I SA/Ol 574/11

Dnia 6 marca 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ryszard Maliszewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 marca 2012 roku wniosku M.G. z domu S. o przyznanie prawa pomocy - zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M.G. z domu S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za kwiecień 2010 r. postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 17 lutego 2012r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olszynie odmówił przyznania wnioskodawczyni prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Powyższe postanowienie M.G. otrzymała 23 lutego 2012r. Sprzeciw od powyższego postanowienia wnioskodawczyni złożyła 1 marca 2012r. W wyniku wniesienia przez stronę skarżącą sprzeciwu przeciwko wskazanemu postanowieniu straciło ono moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym (art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm., dalej cyt. jako p.p.s.a.). Wnioskiem z dnia 6 grudnia 2011r. skarżąca zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych. Ze złożonego przez skarżącą formularza wniosku o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynikało, iż we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z kilkumiesięcznym synem. Skarżąca oświadczyła także, że uzyskuje dochody z prowadzonego gospodarstwa rolnego w wysokości 500 zł. Posiada majątek w postaci domu o powierzchni 120 m2, przy czym połowa domu stanowi własność rodziców. Nadto posiada nieruchomość rolną o powierzchni 7 ha. Dodatkowo oświadczyła, że w banku S. posiada kredyt na kwotę "7.500 tyś". Pismem z dnia 15.12.2011 r. skarżąca została wezwana do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy . W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżąca w piśmie z dnia 5 stycznia 2012r. złożyła oświadczenie, iż w okresie od 1.01.2010 r. do 15.12.2011 r. posiadała ruchomości w postaci ciągnika rolniczego, nadto nieruchomości w postaci zabudowanej działki o powierzchni 28 arów oraz gruntu rolnego o powierzchni 5,694 ha. Wyjaśniła, że ponosi wydatki w postaci: podatek rolny – 41 zł (kwartalnie), opłata za energię elektryczną 700 zł (kwartalnie), opłata za wodę ok. 100 zł miesięcznie, opłata za gaz i telefon ok. 150 zł miesięcznie, koszty zakupu żywności, środków higienicznych, ubrań ok. 1.000 zł miesięcznie, wydatki na paliwo ok. 5.000 zł rocznie, zakup opału ok. 4.000 zł rocznie, zakup koncentratów do pasz ok. 400 zł miesięcznie. Wnioskodawczyni oświadczyła, iż uzyskuje dochody wyłącznie z gospodarstwa rolnego tj. uzyskiwanych dopłat i sprzedaży zwierząt. Dodatkowo skarżąca przedłożyła zaświadczenie z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o wysokości i rodzaju płatności wypłaconych w okresie od 1.01.2010 r. do dnia 15.12.2011 r., z którego wynika, że w dniu 26.01.2010 r. otrzymała płatność obszarową w wysokości 57.384,41 zł, płatność z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych w wysokości 5.700 zł w dniu 3.02.2010 r., płatność z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania w wysokości 10.643,34 zł przekazaną w dniu 26.10.2010 r., oraz płatność obszarową w kwocie 59.279,33 zł przekazaną na rachunek bankowy w dniu 3.12.2010 r. Nadto przedłożyła wyciąg z rachunku bankowego prowadzonego przez Bank S. za okres od 01.06.2011 r. do 31.12.2011 r. z którego wynika, że w okresie tym na rachunku tym dokonano dwóch operacji bankowych tj. skarżąca otrzymała jednorazową zapomogę z tytułu urodzenia dziecka w kwocie 1.000 zł, oraz dokonano wypłaty ww. kwoty na rzecz Naczelnika Urzędu Skarbowego w I. Skarżąca przedstawiła także odpisy deklaracji VAT-7 za okres od 06.2011 do 11.2011 roku oraz odpisy faktur VAT: za zakup oleju napędowego z dnia 02.06.2011 r. na kwotę 200 zł brutto, za zakup oleju napędowego z dnia 28.12.2011 r. na kwotę 150 zł brutto, za zakup środków żywienia dla zwierząt z dnia 06.12.2011 r. na kwotę 439,02 zł brutto, za wodę z dnia 23.11.2011 r. na kwotę 192,80 zł brutto, za energię z dnia 22.11.2011 r. na kwotę 775,85 zł. Nadto przedłożyła odpisy ksiąg rejestracyjnych posiadanych zwierząt. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią przepisu art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd przyznaje prawo pomocy w zakresie częściowym, w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Wskazać należy, iż prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245§2 i 3 p.p.s.a.). Przede wszystkim należy podnieść, iż przyznanie prawa pomocy stanowi odstępstwo od zasady ponoszenia kosztów sądowych przez strony postępowania, a w związku z tym nie może być stosowane powszechnie. Jak stwierdził bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 10 stycznia 2005 roku (sygn. akt FZ 478/04, niepubl.) opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia wynikającego z art. 84 ustawy zasadniczej. Dlatego, muszą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby czy osób na współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia. Dlatego też mając na uwadze ustalony stan faktyczny stwierdzić należy, że skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego jego i jego rodziny. Zawarte w art. 246 §1 p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek udowodnienia, iż znajduje się on w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Mając na uwadze przedstawioną wyżej sytuację materialną skarżącej stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie nie została spełniona przesłanka uzasadniająca przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym przez nią zakresie. Wskazać należy, iż skarżąca posiada gospodarstwo rolne. Nie można zgodzić się z jej stanowiskiem, że uzyskuje dochody z prowadzonego gospodarstwa rolnego w wysokości 500 zł. Z przedłożonych przez skarżącą dokumentów wynika, że Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wypłaciła jej w latach 2010-2011 r. płatności, które są również przychodami związanymi z prowadzeniem gospodarstwa rolnego. Przyznana bowiem dopłata do produkcji rolnej powiększa bowiem dochód z tego gospodarstwa. W chwili obecnej skarżąca jest w stanie, mając na względzie przedstawione okoliczności, uiścić wpis od skargi w kwocie 1.388 zł. Uzyskiwane przez skarżącą dochody i posiadany przez nią majątek dają podstawy do stwierdzenia, iż nie spełniona ona przesłanek do przyznania prawa pomocy, nawet w zakresie częściowym. Na zasadzie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 244 § 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.