I SA/Ol 571/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Pierechod po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. C. - D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące: czerwiec oraz od sierpnia do grudnia 2010 r. postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym- zwolnić od kosztów sądowych. A. C. – D. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]", w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące: czerwiec oraz od sierpnia do grudnia 2010 r. W złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej z dnia 9 października 2012 r. skarżąca zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych w tym wpisu od skargi w wysokości 14.740 zł. Ze złożonego formularza wniosku o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, iż wnioskodawczyni pracuje i z tego tytułu otrzymuje wynagrodzenie w wysokości 1.500 zł brutto. We wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z mężem, synem oraz babcią. Mąż nie uzyskuje dochodów, babcia otrzymuje emeryturę, której wysokości skarżąca nie wykazała. Skarżąca jest właścicielką mieszkania o powierzchni 36 m2. Nie posiada innego majątku: nieruchomości, zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych powyżej 3000 EURO. Podała, że jest właścicielką samochodu osobowego marki F. rok produkcji 2001 o wartości ok. 9000 zł. Samochód został zajęty przez Urząd Skarbowy na poczet zaległości podatkowych. Wskazała również, iż osoby pozostające z nią we wspólnym gospodarstwie domowym posiadają jedynie przedmioty codziennego użytku. Argumentując trudną sytuację materialną wnioskodawczyni wskazała, iż nie posiada żadnych możliwości zdobycia środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Wyjaśniła, iż wysokość jej pensji netto wynosi 1.100 zł, prowadzi również działalność gospodarczą , którą zamierza zamknąć. Mąż skarżącej jest bezrobotny i nie uzyskuje żadnego dochodu. W miarę możliwości w gospodarstwie domowym pomaga finansowo babcia wnioskodawczyni. Całość dochodów gospodarstwa domowego pochłaniają wydatki związane z jego utrzymaniem i bieżące, niezbędne potrzeby których wysokość skarżąca określiła na kwotę 1500-1700 zł miesięcznie. Wskazała, iż opłaca czynsz za mieszkanie w wysokości ok. 300 zł, energię elektryczną ok. 60-70 zł, gaz ok. 200 zł, przedszkole syna 470 zł, wyżywienie, ubranie – ok. 500-700 zł. Na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r., poz.270) – dalej powoływana jako p.p.s.a. skarżąca została wezwana do uzupełnienia wniosku poprzez złożenie dodatkowych wyjaśnień i oświadczeń. W odpowiedzi na powyższe w piśmie z dnia 26 października 2012 r. skarżąca wyjaśniła, iż emerytura pozostającej z nią we wspólnym gospodarstwie domowym babci wynosi netto 1.500 zł. Wskazała, iż jedyną nieruchomość jaką posiada jest lokal, mieszkanie o powierzchni 36 m2. Innych nieruchomości nie posiada, nie posiada również papierów wartościowych oszczędności ruchomości o wartości powyżej 3000 EURO. Posiada samochód o wartości około 9.000 zł. Podała, iż również jej mąż nie posiada żadnych nieruchomości, wartościowych ruchomości, oszczędności czy papierów wartościowych. Oświadczyła, że nie korzysta z pomocy odpowiednich ośrodków pomocy społecznej. Wskazała również, iż jej mąż jest osobą bezrobotną od października 2010 r., nie jest zarejestrowany w Urzędzie Pracy i nie pobiera zasiłku dla bezrobotnych. Nie uzyskuje żadnych dochodów, w tym z prac dorywczych i sezonowych. Skarżąca złożyła oświadczenie, iż zapłaciła za usługi doradcy podatkowego 5.000 zł za postępowanie przed organem I Instancji oraz 5.000 zł przed organem II instancji. Na tę okoliczność przedłożyła stosowną umowę z dnia 20 marca 2012r. (k. 50). Wskazała, iż nie posiada polis ubezpieczeniowych na życie, podobnie jej małżonek i dziecko. Do złożonych oświadczeń wnioskodawczyni przedłożyła dokumenty źródłowe: fakturę za prąd w kwocie 73,82 zł oraz 76,68 zł, wpłaty do wspólnoty mieszkaniowej w kwotach za czynsz 154,69 zł oraz za fundusz remontowy 65,34 zł, rachunek za gaz w wysokości 415,36 zł za okres dwóch miesięcy, wyciągi z rachunków bankowych (k. 33-37), zeznanie podatkowe PIT -36 za rok 2011, PIT/B, deklaracje VAT -7 za okres luty – sierpień 2012r., potwierdzenie przyjęcia wniosku przedsiębiorcy o wykreśleniu wpisu z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Postanowieniem z dnia 12 listopada 2012 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie zwolnił skarżącą od wpisu ponad kwotę 5.000 zł. W sprzeciwie od tego postanowienia strona nie zgodziła się z rozstrzygnięciem referendarza sądowego i podała, że udowodniła, iż nie jest w stanie pokryć jakichkolwiek kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Wskazała, że mieszkanie zostało już objęte przez Naczelnika Urzędu Skarbowego hipoteką przymusową, wobec czego jego licytacja może nastąpić w każdej chwili. Podkreśliła, że na dzień dzisiejszy jej zadłużenie wobec Urzędu Skarbowego przekracza 2.000.000 zł. W odniesieniu do opłacenia wynagrodzenia dla doradcy podatkowego skarżąca podała, że w momencie jego uiszczania, a odbyło się to w kilku ratach, jej sytuacja finansowa była znacznie lepsza niż obecnie. Prowadziła wtedy działalność gospodarczą, z której wprawdzie nie osiągała zbyt dużych zysków, jednak były one zdecydowanie wyższe niż w chwili obecnej. Całość kwoty tj. 10.000 zł pożyczyła od brata – G.C., pracującego w Holandii. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W razie wniesienia sprzeciwu, zgodnie z art. 260 p.p.s.a., postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc. Zatem wniosek strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych podlega ponownemu rozpoznaniu. Zgodnie z treścią art. 246 §1 pkt. 1 p.p.s.a., Sąd przyznaje prawo pomocy w zakresie całkowitym, w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast stosownie do pkt 2 § 1 art. 246 ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zaznaczyć jednocześnie należy, iż prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 i 3 p.p.s.a.). W tym miejscu należy podkreślić, że w orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się, zgodnie z art. 246 § 1 i 2 p.p.s.a., w którego treści używa się określenia "gdy wykaże", iż ciężar dowodu spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Wskazuje się, że strona ma przekonać sąd, iż znajduje się w sytuacji opisanej w tych przepisach, która uniemożliwia poniesienie jej jakichkolwiek kosztów postępowania lub poniesienie pełnych kosztów postępowania. W związku z tym to sam wnioskodawca powinien należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy i jeżeli fakty, które podaje we wniosku, nie znajdują pokrycia w aktach sprawy lub pozostają w sprzeczności z zawartymi tam informacjami o stanie majątkowym strony, istnieją podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy (postanowienie NSA z dnia 9 września 2004 r. sygn. akt FZ 360/04; M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, komentarz do art. 246 p.p.s.a.). Mając na uwadze przedstawioną wyżej sytuację materialną skarżącej stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie spełniona została przesłanka uzasadniająca przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W ocenie Sądu skarżąca nie posiada wystarczającego źródła dochodu, które pozwoliłoby ponieść jej koszty związane z udziałem w postępowaniu sądowym bez uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Oceniając wniosek wzięto pod uwagę jej sytuację rodzinną, majątkową oraz dochody. Zarówno dochód uzyskiwany przez skarżąca, jak i emerytura babci, po uwzględnieniu koniecznych wydatków rodziny, pozwalają wyłącznie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Przy rozpoznawaniu wniosku wzięto również pod uwagę, iż skarżąca nie posiada oszczędności pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. W przytoczonych okolicznościach nie jest w stanie bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ponieść kosztów sądowych. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 260 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia