I SA/Ol 579/08

PostanowienieWSA w Olsztynie2009-04-24

Skład orzekający: Zofia Skrzynecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony na niewłaściwym formularzu, mimo wezwań sądu do uzupełnienia braków, powinien zostać pozostawiony bez rozpoznania?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braki nie zostały uzupełnione w wyznaczonym terminie, podlega pozostawieniu bez rozpoznania. Skuteczne uzupełnienie braków wymaga złożenia wniosku na właściwym formularzu, a nie jedynie podpisu pod pismem wyjaśniającym.
Stan faktyczny
Skarżący złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, uiszczając część wpisu. Sąd kilkukrotnie wzywał ich do uzupełnienia braków wniosku poprzez złożenie go na właściwym urzędowym formularzu. Skarżący początkowo przesłali formularz do sądu okręgowego, a następnie złożyli oświadczenie o stanie rodzinnym, ale nie na właściwym formularzu wniosku o prawo pomocy. Ostatecznie, mimo kolejnych wezwań, nie złożyli prawidłowo wypełnionego formularza wniosku o prawo pomocy.
Rozstrzygnięcie
Pozostawiono wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Zofia Skrzynecka po rozpoznaniu w Olsztynie w dniu 24 kwietnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K.i M.C. o przyznanie prawa pomocy w postaci częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" o Nr "[...]", w przedmiocie uchylenia ostatecznej decyzji w sprawie ustalenia zobowiązania w podatku od nieruchomości na 2007r. i wymierzenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2007r. postanawia : pozostawić wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania Pismem z dnia 8 stycznia 2009 r. K.i M.C. wnieśli o przyznanie prawa pomocy w postaci częściowego zwolnienia od kosztów sądowych do wysokości 50% w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" w przedmiocie uchylenia ostatecznej decyzji w sprawie ustalenia zobowiązania w podatku od nieruchomości na 2007 r. i wymierzenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2007 r.. Jednocześnie skarżący uiścili 100 zł tytułem wpisu od skargi, który w przedmiotowej sprawie wynosił 200 zł. Do wniosku skarżący załączyli kserokopie dokumentów mających potwierdzić ich trudną sytuację materialną. W związku z powyższym skarżący zostali wezwani pismami z dnia 28 stycznia 2009 r. do złożenia w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania wypełnionego urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W odpowiedzi na powyższe wezwania skarżący pismem z dnia 2 lutego 2009 r. przesłali formularz adresowany do Sądu Okręgowego. Następnie pismami z dnia 5 lutego 2009 r. ponownie wezwano skarżących do uzupełnienia braków wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania wypełnionego urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej. Zwrócono skarżącym nadesłany uprzednio formularz skierowany do Sądu Okręgowego, a ponadto ponownie przesłano formularz wniosku PPF. Pisma te zostały doręczone skarżącym w dniu 6 lutego 2009 r. W odpowiedzi na przedmiotowe wezwania skarżący przedłożyli wypełniony formularz oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania według wzoru stanowiącego załącznik do rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2006 r. w sprawie określenia wzoru oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania osoby fizycznej ubiegającej się o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu cywilnym (Dz. U. Nr 27, poz. 200). Zarządzeniem z dnia "[...]" Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie pozostawił wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. W uzasadnieniu wskazał, iż skarżący nie dopełnili ciążącego na nich na mocy art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a., obowiązku złożenia wniosku na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Wzory formularzy dla osób fizycznych i dla stron nie będących osobami fizycznymi zostały określone w załączniku nr 1 i 2 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu udokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. Nr 227, poz. 2245). W uzasadnieniu złożonego na powyższe zarządzenie sprzeciwu skarżący podnieśli, że nie korzystają z pomocy prawnej i w związku z tym nie mieli świadomości co do obowiązku złożenia wypełnionego formularza PPF przesłanego przez Sąd. Ponadto wskazali, iż jednocześnie dokonali zapłaty pozostałej części wpisu od skargi w wysokości 100 zł. Pismami z dnia 27 lutego 2009 r. wezwano skarżących do wyjaśnienia w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania czy wobec uiszczenia całości wpisu od skargi, nadal podtrzymują wniosek o przyznanie prawa pomocy. Jednocześnie przesłano skarżącym urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy i wezwano do złożenia wypełnionego formularza PPF w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania. Powyższe wezwania zostały doręczone w dniu 2 marca 2009r. W odpowiedzi na powyższe wezwania przesłano wypełniony urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 4 marca 2009 r. W związku z faktem, iż zarówno wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, jak i sprzeciw, podpisała jedynie K.C., pismami z dnia 20 marca 2009 r. wezwano obojga skarżących do uzupełnienia braków powyższych pism poprzez podpisanie ich przez M.C. W odpowiedzi skarżący uzupełnili w terminie brak sprzeciwu poprzez podpisanie przez M.C. W odniesieniu zaś do braku wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący przesłali pismo podpisane przez ich oboje, którym poinformowali, iż stosując się do wezwania Sądu, dokonali uzupełnienia braku wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Wobec wniesienia w niniejszej sprawie sprzeciwu od zarządzenia Referendarza sądowego z dnia "[...]", zarządzenie to utraciło moc, a wniosek skarżących o przyznanie prawa pomocy podlegał rozpoznaniu przez Sąd stosownie do art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w dalszej części zwanej p.p.s.a. Stosownie do art. 257 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. Wniosek o przyznanie prawa pomocy jest pismem strony w postępowaniu sądowym, wobec czego powinien spełniać warunki formalne przewidziane dla takich pism. Zgodnie zaś z art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Uznaje się także, że niewypełnienie poszczególnych rubryk formularza również stanowi tego rodzaju brak (zob. M. Niezgódka - Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 610). Stosownie do art. 49 § 1 p.p.s.a. jeżeli pismo dotknięte jest brakiem formalnym wzywa się do uzupełnienia tego braku w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania. Skądinąd zresztą tego rodzaju konsekwencje nieuzupełnienia braków w terminie zostały przewidziane w art. 257 p.p.s.a. W niniejszej sprawie termin do uzupełnienia braków wniosku, wyznaczony w wezwaniu pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania upłynął z dniem 30 marca 2009 r. Strona w zakreślonym terminie nie uzupełniła braku wniosku o przyznanie prawa pomocy, co skutkuje pozostawieniem go bez rozpoznania stosownie do treści art. 257 p.p.s.a. Zauważyć należy, że jako uzupełnienia powyższego braku nie można potraktować złożenia podpisu przez M.C. pod pismem z dnia 26 marca 2009 r., stanowiącym odpowiedź na wezwanie Sądu. Podpis powinien być bowiem złożony urzędowym formularzu obejmującym wniosek o przyznanie prawa pomocy. Uzupełnienie braku mogło zatem w niniejszej sprawie nastąpić poprzez ponowne przesłanie wypełnionego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy podpisanego przez oboje skarżących bądź poprzez podpisanie wniosku przez wskazaną osobę w siedzibie Sądu. Wskazać należy, iż skarżący, stosując się do wezwań Sądu, w opisany powyżej sposób uzupełnili brak formalny skargi i sprzeciwu poprzez złożenie podpisu przez M.C., a zatem tryb uzupełniania tego rodzaju braków formalnych był im znany. Resumując, należy uznać, iż strona skarżąca w dalszym ciągu nie uzupełniła braku wniosku o przyznanie prawa pomocy w postaci skutecznego złożenia go na urzędowym formularzu PPF. Na marginesie sprawy należy wyjaśnić, iż postępowanie wpadkowe, toczące się na skutek złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, wskutek zachowania strony i nieprawidłowego stosowania się przez nią do wezwań Sądu, przedłuża się podczas, gdy nie ma innych przeszkód prawnych, by wniesionej skardze nadać bieg i rozpoznać sprawę. Zauważyć ponadto należy, iż do kosztów sądowych na dzień wydania niniejszego postanowienia zaliczyć można jedynie wpis od skargi. Istotne zatem jest w tym względzie, że wniosek o przyznanie prawo pomocy wywiera skutki prawne od daty jego wniesienia, nie obejmuje zatem zwolnienia od kosztów, które strona miała obowiązek uiścić przed jego złożeniem i takowe w szczególności dobrowolnie uiściła (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 czerwca 2004 r., sygn. akt FZ 125/04, niepubl.). Z wyżej wymienionych względów, na podstawie art. 257 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło