanej argumentacji Skarżącego, iż zaniechano rozpoznania wniosków o karencję zobowiązań, Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, iż z akt sprawy nie wynika aby Zobowiązany występował z wnioskami o udzielenie ulg w spłacie ww. należności podatkowych, które dochodzone są w postępowaniu egzekucyjnym na podstawie w/w tytułów wykonawczych. Z przedstawionych akt sprawy nie wynika aby Zobowiązany składał korekty do ww. deklaracji podatkowych, które miałyby wpływ na zmianę wysokości zobowiązań podatkowych. Powyższe oznacza, że obowiązki podatkowe, których treść wynika ze złożonych deklaracji podatkowych, w dniu wszczęcia egzekucji istniały i były wymagalne. Ponadto Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, iż w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego nie wystąpiły okoliczności, które powodowałyby utratę przymiotu wymagalności dochodzonych należności. Z tego względu wniesiony na podstawie art. 33 pkt 1 u.p.e.a. zarzut nieistnienia obowiązku oraz na podstawie art. 33 pkt 2 u.p.e.a. zarzut braku wymagalności obowiązku, uznał za całkowicie nieuzasadniony i nie zasługujący na uwzględnienie. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej organ pierwszej instancji prawidłowo ocenił także zarzut Skarżącego dotyczący błędu co do osoby zobowiązanego, wniesiony w oparciu o art. 33 pkt 4 u.p.e.a., uznając go za niezasadny. Z przedmiotowych akt sprawy wynika bowiem, iż podstawą wystawienia tytułów wykonawczych stanowiły deklaracje podatkowe, które zostały złożone przez Skarżącego, działającego za pośrednictwem ustanowionego pełnomocnika. Nie uznal też Organ odwoławczy zarzutu mającego oparcie w treści art. 33 pkt 8 u.p.e.a., Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził , że nie zasługuje na uwzględnienie argumentacja Skarżącego, dotycząca uciążliwego prowadzenia egzekucji. Z treści akt sprawy wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w O., na dzień 09.05.2013 r., prowadził postępowanie egzekucyjne wobec majątku Zobowiązanego na podstawie 36 tytułów wykonawczych, w tym 12 własnych oraz 24 wystawionych przez Wierzyciela - ZUS Inspektorat w O.. Stosowane w powyższych postępowaniach egzekucyjnych środki egzekucyjne nie podlegają jednak ocenie organów w postępowaniu w sprawie zarzutów, wszczętym pismem Zobowiązanego z dnia 07.03.2013 r. W przedmiotowej sprawie zarówno organ pierwszej jak i drugiej instancji są bowiem ograniczone wyłącznie do badania zastrzeżeń dotyczących postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o nr "[...]", "[...]", "[...]", "[...]" oraz "[...]". W oparciu o powyższe tytuły organ egzekucyjny zastosował środki egzekucyjne w postaci zajęcia wierzytelności pieniężnej z rachunku bankowego w Banku S.. (środek egzekucyjny bezskuteczny, z uwagi na brak środków pieniężnych na zajętym rachunku - pismo banku z dnia 28.02.2013 r., oraz zajęcia ruchomości w postaci 65 par obuwia. Dokonana w niniejszym postępowaniu ocena zastosowania zbyt uciążliwych środków egzekucyjnych dotyczy wyłącznie zastosowania ww. środków, pozostaje zatem bez wpływu na ewentualne zastrzeżenia dotyczące uciążliwości środków egzekucyjnych stosowanych w odrębnych postępowaniach egzekucyjnych, wszczętych wcześniej i prowadzonych na podstawie odrębnych tytułów wykonawczych. Zgodnie z brzmieniem przytaczanego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. art. 7 § 2 u.p.e.a. organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. W art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a. ustawodawca wymienił środki egzekucyjne stosowane w postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Na czwartej pozycji znajduje się egzekucja z rachunków bankowych, natomiast na pozycji dwunastej - egzekucja z ruchomości. Wskazane środki egzekucyjne nie są najbardziej uciążliwymi spośród wymienionych przez ustawodawcę. W doktrynie zgodnie uznaje się, że egzekucja z nieruchomości jest szczególnym środkiem egzekucyjnym, który charakteryzuje najwyższy stopień uciążliwości. W zgodzie z powyższym Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, iż nie ma racji Skarżący twierdząc, że prowadzenie egzekucji z nieruchomości byłoby dla niego mniej uciążliwym środkiem egzekucyjnym, zaś brak jej prowadzenia jest działaniem na jego szkodę. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zobowiązany wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i rozpoznanie sprawy łącznie z załącznikami. Wskazał, że każde kolejne działanie egzekucyjne ukierunkowane inaczej niż do nieruchomości jest działaniem na jego szkodę. Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Na wstępie zaznaczyć należy, iż kontrola działalności administracji publicznej jest sprawowana przez sądy administracyjne pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd rozpoznając skargę na daną decyzję administracyjną dokonuje jedynie oceny, czy przy jej wydaniu nie doszło do naruszenia prawa materialnego, bądź procesowego i nie ma uprawnienia do wykraczania poza te ramy. Sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy, nie wydaje więc orzeczenia reformatoryjnego. Stwierdzając w zaskarżonym akcie naruszenie prawa sąd uchyla go, bądź stwierdza jego nieważność. Stanowi o tym art. 3 i art. 145 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r. poz. 270, zwana dalej w skrócie p.p.s.a.). Art. 27 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U.2012.1015 j.t.), zwaną dalej u.p.e.a. ) określa wymogi tytułu wykonawczego. Podstawę prawną prowadzenia egzekucji odróżnić należy od podstawy prawnej egzekwowanego obowiązku. O ile przez podstawę prawną wszczęcia egzekucji należy rozumieć przepisy, na mocy których dopuszczalne jest prowadzenie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych oraz obowiązków o charakterze niepieniężnym, natomiast podanie podstawy prawnej prowadzenia egzekucji uzależnione jest od tego, co jest źródłem obowiązku podlegającego egzekucji. W przypadku gdy obowiązek taki wynika z decyzji administracyjnej, to ona winna zostać wskazana w tytule wykonawczym. Jeżeli zaś źródłem egzekwowanego obowiązku jest bezpośrednio przepis prawa, należy wskazać akt prawny, miejsce jego publikacji oraz podać konkretną regulację, z której obowiązek wynika. Przepis prawa musi w tej ostatniej sytuacji jednoznacznie określać rodzaj i zakres egzekwowanego obowiązku. Zarzuty wniesione przez zobowiązanego, w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, zostały rozpatrzone na podstawie art. 33 pkt 1, 2, 4 i 8 u.p.e.a., tj. zarzut nieistnienia obowiązku (pkt 1), braku wymagalności obowiązku (pkt 2), błędu co do osoby zobowiązanego (pkt 4) oraz zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (pkt 8). Dyrektor Izby Skarbowej zasadnie uznał, że prezentowane przez organ pierwszej instancji stanowisko jest prawidłowe. Z akt sprawy wynika bowiem, iż w dniach 26.11.2012 r. oraz 21.12.2012 r. zostały złożone w imieniu Zobowiązanego deklaracje VAT-7, za miesiące 10 i 11/2012 r., w których zostały wykazane do zapłaty kwoty podatku w wysokości 1.669,00 zł oraz 286,00 zł. Natomiast w dniu 21.01.2013 r. została złożona deklaracja PIT-4R, wykazująca pobrane przez M. B. jako płatnika podatku dochodowego, zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych. Wskazane obowiązki dochodzone tytułami wykonawczymi były wymagalne i nie zostały wykonane (były należnościami istniejącymi), a wykazane kwoty należności głównych były równe kwotom wskazanym w składanych deklaracjach. Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, iż Zobowiązany nie występował z wnioskami o udzielenie ulg w spłacie ww. należności podatkowych, które dochodzone są w postępowaniu egzekucyjnym na podstawie w/w tytułów wykonawczych. Skarżący nie składał korekty do ww. deklaracji podatkowych, które miałyby wpływ na zmianę wysokości zobowiązań podatkowych. Powyższe oznacza, że obowiązki podatkowe, których treść wynika ze złożonych deklaracji podatkowych, w dniu wszczęcia egzekucji istniały i były wymagalne. Z akt sprawy wynika bowiem, iż podstawą wystawienia tytułów wykonawczych stanowiły deklaracje podatkowe, które zostały złożone przez Skarżącego, działającego za pośrednictwem ustanowionego pełnomocnika. Nie można tez zgodzić się z zarzutem uciążliwości zastosowanego środka egzekucyjnego. Urząd skarbowy powinien stosować środki egzekucyjne z poszanowaniem zasad celowości i jak najmniejszej uciążliwości. Oznacza to, że powinien stosować taki lub takie środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do ściągnięcia długu. Jeśli natomiast istnieje wybór spośród kilku takich środków, wybór powinien paść na środek lub środki jak najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Nie można przy tym z góry przyjąć gradacji środków egzekucyjnych ze względu na ich uciążliwość. Ocenę tego, które działania są mniej lub bardziej uciążliwe zostawia się fiskusowi. W art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a. ustawodawca wymienił środki egzekucyjne stosowane w postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Na czwartej pozycji znajduje się egzekucja z rachunków bankowych, natomiast na pozycji dwunastej - egzekucja z ruchomości. Wskazane środki egzekucyjne nie są najbardziej uciążliwymi spośród wymienionych przez ustawodawcę. W doktrynie zgodnie uznaje się, że egzekucja z nieruchomości jest szczególnym środkiem egzekucyjnym, który charakteryzuje najwyższy stopień uciążliwości. W zgodzie z powyższym Dyrektor Izby Skarbowej zasadnie stwierdził, iż nie ma racji Skarżący twierdząc, że prowadzenie egzekucji z nieruchomości byłoby dla niego mniej uciążliwym środkiem egzekucyjnym, zaś brak jej jest działaniem na jego szkodę. Bez wpływu na wynik sprawy mają dołączone do treści skargi załączniki. Wykraczają one poza zakres rozpoznawanej sprawy i w związku z tym nie mogą one być przedmiotem oceny Sądu. W szczególności Sąd nie może dokonywać oceny innych postępowań, które toczą sie się przed innymi Organami. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. O kosztach wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu rozstrzygnięto na podstawie art. 250 p.p.s.a. w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jednolity Dz. U. z 2013r., poz. 461).